Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америка Азамат соғысының шайқасы
Battle of the American Civil War
Өмірбаян
Америка Азамат соғысына дейін Лексингтон 4000-нан астам тұрғыны бар ауыл шаруашылығы қаласы болды, ол Лафайетт округінің орталығы еді және Миссури өзенінің батысындағы маңызды жер ретінде танымал болды. Қамыс (арқан өндірісі үшін қолданылды), темекі, көмір және мал қаланың байлығына үлес қосты, сондай-ақ өзен саудасы да маңызды рөл атқарды. Миссури соғыс кезінде Одақта болғанымен, Лексингтон тұрғындарының көп бөлігі құл иелері болды және олардың кейбіреуі Оңтүстік тарапын жақтады. Лафайетт округінде құлдардың еркін адамдарға қатынасы жоғары болды, құлдар халықтың 32 пайызын құрады. 1861 жылғы маусымда Бунвилл шайқасынан кейін федералды бригадир генерал Натаниел Лайон АҚШ резервтік корпусының 5-ші полкіне Лексингтонды басып алуға бұйрық берді. Бұл полк негізінен Сент-Луис қаласынан келген немістерден құралды және ол Джексон ісіне қатысқан. 9 шілдеде "Ақ бұлт" кемесімен келген солтүстік әскеріне полковник Чарльз Г. Стифель басшылық етті. Стифельдің орынбасары подполковник Роберт Уайт болды, ол жергілікті тұрғындармен байланыс орнатуға жауапты болды. Стифель Лексингтондағы бұрынғы масондық колледжді штабы ретінде таңдады және әскерлер сол жерді нығайта бастады. Стифельдің барлаушылары өзеннен өтуге болатын қайықтарды қамтамасыз етуге немесе жоюға кірісті, сондай-ақ аймақтан 200 бөшке оқ-дәрі, 33 мылтық және екі 6 фунттық зеңбірек тәркіледі. Зеңбіректер Чарльз М. Пирнердің басқаруына берілді. Бірнеше жергілікті Одақ жақтас үй қарауылдары құрылып, майор Фредерик В. Беккердің басқаруына берілді. Тамыздың ортасында Стифель полкінің 90 күндік мерзімі аяқталды және олар Сент-Луиске қайтаруға бұйрық берілді. Лейтенант-полковник Уайт жергілікті жерде жаңа полк құрастырып жатқанда, ол бірнеше аптаға кетіп қалды, сол кезде майор Беккер постқа басшылық етті. Осы уақытта Оңтүстік жағынан Клей округының полковнигі Генри Л. Рутт жаңадан құрылатын полк үшін шамамен мың адам жинады. Рутт сәуір айында Либерти Арсеналын басып алған күшке жетекшілік еткен. Рутт енді бірнеше танымал Одақ жақтастарын, соның ішінде Миссуридің бұрынғы губернаторы Остин А. Кингті тұтқынға алды, содан кейін Лексингтондағы федералды бекетті қоршады. Ол Беккердің капитуляциясын талап етті, бірақ ол бас тартты. Бір түні Беккердің екі әскері, Чарльз және Густав Пирнер, өздері жасаған снарядтарды сынап көрді. Олар минометтердің бірімен Рутт лагеріне үш снаряд лақтырып, үрей туғызды, бірақ көп зақым келтірмеді. Кейіннен полковник Томас А. Маршаллдың 1-ші Иллинойс атқыштар полкінің жақындап келе жатқанын білгеннен кейін Рутт аймақтан шығып кетті. Лейтенант-полковник Роберт Уайт тамыздың соңында оралды және Иллинойс ат әскері келгенге дейін Беккерден посттың басқаруын қысқа мерзімге алды. Уайт 14-ші Отан қорғау полкінің ұйымдастырылуын қайта бастады. 10 тамызда Уилсон сағасындағы жеңісінен кейін генерал-майор Стерлинг Прайс басқарған Конфедерация жақтас Миссури штатының күзетші корпусы 7000 адаммен Миссури-Канзас шекарасына қарай Лэйннің Одақ жақтас Канзас бригадасының шабуылын тойтару үшін жолға шықты. 