Канаданың Консепшен шығанағындағы Белл аралы

Кіріспе

Консепшн шығанағындағы канадалық арал – Консепшн шығанағында орналасқан арал.

Белл аралы – Канаданың ең шығыс провинциясы Ньюфаундленд пен Лабрадордың құрамына кіретін арал. Жер ауданы 150,5 км² құрайды, бұл Ньюфаундленд аралының оңтүстік-шығысындағы ірі шығанақ – Консепшн шығанағындағы ең үлкен арал. Сент-Джонс провинциясының астанасы шығысқа қарай одан аз қашықтықта орналасқан. Белл аралының жағалауы көбінесе толқындардан биік жарлардан тұрады, сондай-ақ бірнеше ерекше тау жыныстары бар. Аралда 4 елді мекенде 2000-нан астам тұрғын тұрады. Олардың көп бөлігі Вабана ауылында тұрады, оған Ньюфаундлендтен Португалия Ковке дейін пароммен жетуге болады. Оңтүстікке қарай Ланс Коув, Бикфордвилл және Фрешуотер кішкентай елді мекендері орналасқан. 1895 жылдан 1966 жылға дейін Белл аралында ірі көлемде темір кені өндірілді. Осының нәтижесінде салыстырмалы түрде кішкентай арал халықаралық экономикалық маңызға ие болды, өйткені ол тез арада әлемдегі маңызды темір кені өндірушілерінің біріне айналды. Сонымен қатар, Белл аралының кен орындарында өндірілген кен Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде одақтас елдердің әскери-өнеркәсібі үшін өте маңызды болды, бұл нацистік Германияның екі рет шабуыл жасауына себеп болды. Өркендеген кезеңінде аралда 12 000-нан астам адам тұрды. Кен өндірісі тоқтағаннан бері халық саны күрт азайды және экономикалық құлдырау орын алды. Жұмыс орындарының шектеулі болуына байланысты, тұрғындардың көпшілігі қазір күнделікті пароммен Сент-Джонс қалалық аймағына жұмысқа барады. Соңғы жылдары жергілікті экономика туризмге көбірек назар аударуда, оның негізгі тартымдылықтары – табиғи сұлулық, кен өнеркәсібінің тарихы және кемелердің құлау орындары.

Топонимика

Бастапқыда арал Ұлы Белл аралы деп аталған, алайда 18 ғасырдың соңында оның атауы Белл аралы деп қысқартылды. Бұл тастың атына себеп – оның судан көтерілген пішіні дәстүрлі қоңырауға ұқсас болуы.

Ерте тарих

Еуропалықтар келгенге дейін Ньюфаундленд аймағында қазір жойылып кеткен беотхук халқы тұрған. Еуропалық балықшылар мен қарақшылар 16 ғасырдың басында-ақ аралға жиі келіп, ішуге жарамды су қорын толықтыру мақсатында болған. Оңтүстіктегі Freshwater және солтүстіктегі Freshwater Cove елді мекендері осы дәуірді еске түсіреді. 1578 жылы ағылшын саудагері Энтони Паркхерст аралда темір кені бар екенін анықтаған. 1610 және 1612 жылдарға қатысты мәліметтерде Белл аралында темір кені бар екені де көрсетілген. Соңында, 1628 жылы жаңа қоныс салушылардың басшысы Джон Гай Белл аралынан тастың үлгілерін Англияға сараптау үшін жіберді. 1670-ші және 1680-ші жылдары арал Англияның Батыс аймағындағы Дартмут портының балықшылары үшін база болып қызмет еткен. Мысалы, 1681 жылғы балық аулау маусымында екі кеме мен 26 қайық болды, олардың экипажы барлығы 130 адамды құрады.

Тұрақты елді мекенді құру

18 ғасырдың басында алғашқы адамдар аралда тұрақты қоныс тепті. Ең көне Great Belle Isle санағы 1706 жылға қатысты және 85 тұрғынды тіркеген. Алайда, 19 ғасырда халық саны айқын өсті, 1845 жылы 338 адам тұрды. Осылайша арал Ньюфаундлендтің көптеген балық аулау ауылдарының біріне айналды. Тұрғындардың көп бөлігі ағылшын және ирланд тегінен шыққан, сондықтан қауымның алғашқы жылдары католиктер мен англикан шіркеулерінің өкілдерінен құралды. Балық аулаумен қатар, олар ауыл шаруашылығы және мал өсірумен де айналысты. Бұл қосымша шаруаларлық қызметтер басқа аймақтарға қарағанда маңыздырақ болды, себебі аралдың топырағы Ньюфаундленд стандарты бойынша өте құнарлы. Шаруалар картоп, жағимбар, қара құлпынай, шалқан, ақ капуста өндіріп, өздеріне және Сент-Джонс қаласының тұрғындарына сатты. 1830 жылдардан бастап Белл аралында екінші сала да қалыптаса бастады. Мысалы, сол кезден бастап Ланс-Коувта кеме жасау шеберханасы жұмыс істеді, ал 1848 жылы онда кірпіш зауыты ашылды. 1894 жылы олар өз құқықтарын көршілес Канаданың New Glasgow Coal, Iron & Railroad Company (Scotia компаниясы деп белгілі) компаниясына жалға берді, ол 1895 жылы гематиттің өндірісін бастады. Ньюфаундленд колониясының әлсіз және кедей үкіметі мұндай шетелдік инвесторларды көруге мүміндік танытты. Кен орны Солтүстік Американың ең шығыс бөлігінде орналасқандықтан, оған "Wabana" деген ат берілді, бұл жергілікті Абенаки тілінен алынған екі сөздің үйлесімі, "алғашқы жарықтың орны" деген мағынаны білдіреді. Бұл жердің орналасуы өте ыңғайлы болды, себебі кенді тікелей кемелерге тиеуге болады, сонымен қатар ол Солтүстік Америка және Еуропа нарықтарына жақын еді. 1895 жылдың 24 желтоқсанында толық жүктелген алғашқы кеме Жаңа Шотландияның болат өнеркәсібіне бағыт алды. 1896 жылдың 3 шілдесінде алғашқы кеме АҚШ-қа, ал 1897 жылдың 22 қарашасында алғашқы трансатлантикалық жүк Роттердам портына жөнелтілді. 1899 жылы Scotia компаниясы кен өндіру құқығын толығымен сатып алды және көп ұзамай оның бір бөлігін Dominion Iron and Steel Company (DISCO) компаниясына сатты. Кен өндірісі басталғаннан кейін арал экономикасы күрт өзгерді және халық саны тез өсті. Wabana кен орны үлкен және гүлденген кеншілер ауылына айналды. Бірте-бірте аралдағы барлық адам осы саладан тікелей немесе жанама түрде табыс тапты. Жоғары өнімділік 20 ғасырдың басында Ньюфаундлендті темір кенінің ірі экспорттаушысына айналдырды. Кеннің көп бөлігі Жаңа Шотландияның солтүстігіндегі Сидней қаласына экспортталып, онда өңдеу және қорыту жұмыстары жүргізілді. Алайда, сол кезде өркендеп келе жатқан Германия да маңызды нарық болатын. Мұның себебі Krupp Steel тобы канадалықтар мен американдықтардан жоғары баға төлеуге дайын болды. Бастапқыда кеншілер мен басқа жұмысшылардың жұмыс берушілерімен, әсіресе табыс мәселесінде, кейбір келіспеушіліктері болды. 1896 жылы 180 кенші сағаттық жалақыны 10 центтен 12 центке көтеруді талап етіп, алғашқы (сәтті болмаған) ереуіл өтті. Сондай-ақ, жарақаттануға немесе өлімге әкелетін оқыс оқиғалар жиі орын алып, Ньюфаундленд үкіметі 1906 жылы кен өндіру саласындағы заңнаманы енгізуге мәжбүр болды. 1950 жылға дейін жылқылар бос кен вагондарын тарту үшін жұмыс малдары ретінде пайдаланылды және олар апталар бойы шахтада болғандықтан, жер асты қораларында ұсталды. 20 ғасырдың басында кен өндіру жұмысы алыс елдерден Белл аралына аз ғана көшпендерді тартты. Олардың арасында қытайлықтардың шағын тобы және ливандық христиандар да болды. Алайда, жұмысшылардың көп бөлігі Ньюфаундлендтен жақын маңдағы аймақтан, негізінен Сент-Джонстан және Консепция шығанағы мен Ньюфаундлендтің шығыс жағалауындағы басқа да жағалау қалаларынан келді. Кен өндірудің алғашқы кезеңдерінде олардың көп бөлігі сол жерлерде тұруын жалғастырды. Олар апта ішінде Wabana-дағы уақытша тұрғын үйлерде тұрып, демалыс күндері отбасыларына оралды. Алайда жылдар өте келе, көбінесе жұмысшылар мен олардың отбасылары Белл аралына тұрақты түрде көшіп келді. 1911 жылы аралда 3000-нан астам тұрғын болды (кен өндірісі басталғанға дейін 700-ге жуық адам тұрған). Ол әлемдегі темір кенінің ірі өндірушілерінің біріне айналды.