2 қыркүйекте гвардия Лэйннің канзасшыларын Драй Вуд Крик шайқасында жеңіп, оларды Форт Скотттан тыс жерге қайтарды. Прайс шекара бойымен солтүстікке қарай Лексингтонға қарай бұрылды, Миссури өзенінің федералды бақылауын бұзуға және өзеннің екі жағынан да жауынгерлерді жинауға ниеттенді. Прайс жол бойында жауынгерлерді жинады, соның ішінде полковник Рутт пен оның бірнеше жүз адамы Кас округының Индекс қаласында болды. Федералды күшейтулер Лексингтонға 4 қыркүйекте келді: полковник Эверетт Пибодидің басқаруымен 13-ші Миссури жаяу әскері және майор Роберт Т. Ван Хорн басқаратын АҚШ резервтік корпусының батальоны. Көтерілісші губернатор Клейборн Фокс Джексонның жергілікті банктерден қаржы алуына жол бермеу үшін генерал Джон С. Фремонт олардың қаражатын ұстап алуға бұйрық берді. 7 қыркүйекте полковник Маршалл Лексингтондағы Фермерлер банкінен шамамен 1 миллион доллар алып кетті, ал полковник Пибоди Уорренсбургке сол жерде де солай істеуге жіберілді. Уорренсбургке жеткенде Пибодидің жасағы Прайстың жолына түсіп, Лексингтонға асығып қайтты. Соңында, 10 қыркүйекте полковник Джеймс А. Маллиган өзінің 23-ші Иллинойс ерікті жаяу әскер полкімен – "Ирландия бригадасы" деп белгілі – және лейтенант-полковник Бенджамин В. Гровер басқаратын 27-ші Миссури атты әскерінің жасағымен басқаруды қабылдады. 11 қыркүйекте 13-ші Миссури жаяу әскері және Ван Хорн батальоны Лексингтонға оралды. Өртке түсіру үшін ағаштар кесілді және жатақханалар мен сынып бөлмелерінің айналасында нығайтулар салынды. Оның жоғары жақтастары Сэмюэл Д. Старджис басқаруымен қосымша күштер жіберді, Маллиган кеңейтілген позициясын ұстап тұруды үміттенеді, бірақ олар Конфедерация жақтас жасақтармен (сепаратист телеграфшымен ескертілген) шабуылға ұшырап, кері шегінуге мәжбүр болды.
Prior to the American Civil War, Lexington was an agricultural town of over 4,000 residents that served as the county seat of Lafayette County and enjoyed a position of considerable local importance on the Missouri River in west central Missouri. Hemp (used for rope production), tobacco, coal and cattle all contributed to the town's wealth, as did the river trade. Though Missouri remained in the Union during the war, many of Lexington's residents were slaveowners, and several openly sympathized with the Southern cause. Lafayette County had a high ratio of slaves to free persons, with slaves comprising 32% of its population. Following the Battle of Boonville in June 1861, Federal Brigadier Gen. Nathaniel Lyon ordered the 5th Regiment of the United States Reserve Corps to occupy Lexington. This regiment was composed primarily of Germans from St. Louis, and it had participated in the Camp Jackson Affair. Arriving on the steamer White Cloud on July 9, the Northerners were commanded by Colonel Charles G. Stifel. Stifel's second in command was Lt. Col. Robert White, who became a primary point of contact with the local civilians. Stifel selected the defunct Masonic College in Lexington as his headquarters, and the soldiers began entrenching and fortifying that position. Stifel's scouts began securing or destroying boats that could be used to cross the river, and also confiscated about 200 kegs of gunpowder, 33 muskets, and two 6 pounder cannons from the area. The cannons were placed under the command of Charles M. Pirner. Several local pro Union home guard companies were raised and placed under the command of Major Frederick W. Becker. In mid August the 90 day enlistments of Stifel's regiment were expiring, and they were ordered to return to St. Louis. Lt. Col. White had been organizing a new regiment locally, but he suddenly left for several weeks during which time Major Becker had command of the post. Meanwhile, on the Southern side, self styled Colonel Henry L. Routt of Clay County had collected around a thousand men for a regiment that he was raising. Routt had led the force that had seized the Liberty Arsenal in April. Routt now arrested several prominent Union men, including former Missouri governor Austin A. King, then surrounded the Federal outpost at Lexington. He demanded Becker's surrender but this was refused. One night two of Becker's men, Charles and Gustave Pirner, tested some rounds they had fabricated for two mortars that had come into their possession. They lobbed three shells into Routt's encampment with one of the mortars, causing a panic but no real damage. Later, learning of the approach of Col. Thomas A. Marshall's 1st Illinois cavalry, Routt withdrew from the area. Lt. Col. Robert White returned at the end of August and briefly assumed command of the post from Becker until the Illinois cavalry arrived a few days later. White resumed organization of the 14th Home Guard Regiment. Following their victory at Wilson's Creek on August 10, the main body of the pro Confederate Missouri State Guard under Maj. Gen. Sterling Price marched toward the Missouri Kansas border with around 7,000 men to repel incursions by Lane's pro Union Kansas Brigade. On September 2, the Guard drove away Lane's Kansans in the Battle of Dry Wood Creek, sending them back beyond Fort Scott. Price then turned north along the border and toward Lexington, intending to break Federal control of the Missouri River and gather recruits from both sides of the river. Price collected recruits as he went along, including Col. Routt and several hundred of his men then at the town of Index in Cass County. Federal reinforcements arrived in Lexington on September 4: the 13th Missouri Infantry commanded by Col. Everett Peabody and a battalion of the United States Reserve Corps under Maj. Robert T. Van Horn. To prevent rebel Governor Claiborne Fox Jackson from obtaining any funds from local banks, General John C. Frémont gave orders to impound their funds. On September 7, Col. Marshall removed approximately $1,000,000 from the Farmers' Bank in Lexington while Col. Peabody was dispatched to Warrensburg to do the same there. On arriving in Warrensburg, Peabody's detachment found itself in Price's path and made a hasty retreat back to Lexington. Finally, on September 10, Colonel James A. Mulligan arrived to take command with his 23rd Illinois Volunteer Infantry Regiment—known as the "Irish Brigade"—and a detachment of the 27th Missouri Mounted Infantry under Lt. Col. Benjamin W. Grover. On September 11, the 13th Missouri Infantry and Van Horn's battalion returned to Lexington. Trees were felled to make lines of fire, and earthworks were erected around the dormitory and classroom buildings. His superiors dispatched further reinforcements under Samuel D. Sturgis, with which Mulligan hoped to hold his enlarged position, but they were ambushed by pro Confederate militia (alerted by a secessionist telegraph tapper) and compelled to retreat.