In the early 18th century, the first people had settled permanently on the island. The oldest Great Belle Isle census is from 1706 and records 85 residents. In the 19th century, however, there was a clear growth with already 338 inhabitants in 1845. The island thus grew into one of the many typical Newfoundland fishing villages, the so called outports. The inhabitants were mainly of English and Irish descent, so early on the community consisted of a mix of Catholics and Anglicans. In addition to fishing, they also lived from agriculture and livestock. These secondary activities were much more important there than elsewhere, as the island has very fertile soil by Newfoundland standards. Farmers there produced, both for their own consumption and for sale to the townspeople of St. John's, potatoes, strawberries, blackcurrants, turnips, and white cabbage. Beginning in the 1830s, a real secondary sector also began to emerge on Bell Island. For example, from that period on a shipyard was active in Lance Cove and in 1848 a brick factory was opened there as well. In 1894 they leased their rights to the New Glasgow Coal, Iron & Railroad Company (known as the "Scotia Company") of neighbouring Canada, which began mining the hematite in 1895. The weak and poor government of the Colony of Newfoundland was eager to see such foreign investors come. The mining site was the easternmost in North America and was therefore given the name "Wabana", a combination of two terms from the native Abenaki language which should mean "place of the first light". The location was ideal as the ore could be loaded onto ships immediately and, in addition, it was close to North American and European markets. On December 24, 1895, the first fully loaded ship departed for the steel industry of Nova Scotia. On July 3, 1896, the first ship departed for the United States and the first transatlantic shipload departed for the port of Rotterdam on November 22, 1897. As early as 1899 the Scotia Company definitively purchased the mining rights and shortly afterwards they sold a part of them to the Dominion Iron and Steel Company (DISCO). With the start of mining, the economy of the island changed drastically and there was a very strong population growth. The Wabana mining site grew into a large and prosperous mining village. Gradually almost everyone on the island lived directly or indirectly from that industry. High production made Newfoundland a major iron ore exporter early in the 20th century. A large part of the mined ore was exported to Sydney, an industrial town in the north of Nova Scotia, where processing and smelting took place. However, the at the time industrially emerging country Germany was also a very important market. An important reason for this was that the Krupp steel group was willing to pay a higher price than the Canadians and Americans. From the beginning there were occasional conflicts between the miners and other workers on the one hand and their employer on the other, especially regarding income. Already in 1896 a first (unsuccessful) strike took place when 180 miners demanded an increase in the hourly wage from 10 to 12 cents. Accidents resulting in injuries or deaths also occurred regularly, to the extent that the Newfoundland government felt compelled to introduce mining legislation in 1906. Until the 1950s horses were used as working animals to pull empty mine cars and they had underground stables as they stayed in the mines for weeks to months at a time. Already in the early 20th century, mining jobs attracted a small number of immigrants from faraway places to Bell Island. These included a small group of Chinese as well as some Lebanese Christians. However, the vast majority of workers were Newfoundlanders from the immediate area, mainly from St. John's and from other coastal towns along Conception Bay and Newfoundland's east coast. In the early days of mining, a large proportion of them also continued to live in those places. They stayed in temporary residences in Wabana during the week and went back to their families on the weekends. Over the years, however, more and more workers and their families moved permanently to Bell Island. In 1911 the island already had more than 3000 inhabitants (compared to only about 700 inhabitants before the start of mining). It had grown into one of the major iron ore producers in the world.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі онжылдықта Германия темір кенінің ең ірі сатып алушысы ретінде Канададан алғаш рет басып өтті.