Ашылу кезеңі
Прайс өзінің 15 000 сарбаздан тұратын әскерімен 1861 жылдың 11 қыркүйегінде Лексингтон қаласына жетті. 12 қыркүйек күні таңертең шайқас басталды, екі федералды рота бидай шоғы артына орналасып, Прайстің атты әскерінің шабуылына қарсы тұрды. Прайс бірнеше шақырымға кері шегініп, артиллерия мен жаяу әскерін күту үшін Гаррисон сағасына келді. Олар түстен кейін келген соң, ол батысқа қарай жорылын жалғастырып, ақырында Тәуелсіздік жолын кесіп өтті. Муллиган бұл қозғалысқа қарсы тұру үшін 13-ші Миссури жаяу әскерінен (АҚШ) төрт рота мен Ван Хорнның АҚШ резервтік батальонынан екі рота жіберді. Олар Прайс әскерінің алғы шебімен қаланың оңтүстігіндегі Махпела зиратындағы қабір тастары арасында шайқасты, Муллиганның қалған әскеріне қорғанысқа дайындалу үшін уақыт беруді үміттене отырып. Қашып бара жатқан федералдыларды қуа отырып, Прайс Гибор мен Бледсоның батареяларын колледждегі федералдық бекіністерді атқылау үшін орналастырды. Үш федералды артиллериялық құрал жауап беріп, атыстың соңында Гвибордың бір кассионын жойды. Екі жарым сағатқа созған артиллериялық дуэль Мемлекеттік гвардияның оқ-дәрісін азайтты, ал Прайс әскерінің қару-жарақтарының көп бөлігі Осеола қаласында қалды. Бұл жағдайлар Одақтың бекіністерінің мықтылығымен бірігіп, кез келген шабуылды мүмкінсіз етті. Муллиган колледждің бас ғимаратының шатырына бір жасты орналастырды, ол ғимаратты өртеп жібермес бұрын барлық снарядтарды алып тастады. Бір кездегі жергілікті газетте "Сент-Луистің батысындағы ең үлкен және жақсы жабдықталған үй" деп сипатталған Андерсон үйі үш қабатты, грек стилінде салынған еді. Оны Лексингтонның белгілі өндірушісі Оливер Андерсон салған. 1861 жылдың шілдесінде Андерсон отбасы полковник Муллиганның бекіністеріне жақын орналасқан үйінен шығарылып, онда Одақ ауруханасы ашылды. Шайқас басталған кезде жүзден астам ауру немесе жараланған Одақ сарбаздары осы ғимаратта орналасты, олардың медициналық күтімі доктор Кули атты хирургқа тапсырылды, ал 23-ші Иллинойс полкінің капелланы – отец Батлер олардың рухани қажеттіліктерін қамтамасыз етті.
Price and his army—now numbering around 15,000 men—arrived before Lexington on September 11, 1861. Skirmishing began the morning of September 12, when two Federal companies posted behind hemp shocks along a hill opposed Price's cavalry advance. Price pulled back several miles to Garrison creek to await his artillery and infantry. With their arrival in the afternoon, he resumed the advance along a more westerly course, eventually intercepting the Independence Road. Mulligan dispatched four companies of the 13th Missouri Infantry (USA) and the two companies of Van Horn's United States Reserve Battalion to oppose this movement. They battled Price's advance elements among the tombstones in Machpelah Cemetery south of town, hoping to buy time for the rest of Mulligan's men to complete their defensive preparations. Pursuing the fleeing Federals, Price deployed Guibor and Bledsoe's batteries to shell the Federal fortifications at the college. Three Federal artillery pieces replied, destroying one of Guibor's caissons near the end of the exchange. The two and a half hour artillery duel badly diminished the State Guard's ammunition, and much of Price's ordnance supply train had been left at Osceola. This development combined with the redoubtable nature of the Union fortifications to render any further assault impractical. Mulligan stationed a youth in the attic of the college's main building, who was able to remove all incoming rounds before they could set the building ablaze.]] Once described by a local newspaper as " the largest and best arranged dwelling house west of St. Louis," the Anderson House was a three story, Greek Revival style house constructed by Oliver Anderson, a prominent Lexington manufacturer. Sometime around July 1861 the Anderson family was evicted from their home, which lay adjacent to Col. Mulligan's fortifications, and a Union hospital was established there. At the start of the battle over a hundred sick or wounded Union soldiers occupied this structure, with their medical care entrusted to a surgeon named Dr. Cooley, while Father Butler, Chaplain of the 23rd Illinois, provided for their spiritual needs.