1914 жылы соғыс басталғаннан кейін, кен өндіру шамамен бір жылға тоқтатылды. Олар Солтүстік Францияда, Бельгияда және Осман империясында Ньюфаундленд полкінің шайқастарында солдаттар болып қызмет етті, ал кейбір жағдайларда Шотландияда ағаш кесушілер болып жұмыс істеді. Соңында, 29 Белл аралдық еуропалық майданда қаза тауып, ондаған адам жарақат алды. Тағы басқалары жауға түсіп, неміс лагерлерінде тұтқынға алынды. 1915 жылы Белл аралдарындағы кен орындарында өндіріс қайта басталды, бірақ 1916 жылға дейін толыққанды қалпына келтіру болған жоқ. Соғыс кезінде соғысқа байланысты сұраныс пен темір бағасының шектеулі өсуіне байланысты өндіріс қалпына келді, бірақ бұл Германияның экспорттық нарығын жоғалтудың орнын толтыруға жеткіліксіз болды. 1920-1923 жылдары Ньюфаундленд экономикалық дағдарысқа ұшырады. Алайда, халық саны осы кезеңде үздіксіз өсіп келе жатты. 1923 жылға қарай Белл аралы Гавань Грейстен (Harbour Grace) асып, Ньюфаундленд доминионының екінші ірі елді мекеніне (астанасы Сент-Джоннан кейін) айналды. Немістер Версаль келісімінің басқа импорттық мүмкіндіктерін шектеуіне байланысты Белл аралына көбірек бет бұрды. Сол кезде Вабана солтүстік американдық үрдістерге сәйкес салынған, жұмысшылар кен орындарына жақын орналасқан компаниялық қалаға айналды. Дегенмен, бұл қала әдеттегі компаниялық қала мен қарапайым елді мекеннің арасындағы гибрид болды. Өнеркәсіптік өрлеуден бұрын аймақта қоныс аудару болған және кен өндіруші компаниялармен тікелей байланысы жоқ тұрғындар мен кәсіпорындар болды. Белл аралдықтарға үкімет тұрақты жергілікті кеңес ұсынбады. 1910 және 1920 жылдардағы бірнеше тоқтатылған кеңестерден басқа, жергілікті басқару мүлдем болған жоқ. Бұл олқылықты кен өндіруші компаниялардың басқарушы қызметкерлері толтырды, олар жергілікті басқарудың шектеулі және біршама әкесіндей күтім көрсететін түрін қамтамасыз етті. 20 ғасырдың басында кен өндіру мен халық санының үздіксіз өсуінің арқасында арал салыстырмалы түрде ерте заманауи инфрақұрылымға ие болды. Мысалы, 1907 жылдан бастап арал электр желісіне қосылды, бұл кен өндіру өнеркәсібінің одан әрі кәсібиленуі үшін маңызды болды. 1922 жылдан бастап аралға телефон кабельі тартылды, ал 1931 жылы жергілікті радиостанция құрылды. 1910 жылы «Wabana Druggist» журналы арқылы алғашқы ай сайынғы жергілікті журнал пайда болды, бірақ «Bell Island Miner» апталық журналы ұзақ жылдар бойы жарық көрді (1913–1944). 20 ғасырдың басында аралды қамтамасыз еткен басқа да нысандар дүкендер, қонақ үйлер, мейрамханалар, сот үйі және спорт клубтары болды. Бірақ билікті басып алғаннан кейін көп ұзамай Ұлы депрессия басталды, бұл темір мен болатқа деген әлемдік сұраныстың төмендеуіне әкелді. Бұл, әсіресе, сол онжылдықтың бірінші жартысында арал экономикасының өсуіне кері әсер етті. Бірнеше жыл бойы жұмыссыздық деңгейі 1920 жылдардың басындағы деңгейге жетті, әсіресе 1934 жылы бір шахта ғана біраз уақыт жұмыс істеді. Көптеген кенші отбасылары шағын шаруашылық, балық аулау, құс аулау және жидек жинау арқылы отбасылық табысын толықтырды. Бұл экономикалық дағдарыс кезінде, мысалы, 1930 жылдардың басында, барлық ауыздарды тамақтандыру үшін өте маңызды болды. Сонымен қатар, 1937 жылдың 14 қаңтарында Вабананың қала алаңында өрт шығып, он төрт дүкен мен жеті үй күлге айналды. Алайда, 1936 жылдан бастап кен өндіру қайтадан өркендей бастады, бұл Белл аралы үшін дағдарыстан шығудың оң факторы болды (темірге деген сұраныстың арқасында). 1939 жылдың наурыз айында Германиямен тағы бір соғыс ықтимал көрінген кезде Ньюфаундлендті басқаратын үкіметтік комиссия Белл аралын неміс шабуылының ең ықтимал нысаналарының бірі ретінде анықтады. Себебі, темір кені одақтастардың соғыс өнеркәсібі үшін өте маңызды болатыны анық болды. Олар 1940 жылы салынған жағалауды қорғау батареясын басқарды, ол екі QF 4,7 дюймдік Mk IV жылдам атылатын теңіздік пулеметтерден тұратын, олардың әрқайсысы бетон платформаның үстіне орнатылған. Сонымен қатар, Ньюфаундленд үкіметі екі іздеу шамдарын орнатты. Көрші Канада үкіметі бұл қорғаныс құрылысының бір бөлігін төледі, өйткені бұл Нова-Шотиядағы олардың өнеркәсібі үшін де маңызды болды. Сондай-ақ 1940 жылы аралда, атап айтқанда солтүстік-шығыста алғашқы маяк салынды. Соғыс жылдары Белл аралдықтар үшін ауыр кезең болды. Апат 1940 жылдың 10 қарашасында болған қайғылы оқиғамен басталды. Сол күні қатты қар бораны кезінде екі паром соқтығысты, атап айтқанда, көп адамдармен толған «W. Garland» және «Little Golden Dawn» (капитаннан басқа инженер ғана болған). «W. Garland» бірнеше минут ішінде батып, 23 адам қаза тапты. Барлығы алты адам ғана аман қалды, олардың ішінде «Little Golden Dawn» бортындағы екі адам да болды. Жылдар бұрын қорқатылғандай, екінші дүниежүзілік соғыс кезінде шабуыл жасаған нацистік Германия Белл аралының кен өндіру өнеркәсібіне тиімді шабуылдар жасады. 1942 жылы олар екі рет U көмекші кемесімен шабуыл жасады, бұл неміс суасты қайығының қауіпті түрі. Бұл оқиға Белл аралы шайқасы ретінде белгілі болды. 4-5 қыркүйек күндері түнінде Рольф Рюггеберг басқаратын U 513 Conception шығанағына кірді. Борттағы 29 адам қаза тапты. «Lord Strathcona» да батып кетті, бірақ қаза болғандар жоқ. Дүрбелеңнің арасында U көмекші кемесі су бетіне көтерілгенде жағалаудағы қорғаныс батареясынан және көмір тасымалдайтын «Evelyn B.» кемесіндегі пулеметшілерден оқ тиді. U 513 Conception шығанағынан біршама зардап шегіп қашып кетті. Бірақ көп ұзамай U 518 де екі кенге толы кемені бірнеше минуттың арасында шабуылдады. Бірінші шабуылдағыдай, бұл кемелер конвоймен теңізді кесіп өтуге асығып жатқан кемелерге қатысты. Бұл канадтық «Rose Castle» (екі торпедаға түскен) және британдық меншікке көшкен француз «P. L. M. 27» (бір торпедаға түскен) кемелеріне қатысты. «Rose Castle» 10 300 тонна кенмен бірге және экипаждың көп бөлігімен бірге қирады. «P. L. M. 27» де бортындағы 12 адам қаза тауып теңіз түбіне шөкті. Немістер үшін ең маңыздысы мыңдаған тонна темір кені жоғалды және төрт ірі жүк кемесі істен шықты. Бұл миссияларға берілген маңыздылықтың дәлелі ретінде екінші шабуылда Conception шығанағының суларымен жақсы таныс болған экипаж мүшелерін іздеді.

After the outbreak of the war in 1914, mining was almost completely stopped for a whole year. They served as soldiers in battles of the Newfoundland Regiment in Northern France, Belgium and the Ottoman Empire or served in some cases as lumberjacks in Scotland. In the end, 29 Bell Islanders were killed on the European front and dozens more were wounded. Still others stayed in German prison camps after being captured by the enemy. Production at the various Bell Islands mines resumed in 1915, although there was no real recovery until 1916. During the war there was a limited recovery due to war related demand and limited rise in the iron price, although this was by no means sufficient to compensate for the loss of the German export market. Between 1920 and 1923, Newfoundland also went through an economic crisis. The population size, on the other hand, continued to grow continuously all this time. As early as 1923, Bell Island had surpassed Harbour Grace as the second largest place in the Dominion of Newfoundland (after the capital St. John's). The Germans had increasingly turned to Bell Island as the Treaty of Versailles had severely hampered most of their other import options. At that time, Wabana had largely grown into a company town, built after the North American trends of the time, with workers being housed close to the mines. However, it was rather a hybrid between a typical company town and an ordinary settlement. This is because there was already a settlement before the industrial rise and because there always also were residents and businesses that were not directly connected to the mining companies. The government provided no, or at least no steadfast, local council for the Bell Islanders. With the exception of a few soon discontinued council attempts in the 1910s and 1920s, there was no local government at all. This gap was partly filled by the supervisory staff of the mining companies, which provided a limited and somewhat paternalistic form of local government. At the beginning of the 20th century, thanks to mining and continuous population growth, the island got all kinds of modern facilities relatively early. For example, from 1907 the island was already connected to the electricity network, which was important for the further professionalization of the mining industry. From 1922 a telephone cable also ran to the island and in 1931 a local radio station was established. With the Wabana Druggist there was already a first local monthly magazine in 1910, although the weekly magazine Bell Island Miner in particular was long lasting (1913–1944). Other facilities provided the island in the early 20th century included shops, hotels, restaurants, a courthouse and sports clubs. Shortly after the takeover, however, the Great Depression began, which led to years of reduced global demand for iron and steel. In the first half of that decade in particular, this was negative for the growth of the island economy. For several years there was a high unemployment rate reminiscent of the early 1920s, especially in 1934 when only one mine was open for a while. Most mining families continued to engage in small scale farming, fishing, bird hunting and berry picking to supplement the family income. This was especially important in periods of economic crisis, such as the early 1930s, in order to be able to feed all mouths. In addition, on 14 January 1937, a devastating fire raged in the town square of Wabana, which reduced fourteen shops and seven houses to ashes. From 1936, however, mining had started to prosper again. was a positive factor that meant a way out of the crisis for Bell Island (because of the accompanying demand for iron). In March 1939, when another war with Germany seemed very likely, the Commission of Government governing Newfoundland identified Bell Island as one of the most likely targets of a German attack. After all, it was obvious that the iron ore would be very important for the Allied war industry. Among other things, they manned the coastal defense battery that was built in 1940 and consisted of two QF 4.7 inch Mk IV rapid firing naval guns, each built on top of a concrete platform. In addition, the Newfoundland government also had two searchlights installed. The government of neighbouring Canada paid for part of this defensive construction project as it was also of great importance to their industry in Nova Scotia. Also in 1940 the first lighthouse was built on the island, namely in the northeast. The war years were a traumatic period for the Bell Islanders. The disaster began with a tragic accident that happened on November 10, 1940. Two ferries collided with each other that day during a blizzard, namely the crowded W. Garland and Little Golden Dawn (which besides the captain only had an engineer on board). W. Garland sank within minutes, killing 23 people. There were only six survivors in all, including the two people aboard Little Golden Dawn. As had been feared years earlier, hostile Nazi Germany also effectively launched attacks on the Bell Island mining industry during World War II. In 1942 they launched the attack twice with a U boat, the fearsome German type of submarine. It became known as the Battle of Bell Island. In the night of 4–5 September 1942, the U 513 under the command of Rolf Rüggeberg entered Conception Bay. 29 people on board were killed. Lord Strathcona also sank, albeit with no fatalities. Amid the chaos, the U boat was accidentally hit while coming to the surface and gunners from the coastal battery as well as gunners on the coal carrying freighter "Evelyn B." fired on it. U 513 then fled Conception Bay in slightly damaged condition. Shortly afterwards, U 518 also attacked two freighters filled with ore just minutes apart. As with the first attack, it involved ships waiting to eventually cross the ocean in convoy. It concerned the Canadian Rose Castle (hit by two torpedoes) and P. L. M. 27, a British owned Free French ship (hit by one torpedo). Rose Castle was wrecked with 10,300 tons of ore and much of the crew. Also the P. L. M. 27 sank to the bottom with 12 fatalities among those on board. What was most important for the Germans is that thousands of tons of iron ore were lost and four large freighters were disabled. The importance attached to the missions is clear from the fact that in the second attack they specifically sought out some crew members who were already familiar with the waters of Conception Bay via cargo ships.

Тау-кен өндірісінің шыңы

Екінші дүниежүзілік соғыс Белл аралының тау-кен экономикасы үшін өсу кезеңіне айналды. Германияның нарық ретінде қайта уақытша жоғалуы британдық және канадалық соғыс өнеркәсібінен болған сұраныспен толық өтелді. Осыған дейін Белл аралы Жаңа Шотландиядағы Сиднейдің болат өнеркәсібіне кенді жалғыз жеткізуші болып келді; Ньюфаундленд 1949 жылы Канада Конфедерациясына қосылғаннан кейін, Белл аралының кен орындары бірден Канададағы ең ірі темір кенін өндіруші операциясы деп танылды (жалпы ұлттық өндірістің 43% астам үлесін құрады). 1941 жылдан бері жақсы ұйымдастырылған жұмысшылар кәсіподағы болды, сондай-ақ жұмыс жағдайлары мен қауіпсіздік деңгейі сол кезде, мысалы, АҚШ-тың көптеген кен орындарымен салыстырғанда жақсырақ болды. Осы өркендеген кезеңде үкімет 1950 жылы Уабанаға муниципалитет мәртебесін берді, бірақ халықтың көп бөлігі (көбінесе консервативті көзқарастағылар) бұл шешімге наразылық білдірді. Тұрғындар 1947 жылы өткен референдумда бүкіл арал үшін муниципалитет құруға қарсы дауыс берген еді. Алайда, 1950 жылдардың соңында кен орындары нарықта арзан өнім шығаратын және көбінесе тазалығы жоғары кен беретін жаңа бәсекелестердің пайда болуына байланысты қиындықтарға тап болды. Батыс Африка мен Оңтүстік Америкадағы жаңа ашық карьерлер жоғары сапалы, фосфорсыз кеннің көп мөлшерін өндірді. Кен өндіруші үкіметтің жергілікті деңгейдегі байланысының болмауы да маңызды рөл атқарды. 1949 жылы терең және көбінесе теңіз астында орналасқан No. 2 кенінің жабылуына, басты себеп – оны пайдаланудың жоғары құны болды. Кен орны жағалаудан 4,8 шақырымға дейін тереңдікке жететін. Кен өндіру аралға зор байлық әкелді, бірақ мұның кері жағы – 71 жыл ішінде 100-ден астам кенші қаза тапты.

Кен орындарын жабудың әсері

Арал шахталардың жабылуына байланысты өте ауыр экономикалық дағдарысқа ұшырады. Жұмыс орындарының жоқтығына байланысты, 1950 жылдардың соңынан бастап халықтың қоныс аударуы күрт өсті. Онтарио провинциясының Виндзор және Торонто сияқты басқа да өнеркәсіптік қалалары да көптеген бұрынғы кеншілерді өздеріне тартып алды. Бұл жағдай Ньюфаундленд провинциясының кейбір дамып келе жатқан орталықтарына да қатысты, мысалы, жақын орналасқан астана Сент-Джонс және Лабрадордың батысындағы кеншілер қауымдастықтары Уабуш және Лабрадор Сити. Белл аралы диаспорасының ең танымал өкілдерінің бірі Гарри Хиббс болды. Ол Торонтодағы жаңа үйінде халық музыкасын орындап, Ньюфаундлендтің дәстүрлі музыкасының символына айналды. Оның "Белл аралы туралы ән" атты танымал әні шахталардың жабылуы және осының салдарынан үйлерін тастап, соңғы рет пароммен кетуге мәжбүр болған жұмыссыз қалған жұмысшылар туралы айтады. 1960 жылдары Уабанада көптеген бос үйлер, жабық коммерциялық ғимараттар мен кең таралған жұмыссыздықтан кейін шұғыл түрде құлдыраушылық атмосфера қалыптасты. Содан кейін провинциялық үкімет ескі үйлерді отынға пайдалану үшін бұзуға дайын болғандарға бір-бір доллардан сатты. Ал жақсы жағдайдағы үйлер кейде әлеуметтік жәрдемақы алатын адамдарды уақытша орналастыру үшін пайдаланылды. 1970 жылдардан бастап демографиялық төмендеудің қарқыны азайды, бірақ келесі онжылдықтарда бұл үзіліссіз жалғасты. Шахталар жабылып, өткен ондаған жылдардан кейін де экономикалық салдары сезіліп келеді. XXI ғасырда халық саны әр бес жыл сайынғы санақта бұрынғыдан айтарлықтай төмендеп отыр. Басты себебі – жұмыс мүмкіндіктерінің шектеулі болуы, аралдан кетіп жатқан адамдардың саны аралға келіп жатқандардан көп. Сонымен қатар, қарт адамдардың саны көп, яғни туғандардан гөрі көбірек өлім-жітім болып жатыр. Астанаға жақын орналасуы және оған салыстырмалы түрде оңай қол жеткізілуі аралдың әлі де халық санының жоғары деңгейін сақтап тұруының және Ньюфаундлендтің көптеген қараусыз қалған қалаларының біріне айналмауының басты себептерінің бірі болып табылады.