Соңғы шабуылға дайындық
19 қыркүйекте Мемлекеттік гвардия өз позицияларын нығайтып, федералдыларды ауыр артиллериялық отқа ұстап, соңғы шабуылына дайындалды. Қорғаушылардың бір мәселесі – судың үнемі жетіспеуі; Одақтың шебіндегі құдықтар құрғап қалған еді, ал Мемлекеттік гвардияның мергендері жақын жердегі бұлақты бақылап, оған жақындаған әркімді атқылап тастады. Әйел адам ер адамдардың сәтсіз аяқталған әрекеттерін жалғастыра алатынын сезген Маллиган бұлаққа әйелді жіберді. Прайс әскерлері атуды тоқтатты және тіпті оған қоршаудағы федералдыларға бірнеше қап су алып кетуге рұқсат берді. Бірақ бұл шағын ишара Одақ гарнизоны арасындағы шөлдеудің күшейе берген дағдарысын шеше алмады, бұл олардың соңғы жеңіліске ұшырауына себеп болды. Генерал Прайс 1861 жылдың 18 қыркүйегінде Лафайетт округі сотының қарсы бетінде орналасқан 926 Мэйн-стриттегі банк ғимаратын штаб-пәтері етіп белгіледі және екінші қабаттағы бөлмеден Мемлекеттік гвардия операцияларын басқарды. 20 күні капитан Хирам Бледсоудың Мемлекеттік гвардиялық батареясынан атылған зеңбірек досы генерал Прайс штаб-пәтерінен шамамен жүз метр қашықтықтағы сот ғимаратына тиді. 1920 жылға дейінгі мәліметтерге сәйкес, досы бастапқыда бағанаға кірмеген, бірақ түсіп, кейін коллекционер тауып алған. Шайқастан ондаған жылдар өткен соң, сол кездегі қарт кісі өзінің әңгімесімен бірге жазбаша мәлімдеме берді, содан кейін зеңбірек досын округ комиссарларына тапсырды. Олар өз кезегінде досты бағанаға бекітілген екі футтық темір таяққа бұрады, ол бүгінге дейін туристерге көрініп тұр. 19 қыркүйек күні кешке бригадалық генерал Томас А. Харристің 2-ші дивизиясының әскерлері жақын маңдағы қоймалардан алынған қамыр шүмектерін пайдаланып, Одақтың бекінісіне қарап тұрған жылжымалы кедергі құрылысын бастады. Бұл шүмектер түгел түн бойы өзен суына малынды, осылайша федералды қарудан атылған ыстық оқтардан зардап шекпеу үшін кедергіге айналды. Харристің жоспары бойынша, оның әскерлері келесі күні шүмектерді төбеге дейін итеріп, оларды қоршау ретінде пайдаланып, Одақ гарнизонына соңғы шабуылға жеткілікті жақындау керек еді. Қамыр шүмектерінің қатары Андерсон үйінің маңынан басталып, төбе бойымен солтүстікке қарай шамамен 200 метрге созылды. Көптеген жерлерде қамыр шүмектері қосымша қорғаныс үшін екі қабаттап үйілді.
On September 19 the State Guard consolidated its positions, kept the Federals under heavy artillery fire, and prepared for their final attack. One problem faced by the defenders was a chronic lack of water; wells within the Union lines had gone dry, and State Guard sharpshooters were able to cover a nearby spring, picking off any man who tried to approach it. Surmising that a woman might succeed where his men had failed, Mulligan sent a female to the spring. Price's troops held their fire, and even permitted her to take a few canteens of water back to the beleaguered Federals. This tiny gesture, however, could not solve the increasing crisis of thirst among the Union garrison, which would contribute to their ultimate undoing. General Price had established his headquarters in a bank building at 926 Main Street on September 18, 1861, located across the street from the Lafayette County Courthouse, directing State Guard operations from a room on the second floor. On the 20th a cannonball, probably fired from Captain Hiram Bledsoe's State Guard Battery, struck the courthouse only about one hundred yards from General Price's headquarters. According to accounts dating from 1920, the ball did not originally lodge in the column but fell out and was recovered by a collector. Decades after the battle, the then elderly gentleman signed an affidavit with his story, then gave the cannonball to County Commissioners. They in turn had the ball screwed onto a two foot iron rod embedded in the column for the purpose, where it remains visible to tourists today. On the evening of September 19, soldiers of Brigadier General Thomas A. Harris's 2nd Division (State Guard) began using hemp bales seized from nearby warehouses to construct a moveable breastwork facing the Union entrenchment. These bales were soaked in river water overnight, to render them impervious to any heated rounds fired from the Federal guns. Harris's plan was for his troops to roll the bales up the hill the following day, using them for cover as they advanced close enough to the Union garrison for a final charge. The hemp bale line started in the vicinity of the Anderson house, extending north along the hillside for about 200 yards. In many places the hemp bales were stacked two high to provide additional protection.