The island ended up in a very serious economic depression due to the closure of the mines. Because there was hardly any employment left, a real population exodus started already from the end of the 1950s. Other industrial towns in the province of Ontario, such as Windsor and Toronto, also attracted many former miners. The same was true to a lesser extent for some growth centres within the province of Newfoundland, such as the nearby capital St. John's and the western Labrador mining communities Wabush and Labrador City. One of the most famous figures within the Bell Island diaspora was Harry Hibbs. He became a folk musician based in his new home of Toronto and grew into an icon of traditional Newfoundland music. His famous song The Bell Island Song sings of the mine closures and the unemployed workers who consequently had no choice but to leave their homes and take the ferry one last time. In the 1960s, Wabana quickly developed a desolate atmosphere due to the many empty houses, boarded up commercial buildings and massive unemployment. The provincial government then sold outdated homes for $1 apiece to anyone willing to demolish them for firewood. In contrast, the houses in good condition were used in some instances to temporarily house people living on benefits. From the 1970s, the declining demographic trend slowed down, although it continued uninterruptedly in the following decades. Decades after the closures, the negative economic impact continues to be felt. In the 21st century, the population count is still significantly lower in every five year census compared to the previous one. Mainly because of the limited job possibilities, more people are leaving than there are moving towards the island. Above all there is also a large aging population, which means that there are far more deaths than births. Its proximity and fairly easy accessibility to the capital is one of the main reasons why the island still has a relatively high population and has not become one of Newfoundland's numerous ghost towns.

21 ғасыр

Аралдағы су құбырының өте ескірген желісі соншалықты нашар күйде болғандықтан, 2002 жылдан бері тұтыну үшін кран суын қайнату туралы ресми ұсыным жасалған. Уабананың кейбір аудандарындағы кран суы кейде сары, қоңыр, тіпті қара түске дейін өзгереді, көбінесе тұнбалы болып, киімге, ысық ыдысқа және ваннаға дақ қалдырады. 2022 жылы жөндеу жұмыстары шектеулі көлемде ғана жүргізілді, себебі жөндеуге жеткілікті бюджет болмады. 2014 жылдан бері провинция қаржысымен су тазарту станциясы жұмыс істейді, онда күн сайын 200-500 тұрғын таза су алу үшін бөтелкелер мен ыдыстармен келеді. 2015 және 2019 жылдары тұрғындар жағдайға қатысты баспасөзге шағымдарын білдірді. Осыған ұқсас мәселе Ньюфаундленд пен Лабрадордың басқа да ондаған шағын және шалғайдағы елді мекендерінде кездеседі, бұл 2022 жылы провинция халқының 10% -ына әсер етті. 2006-2007 жылдары The Explorers Club ұйымының Стив Льюис басқаруымен суға түсушілер Уабананың суға батқан шахта туннельдерін зерттеп, құжаттады. 2007 жылдың 4 ақпанында экспедиция мүшесі Джо Стеффен ауа эмболиясынан қайтыс болды. Суға түсушілер әріптесінің қазасына қарамастан, жобаны жалғастырды. Тарихи қызықты ақпарат пен суреттермен қатар, олар 2 км желі салып, болашақ суға түсу миссияларын жеңілдетті. 2016 жылы тарихи зерттеулер аясында, соның ішінде визуалды архив құру мақсатында, 100 км-ден астам суға батқан шахта туннельдерінің бір бөлігінде жаңа суға түсу миссиясы өткізілді. Канада Корольдік географиялық қоғамы оны "Жылдың экспедициясы" деп атады. 2011 жылы бірнеше еріктілер бір апталық радиожобаны бастады. Кейін тұрақты радиостанция құру үшін қаражат жиналды. 2012 жылдың 5 қарашасында Канада радио, теледидар және телекоммуникациялар комиссиясы Radio Bell Island радиостанциясына лицензия берді. 2013 жылдың 28 қаңтарында радиохабар тарату басталды, содан бері аралда қайтадан өз радиостанциясы болды. 2016 жылы бингодан түскен табысты бөлу туралы дау көп шу тудырды. Саяси жағдай провинциялық баспасөзде бірнеше рет талқыланды, ал 2017 жылдың соңында Белл аралы туралы ұлттық баспасөзде де жазылды. 2018 жылы Уабана қаласының мэрі біртүгел болуға шақырды. 2019 жылдың жазында Канада Корольдік теңіз күштерінің суға түсушілері Белл аралының жағалауындағы Екінші дүниежүзілік соғыс кемелерінің құлауынан қалған жарылмаған жарылғыш заттарды алып шығу үшін құтқару операциясын жүргізді. Содан кейін олар бомбаларды Ньюфаундленд материгінде бақыланатын жағдайда жарытты. 2021 жылы теңіз күштері кемелердегі қару-жарақтарды, сондай-ақ жағалау батареясынан атылған оқ-дәрілерді тазарту арқылы жұмысты аяқтады. Екі жыл бұрынғыдай, теңіз өміріне және туристік және тарихи маңызы бар кемелердің қираған қалдықтарына зиян келтірмеу үшін бомбалар құрлықта залалсыздандырылды. 2021 жылдың қазан айында, коронавирус пандемиясы кезінде провинциялық үкімет Белл аралында Ньюфаундленд пен Лабрадордағы ең төменгі вакцинация деңгейі тіркелгенін хабарлады. COVID-19-ға қарсы вакцинаны алуға құқығы бар азаматтардың 66% ғана вакцина салды, ал сол кезде провинция бойынша вакцинация деңгейі 82% құрады. Осы кезеңде аралдағы үш дәрігердің екеуі зейнеткерлікке шықты, ал соңғы дәрігер 2021 жылдың желтоқсанында зейнеткерлікке шықты. Бұл егде жастағы тұрғындардың арасында үлкен алаңдаушылық тудырды, себебі аралда тек жедел жәрдем бөлімінде жұмыс істейтін бір медбике ғана қалды. "Ұлы азғыру" фильміндегідей, тартымды науқан мен Facebook-парақшасы арқылы тұрғындар 2022 жылдың наурыз айында зейнеткерлікке кеткен дәрігерлердің біреуін аралға қайта оралуға көндірді (бірақ ол тек 11 апталық келісімшарт бойынша келді). 2022 жылдың маусым айының соңында Белл аралы тағы да дәрігерсіз қалды.

The very outdated network of waterworks on the island was in such a bad state that since 2002 there has been an official guideline to boil the tap water for consumption. The tap water in some parts of Wabana takes on a yellow, brown or even black colour at times, often contains silt and leaves stains on clothing, tableware and in bathtubs. In 2022, only limited repairs have been carried out as there is only very little budget available for repairs. Since 2014 there has been a water treatment station, partly financed by the province, where every day between 200 and 500 inhabitants go with bottles and jars to get clean water. In 2015 and 2019, residents complained about the situation in the press. A similar issue occurs in dozens of other small and remote communities in Newfoundland and Labrador, affecting a total of 10% of the provincial population in 2022. In 2006–2007, divers led by Steve Lewis of The Explorers Club explored and documented the flooded mine tunnels of Wabana. On February 4, 2007, American expedition member Joe Steffen died of an air embolism. The divers continued the project despite the loss of a colleague. In addition to providing historically interesting information and photos, they also built 2 km line, making future diving missions easier. In 2016, as part of historical research, including the creation of a visual archive, a new diving mission took place in parts of the more than 100 km of flooded mine tunnels. The Royal Canadian Geographical Society named it "Expedition of the Year". In 2011, some volunteers started a radio project that lasted one week. Funds were then raised to establish a permanent radio station. On November 5, 2012, the Canadian Radio television and Telecommunications Commission granted a licence to Radio Bell Island. The broadcasts started on January 28, 2013, and since then the island again has its own radio station. Among other things, a fight about the distribution of bingo income caused a lot of commotion in 2016. The political turmoil has been discussed several times in the provincial press and at the end of 2017 Bell Island even made the national press. In 2018, the mayor of Wabana did a call to unity. In the summer of 2019, divers from the Royal Canadian Navy undertook a salvage operation to retrieve unexploded explosives from the WWII shipwrecks off the coast of Bell Island. They then detonated the bombs on the Newfoundland mainland in a controlled manner. In 2021, the Navy completed the work by also clearing the firearms on board the ships as well as ammunition fired from the coastal battery. As two years earlier, the bombs were defused on land so as not to damage marine life and the touristic and historically important wrecks. In October 2021, during the corona pandemic, the provincial government announced that Bell Island had the lowest vaccination rate in Newfoundland and Labrador. Only 66% of those eligible had vaccinated against COVID 19, compared to a provincial vaccination rate of 82% at the time. During the same period, two of the three doctors on the island retired, with the last remaining doctor to retire in December 2021. This sparked a fear among the largely ageing population that there was no medical care would be more on the island except for one nurse at the local emergency room. After a charm offensive and accompanying Facebook campaign in the style of the movie The Grand Seduction, residents convinced one of the departed doctors to come back to the island in March 2022 (albeit on a contract of only 11 weeks). At the end of June 2022, Bell Island was again left without a doctor.

География

Белл аралы ұзын және орташа ені бар, бұл оған оңтүстік-батыс–солтүстік-шығыс осында сәл созылған пішін береді. Ол Консепция шығанағының шығыс бөлігінде, Авалон түбегінің шығыс бөлігінің жағалауында орналасқан. Уабана орталығынан басқа, муниципалитет тағы үш ауданнан тұрады: батысқа қарай – Батыс кеніштері, солтүстікке қарай – Жасыл және оңтүстік-шығысқа қарай – Фронт (немесе Белл аралы Фронты), паром терминалына жақын. Фронт аты астана жағында орналасқандықтан берілген; аралдың екінші жағы кейде «Артқы жақ» деп аталады. Аралдың біріктірілмеген оңтүстігінде тағы үш шағын елді мекен бар: Ланс-Коув, Бикфордвилл және Фрешвотер. Ньюфаундлендтің «құрлық» бөлігіне ең жақын жер – Португалия бұғазы. Бұл ауыл Португалия-Коув Сент-Филипс муниципалитетінің құрамына кіреді, ол провинциялық астана Сент-Джонстың де-факто қалашығы. Сент-Джонс орталығы аралдың оңтүстік-шығысында шамамен орналасқан. Белл аралы мен Консепция шығанағының батыс жағы арасындағы ең қысқа қашықтық – Белл мен Порт-де-Грейв түбегі арасындағы аралық. Белл аралының оңтүстігінде адам тұрмайтын Кішкентай Белл аралы жатыр. Аралдың орталық бөлігі жағалаумен салыстырғанда салыстырмалы түрде тегіс болғандықтан, Оңтүстік-батыс жағалауында Белл, Коадис аралы және Клэппер белгілі. Фронт пен Ланс-Коув – жағалаудың ең аз тік болған және теңізден қонуға болатын сирек жерлер. Солтүстікте Редманс-Хед және Истерн-Хед орналасқан, олардың арасында шамшырақ салынған екі биік мүйіс. Сонымен қатар, орталықта Батыс тоған-көлі (6,6 га) да бар. Бұл су қоймасы 1954 жылы DOSCO компаниясы өнеркәсіптік қолдану және өрт сөндіру үшін суды қамтамасыз ету мақсатымен ең биік нүктеде салынған. Екінші мақсат – жаз айларында тұрғындардың құдықтары құрғап кетпеуі үшін аралда көбірек жер асты суы сақталуын қамтамасыз ету болды. Батыс тоған-көлінің орташа тереңдігі 2 м, ең терең жері 5 м. Тік жағалау сызығы мен көптеген арналардың үйлесімінен бірнеше кішкентай сарқырамалар пайда болған, мысалы, ескі пирс маңындағы Перінің сарқырамасы.

Bell Island is long and on average wide, which gives it a slightly elongated shape along the southwest–northeast axis. It is located in the eastern part of Conception Bay, off the coast of the eastern section of the Avalon Peninsula. In addition to Wabana centre, the municipality consists of three more neighbourhoods, namely West Mines to the west, The Green to the north and The Front (or Bell Island Front) to the southeast, near the ferry terminal. The Front gets its name from being on the side of the capital; the other side of the island is sometimes known as "The Back". In the unincorporated south of the island there are three more hamlets, namely Lance Cove, Bickfordville and Freshwater. The nearest place on Newfoundland's "mainland" is Portugal Cove. That village is part of the municipality of Portugal Cove St. Philip's, which is a de facto suburb of the provincial capital St. John's. Downtown St. John's is about southeast of the island. The shortest distance between Bell Island and the western side of Conception Bay is , namely between The Bell on the one hand and the promontory of the Port de Grave peninsula on the other hand. About south of Bell Island lies the uninhabited Little Bell Island. Because the central part of the island is relatively flat compared to the coast, Known are The Bell, Coadys Island and The Clapper, all on the southwest coast. The Front and Lance Cove are almost the only places where the coast is less steep and where you can land from the sea. To the north are Redmans Head and Eastern Head, two prominent capes between which a lighthouse has been built. In addition, there is also the centrally located West Dam Pond (6.6 ha). That reservoir was constructed in 1954 by DOSCO at the highest point to have water for industrial applications and firefighting. A second goal was to ensure that more groundwater would remain on the island, so that the inhabitants' wells did not dry up in the summer months. The West Dam Pond has an average depth of 2 m and a maximum depth of 5 m. Due to the combination of a steep coastline and many streams, there are several small waterfalls, such as the so called Faerie's Waterfall near the old pier.

Геология және қалдықтар

Белл аралын геологиялық тұрғыдан Консепция шығанағының суынан ондаған метр биіктікте орналасқан құмтас пен тақта тастан тұратын алып тас ретінде сипаттауға болады, ол үстел тауы сияқты. Екі топ та барлығында он бір түрлі формацияға бөлінеді, олардың тоғызы Белл аралының өзінде кездеседі. Белл аралы тобының тау жыныстары қызыл қоңырдан жылтыр сұр құмтас пен сазтасқа дейін болады, олардың арасында оолитті гематит қабаттары орналасқан. Wabana тобы қара тақта тас пен құмтастан тұрады, олардың құрамында фосфат, оолитті гематит және пирит бар. Гематит тау жынысының көптеген жерлерінде қызыл немесе қызғылт қоңыр түске ие болуына себеп болады. Алайда, Белл аралы тобының беткі қабаттарында кейбір жерлерде ондаған миллион жылға дейін көне тау жыныстары кездеседі. Өйткені бұл топ Камбрий-Ордовик кезеңіне жатады.

Аралдың кембрий қабаттары палеонтологтар үшін ерекше қызығушылық тудырады. Шешілген жануарлардың аз санына қарағанда, іздердің саны ерекше көп. Бұл Белл аралын өмір тарихындағы ең маңызды оқиғалардың бірі – кембрий субстрат революциясын зерттеу үшін әлемдік деңгейде бірегей орынға айналдырады. Ерте ордовик қабаттары да іздерге бай; атап айтқанда, Cruziana және Trichophycus, сондай-ақ Arthrophycus-тың бір данасы табылды. Бұл жаңалыстар Батыс Еуропа мен Мароккодағы осыған ұқсас көне қабаттармен айқын ұқсастық көрсетеді.