Салдары
Лексингтондағы қаза болғандардың саны салыстырмалы түрде аз болды, себебі шайқастың көп бөлігі қорғаныс позицияларында жүрді. Прайс өзінің ресми есебінде 25 адамның қаза тапқанын және 72 адамның жарақат алғанын мәлімдеді. Алайда, оның бағыныштыларының шайқастан кейінгі есептерін зерттеу нәтижесінде кем дегенде 30 адамның қаза тапқаны және 120 адамның жарақат алғаны анықталды. Бұл әлі тіркелмеген, бірақ шайқасқа қосылған азаматтар мен жаңа ғана қосылған сарбаздарды қамтымайды. Басылған Одақ әскерлері Миссури штатының бұрынғы конфедерациялық губернаторы Клейборн Ф. Джексонның сөйлеген сөзін тыңдауға мәжбүр болды, ол оларды рұхсатсыз штатына кіргені үшін және оның азаматтарына қарсы соғыс ашқаны үшін айыптады. Федералдар генерал Прайс тарапынан шартты түрде босатылды, бірақ полковник Маллиган шартты түрде босатудан бас тартты. Прайс федералды командирдің шайқас кезіндегі және одан кейінгі мінез-құлқына қатты әсер еткендіктен, Маллиганға өзінің жеке атын және атқа тіркелген көлігін сыйға беріп, оны қауіпсіз түрде Одақ әскерлерінің қатарына эскорттап жіберді. Маллиган 1864 жылдың 24 шілдесінде Вирджиния штатының Винчестер қаласының жанындағы Кернстаун шайқасының екінші кезеңінде қаза тапты, ал Прайс Батыс және Транс-Миссисипи театрларындағы көптеген шайқастарда Конфедерация күштеріне басшылық етті. Лексингтондағы капитуляциядан кейін Фримонт пен Прайс айырбас келісімі жасасты. Кэмп-Джексоннан шартты түрде босатылғандар Маллиганның жасағының бір бөлігімен айырбасталды. Бұл офицерлер үшін жақсы жұмыс істеді, бірақ барлық федералды әскерлер үшін емес. Кейбір әскерлер тиісінше айырбасталмай, қайтадан федералдық қызметке қайтарылды, содан кейін басқа театрларға жіберілді. Бірнешесі Шило шайқасында тұтқындалды, онда олар шартты түрде босату шарттарын бұзғаны үшін танылып, атылып өлтірілді.
Casualties at Lexington were relatively low because the battle was largely fought from protective positions. Price claimed a loss of only 25 men killed and 72 wounded in his official report. However, a study of his subordinates' after action reports reveals a total of at least 30 killed and 120 wounded. This would not include any civilians or recruits who had not yet enrolled but who had joined the fighting. The surrendered Union soldiers were compelled to listen to a speech by the deposed pro Confederate Missouri governor Claiborne F. Jackson, who upbraided them for entering his state without invitation and waging war upon its citizens. The Federals were then paroled by General Price, with the notable exception of Colonel Mulligan, who refused parole. Price was reportedly so impressed by the Federal commander's demeanor and conduct during and after the battle that he offered Mulligan his own horse and buggy, and ordered him safely escorted to Union lines. Mulligan was mortally wounded at the Second Battle of Kernstown near Winchester, Virginia on July 24, 1864, while Price would go on to command Confederate forces at numerous battles throughout the Western and Trans Mississippi theaters. Following the surrender at Lexington, Fremont and Price negotiated an exchange cartel. The Camp Jackson parolees were exchanged for a portion of Mulligan's command. This worked smoothly for the officers who were specifically named, but not for all of the Federal enlisted men. Some enlisted men were ordered back into Federal service without having been properly exchanged, then moved to different theaters. Several were captured at Shiloh, where they were recognized and executed for violating their parole.