Климат

Кёппен климаттық жіктелімі бойынша Белл аралының климаты Dfb типті. Бұл орташа континенттік климат, жылы жазғы және әр маусымда шамамен бірдей мөлшерде жауын-шашын жауады. Dfb климатында жылдың ең жылы айының орташа айлық температурасы 22 °C (72 °F) төмен, ал ең суық айдың орташа айлық температурасы 0 °C (32 °F) төмен болады. Кем дегенде төрт айдың орташа айлық температурасы 10 °C жоғары. Салыстыру үшін, Еуропадағы Варшава, Рига және Киев қалалары да осы климаттық типке ие. Аралдың орташа жылдық жауын-шашын мөлшері , Канаданың орташа көрсеткішіндегіден әлдеқайда жоғары. Аралда және оның төңірегінде жыл бойы кездесетін бірнеше теңіз құсы бар. Олардың ішінде оңтүстік жағалауда және "Белл" маңында жыл сайын көбейетін үлкен қара арқалы шағалалар бар. Сондай-ақ, аралда құмқұйрықтар тұқымдасына жататын бірнеше түр өмір сүреді. Аралдың айналасындағы кемелердің құлау орындарында балықтар, медузалар, кораллдар, анемондар, губкалар, теңіз періштелері, Majidae және көптеген басқа да балық және қабықшалы жануарлар түрлері мекендейді. Жағалаудағы тау жыныстары теңіз жұлдыздарына, теңіз кірпілеріне, губкаларға, балықтарға және жалпақ балықтарға пана болады. Сонымен қатар, аралда қайың сияқты көп жылдық және тар жапырақты және тегіс ветч сияқты бір жылдық гүлді өсімдіктер де өседі. Қарағайлы орманның көп бөлігін шырша ағаштары құрайды.

Тіл

2016 жылғы халық санауы бойынша, Белл аралының дерлік барлық тұрғындарының ана тілі ағылшын тілі болған (және барлығы сол тілде сөйлеген).

Ұлты

Белл аралының халқы негізінен ақ нәсілділерден тұрады. 2016 жылы өзінің түпкілікті ұлт екенін білдірген он адам болды. Олардың барлығы метистер еді. Ньюфаундленд аралында аймақтық қызмет көрсету кеңестері арқылы өте шектеулі аймақтық басқару жүйесі бар. Дегенмен, олар толыққанды мемлекеттік деңгей емес, аймақтық муниципалитеттердің бірлескен жұмысына ұқсас мемлекеттік мекеме. Белл аралы 2008 жылдан бері Шығыс аймақтық қызмет көрсету кеңесінің құрамында. Аталған кеңестің құзыретіне қоқыс пен сарсуды өңдеу, ішуге жарамды суды басқару және өрт сөндіру бригадасын ұйымдастыру кіреді.

Жергілікті билік

Жергілікті деңгейде 1950 жылдан бері Вабана кеншілер ауылы ресми түрде қала мәртебесіне ие. Сол кезден бері муниципалитеттің аумағы Белл аралының шамамен солтүстік жартысын қамтиды. Аралдың сирек қоныстанған оңтүстік бөлігі, онда Ланс Коув, Бикфордвилл және Фрешвотер елді мекендері орналасқан, инкорпорацияланбаған аудан болып табылады. Бұл дегеніміз, сол жерде тұратын адамдар муниципалитет әкімшілігіне бағынбайды, демек, муниципалитет қызметтерінен, муниципалитет салығынан немесе жылжымайтын мүлік салығынан айырылады. Ланс Коув шектеулі дәрежеде жергілікті басқару құқығына ие, себебі ол жергілікті қызмет көрсету ауданы (LSD) ретінде танылған. Бұл – жергілікті басқарудың бір түрі, онда (жалақысыз) сайланған лауазым иелерінің тобы қоғамға белгілі бір негізгі қызметтерді ұсынуға жауапты. Бұл көшелерді жарықтандыру, жергілікті жолдардан қарды тазалау, қоқыс жинау, сондай-ақ кәріз және су жүйелерін күтіп ұстау және жөндеу сияқты мәселелерді қамтиды. Алайда, муниципалитеттен өзгеше, LSD кеңесі Министрліктің рұқсатынсыз тәуелсіз шешімдер қабылдауға құқығы жоқ және салық салуға немесе бюджетті басқаруға құқығы жоқ. Олар тек туындаған шығындарды тұрғындарға шот-фактура арқылы жіберу арқылы жұмыс істей алады. Фрешвотер, Бикфордвилл, Вабана шекарасының сыртында немесе шалғайдағы үйлерде тұратын адамдардың қандай да бір жергілікті басқаруы жоқ. LSD Lance Cove тек сол жерге ғана қызмет көрсетеді, емес, бүкіл инкорпорацияланбаған ауданға. Вабана бұл мәселеге қатысудан бас тартқандықтан, оңтүстік тұрғындары кенеттен өздерінің қоқысын тастауға мәжбүр болды. 2021 жылдың тамыз айында жергілікті мердігер арқылы тұрақты қоқыс жинау қызметі қайта жаңғыртылды. 1965 жылдан бері Вабанада шағын аурухана, доктор Уолтер Темплмен атындағы денсаулық сақтау орталығы орналасқан. Бұл денсаулық сақтау мекемесі (Белл аралының алғашқы медициналық көмек көрсету клиникасы деп те аталады) провинцияның Денсаулық сақтау басқармасы, NL Health Services бақылауында. Халықтың азаюына байланысты аурухананың функциясы төмендеді, сондықтан қазір ол көбінесе амбулатория сияқты жұмыс істейді. Тарихи тұрғыдан алғанда, басқа да христиан дін өкілдерінің құдайға табыну орындары болған.

On a local level, the Wabana mining village has been officially recognized as a town since 1950. Since then, the municipal territory roughly encompasses the northern half of Bell Island. The sparsely populated southern part of the island, where the hamlets of Lance Cove, Bickfordville and Freshwater are located, consists of an unincorporated area. This means that the people in those places do not come under the administration of a municipal government and thus have no municipal services, municipal tax, or property tax. Lance Cove does have some local government to a limited extent as the place is recognized as a local service district (LSD). That is a local form of government in which a group of (unpaid) elected officials is responsible for facilitating certain basic services to the community. This concerns matters such as the street lighting, the snow removal of local roads, the garbage collection service and maintenance and repairs to the sewers and to the waterworks. However, unlike a municipality, an LSD board cannot make independent decisions without ministerial permission and does not have the right to levy taxes or manage a budget. They can only operate by passing on the costs incurred to the residents via an invoice. The people who live in Freshwater, Bickfordville, just outside the boundaries of Wabana or in some remote homes have no local government of any kind. The LSD Lance Cove only offers services to that place, not to the entire unincorporated area. Wabana declined to have anything to do with this, forcing residents of the south suddenly had to get rid of their waste themselves. In the course of August 2021, a regular waste collection service started again through a local contractor. Since 1965, Wabana has also houses a small hospital, the Dr. Walter Templeman Health Care Centre. This health care facility (also known as the Bell Island Primary Health care Clinic) is overseen by the province's Health Authority, NL Health Services. The hospital function has been reduced due to the decline in the population, so that it is now more like an outpatient clinic. Historically, other Christian denominations also had a place of worship there.

Көлік инфрақұрылымы

Уабана қаласының аумағында аралдың шығыс жағында паром порты орналасқан. Бұл – екі паромның жүріп-келу нүктесі, олар күніне бірнеше рет аралдан Португалия-Коувқа және кері 20 минуттық сапар жасайды. Жұмыс күндері сағат 5:30-дан 22:35-ке дейін барлығы 32 рейс (әр бағытта 16 рейс) жүзеге асырылады. Демалыс күндері сағат 6:50-ден 22:35-ке дейін күн сайын 26 рейс (әр бағытта 13 рейс) орындалады. Автокөлігі жоқ тұрғындар Португалия-Коудағы қалаға таксимен баруы керек, себебі онда қоғамдық көлік қызметі жоқ. Мұнан өзге, жүк кемелері үшін де тұрақ қарастырылған. Сонымен қатар, Батыс Майнс ауданының батысында 701 метрлік ұшақтарға қону-қалқылау жолағы бар, ол "Белл аралы әуежайы" (ICAO: CCV4) деп аталады. Бұл асфальтталған жолақ көбінесе қолданылмайды, себебі ол тек суық қыста немесе төтенше жағдайларда, теңіз мұзы паромдардың қатынайтын жолын кесіп тастаған кезде ғана пайдаланылады. Бұл сияқты жұмыс орындары негізінен білім беру, қызмет көрсету, денсаулық сақтау және туризм салаларында шоғырланған. Белл аралының туризмін провинциялық және федералдық үкіметтер қаржылай қолдайды. Кейбір тұрғындар табыстарын жергілікті негізгі сектордағы (жеке кәсіпкерлікпен айналысатын) жұмыстан табады, бұл кен өндірісінен бұрынғы жағдайға ұқсас. Бұл балық шаруашылығы және ауыл шаруашылығын қамтиды. Көптеген отбасылар үшін көкөніс бақшасы және жабайы жидектер жинау дәстүрлі түрде қосымша табыс көзі болған, бірақ 20 ғасырдың ортасымен салыстырғанда бұл көлем әлдеқайда аз. Дегенмен, зейнеткерлік жасына жетпеген тұрғындардың көпшілігі Сент-Джонс қалалық аймағында жұмыс істейді және күнделікті пароммен қатынасады. Осылайша, паром қатынасы тұрғындар үшін жұмысқа барудың ғана емес, сонымен қатар Белл аралында қол жетімді емес заттарды сатып алудың да маңызды құралы болып табылады.

Туризм

Ньюфаундленд пен Лабрадор провинциялық үкіметі Белл аралын Португалия-Коувқа (Portugal Cove) пароммен байланысты туристік бағыт ретінде насихатайды. Пароммен сапар барысында теңіз құстарын, теңіз сүтқоректілерін және маусымға байланысты мұз тауларын көруге болады. Аралдың орталығында орман ішінде бірнеше тау велосипеді жолдары бар. Табиғи әсемдігі үшін арал "Байдың сұлуы" (the Belle of the Bay) деп те аталады. Белл аралының қоғамдық мұражайы маусымның басынан қыркүйектің соңына дейін ашық болады. Онда кен өнеркәсібіне қатысты тұрақты көрме және фотограф Юсуф Карштің (Yousuf Karsh) көптеген фотосуреттері қойылған. Уабана қаласындағы бірнеше ғимараттарға, оның ішінде қала кеңсесіне де шахта тарихын бейнелейтін қабырға суреттері салынған. Рұқсаты мен сертификаты бар тәжірибелі су астына түсушілер су астындағы шахта туннельдерін зерттей алады. "Белл Фест" күндері – бірнеше күндік мәдени фестиваль, онда жергілікті әншілер, аккордеоншылар және Ньюфаундленд музыкасын орындайтын басқа да музыканттар өнер көрсетеді, сондай-ақ сахналық қойылымдар мен тарихи шаралар ұйымдастырылады. Вабана қаласының алаңында тамақ және сусын сататын орындармен, музыка мен бимен бірге өтетін "Таун Сквер Дэйз" (Town Square Days) атты кішкентай көп күндік шара да өткізіледі. Жергілікті музыкант Гарри Хиббс есімімен аталатын жағалаудағы Гарридің қарауылдық бекетінде (Harry's Lookout) жазда кейде қойылымдар қойылады. Маусым айының басында мұражай жыл сайын қайтыс болған шахтерлердің құрметіне шам жағып еске алу кешін өткізеді.

Спорт

Аралда Белл аралының кіші хоккей қауымдастығы орналасқан. Бұл хоккей қауымдастығында ересектер мен жастар бөлімшелері бар, олар жарыстарда "Белл Айленд Майнерс" деп танылады. Үй ойындарын олар Монсиньор Бартлетт еске алу аренасында өткізеді. Белл аралында әуесқой деңгейінде далалық хоккей, софтбол, керлинг және волейбол сияқты спорт түрлері де кейде турнирлер мен жарыстар қабылдайды. Кен өндірісі кезінде керлинг аралда танымал спорт түрі болған және керлинг клубы болған. XXI ғасырда Белл аралының керлинг клубы енді спорт клубы емес, тек ішімдік ішетін орынға айналды, бірақ Петрис төбесіндегі ғимаратта "Белл аралының спорттық даңқ залы" орналасқан. (Клуб XXI ғасырда жойылды.) Винланд моторспорт қауымдастығы қолданыстан шыққан әуежай жолағында жылдам көліктер мен мотоциклдерге арналған іс-шараларды ұйымдастырады.

Белл аралы "жырт арал" ретінде

Белл аралы ұзақ жылдардан бері "көріністі арал" ретінде танымал, онда әртүрлі мистикалық жаратылыстар мен құбылыстар туралы халық әңгімелері көп. Кен өндірісі кезінде қауымдастықта әртүрлі мәдениет өкілдері болды, олар түрлі фольклорды араластырды. Ең танымал – Белл аралының қарапайым әйелі (Ақ киімдегі әйел немесе Ақ әйел деп те аталады), ол аралдың батпақтары мен шабындықтарында, әсіресе Доббин бағының маңында ақ киіммен кезіп жүретін зұлым әйел бейнесі. 2016 жылы "Канадалық пошта" Хэллоуин кезеңінде оған арнайы марка шығарып, Белл аралының қарапайым әйелін бүкіл елге таныстырды. Жергілікті халық әңгімелерінде Батыс кенішінің жанындағы Батлер батпағында да әртүрлі нұсқаушылар мекендейді делінеді. Сондай-ақ, қаза тапқан кеншілердің көріністері жер астындағы жолдарда, әсіресе №4 кеніште кезіп жүреді деп айтылады. Жарылыс аралдағы ғимараттарды дірілдетіп, жануарлардың өліміне әкелді. Электр сымдарының зақымдануы және электр құралдарының бұзылуы туралы көптеген хабарламалар түсті. Оқиға туралы теориялар History Channel және Travel Channel телеарналарында көрсетілді, сондай-ақ кітаптар мен подкасттарда жарияланды.

Қызықты деректер

1988 жылдан бері Белл аралындағы кен өндіру федералды үкімет тарапынан "ұлттық тарихи оқиға" ретінде танылған. 2019 жылдың 23 сәуірінде үлкен солтүстік жартас құлап кетті. Бұл қатты жарылыс пен онымен бірге келген соққы толқынын тудырды, ол Консепция шығанағының бірнеше жерінде естіліп, сезілді (алғашқыда Белл аралындағы жарылысты еске түсірді). Жер астындағы кендердің құлауына байланысты жер сілкінісі мен цунами қаупі бар. 21-ші ғасырда кейбір қоғамдық пікір көшбасшылары мен саясаткерлер Ньюфаундлендтен Белл аралына көпір немесе туннель салуды ұсынды.