Кіріспе

Америкалық Азамат соғысының шайқасы

Лексингтонның екінші шайқасы – Америка Азамат соғысының бір бөлігі ретінде Прайстің жорығы кезінде болған шағын шайқас. Одақ әскерлерін маңызды жағдайдайлардан аудармақ және 1864 жылғы АҚШ президенттік сайлауының нәтижесіне әсер етуді үміттене отырып, Конфедерация армиясының генерал-майоры Стерлинг Прайс 1864 жылдың 19 қыркүйегінде Миссури штатына шабуыл жасады. Пайлот Кноб шайқасындағы сәтсіз шабуылдан кейін, Джефферсон қаласындағы Одақтың қорғаныс күші Прайсті науқанының басты мақсаттарынан бас тартуға мәжбүр етті. Одақтың қосымша әскерлері шайендерге қарсы жорыстан қайтарылды, ал Канзас штатының милициясы жұмылдырылды, бірақ Канзастағы саяси билік милицияға Үлкен Көк өзенінің шығысында қызмет етуге рұқсат бермеді. Осының салдарынан генерал-майор Джеймс Г. Блант тек 2000 адамын Прайспен күресу үшін шығысқа жібере алды. 19 қазан күні Блант Лексингтон қаласына жақын жерде орналасты, оған Прайс армиясының алдыңғы қатарлары шабуыл жасады. Бланттың әскері басым күштерге қарамастан, қарсылық көрсетіп, Прайсті қалған әскерін және ауыр артиллериясын қолдануға мәжбүр етті. Прайс күші мен орналасқан жері туралы, Одақтың жоғары командасы бұрын білмеген ақпаратты алғаннан кейін, Блант шайқас алаңынан шығып кетті. Төрт күннен кейін Прайс Вестпорт шайқасында жеңіліске ұшырады, ал Конфедерация әскерлері қуылды, осы процесте бірнеше жеңіліске ұшырады. Желтоқсан айына қарай Прайстің бастапқыда 13 000 сарбаздан тұратын армиясының тек 3500 адамы қалды.

Контекст

1861 жылы АҚШ-та Азамат соғысы басталғанда Миссури штаты құлдар ұсталған штат болған, бірақ бөлініп шықпады. Дегенмен, штат саяси тұрғыдан екіге бөлінді: губернатор Клейборн Фокс Джексон мен Миссури штатының қауіпсіздік күштері (MSG) бөлінуді және Америка Конфедерациялық Штаттарын қолдады, ал бригада генералы Натаниел Лион мен Одақ армиясы АҚШ-ты қолдады және бөлінуге қарсы болды. Генерал-майор Стерлинг Прайс басқарған MSG 1861 жылы Уилсон-Крик және Лексингтон шайқастарында Одақ армиясын жеңді, бірақ жыл соңына қарай Прайс пен MSG штаттың оңтүстік-батыс бөлігімен шектелді. Осы уақытта Джексон және штат заң шығарушы органының бір бөлігі Америка Конфедерациялық Штаттарына қосылуға дауыс берді, ал заң шығарушылардың тағы бір бөлігі бөлінуге қарсы дауыс берді, нәтижесінде штаттың екі үкіметі болды. 1862 жылдың наурызында Арканзастағы Пи-Ридж шайқасында Конфедерация жеңіліске ұшырады, бұл Одақтың Миссуриге бақылауын қамтамасыз етті, ал штаттың Конфедерациялық әрекеттері 1862 және 1863 жылдары партизандық соғыс пен шабуылдармен шектелді. 1864 жылдың қыркүйегінің басында АҚШ-тың шығысындағы оқиғалар, әсіресе Атлантадағы Конфедерацияның жеңілісі, соғысты жалғастыруды қолдаған Авраам Линкольнге, соғысты аяқтауды жақтаған Джордж Б. Макклелланнан 1864 жылғы АҚШ президенттік сайлауында артықшылық берді. Осы кезде Конфедерацияның соғыста жеңіске жету мүмкіндігі өте төмен болды. Сонымен қатар, Транс-Миссисипи театрында Конфедерация Луизианадағы Ред-Ривер науқаны кезінде Одақ шабуылдаушыларын жеңді, бұл науқан наурыздан мамырға дейін жалғасты. Миссисипи өзенінің шығысындағы жағдай Конфедерацияға қарсы болғандықтан, Транс-Миссисипи департаментінің Конфедерация қолбасшысы генерал Эдмунд Кирби Смит өзінің басқаруындағы жаяу әскерді Шығыс және Батыс театрларындағы шайқастарға ауыстыруға бұйрық берді. Алайда, бұл мүмкін болмады, себебі Одақ әскери-теңіз күштері Миссисипи өзенін бақылап, ірі масштабта өтуге кедергі келтірді. Шабуылға шектеулі ресурстары болғанына қарамастан, Смит Одақ әскерлерін негізгі шайқас театрларынан ауыстыруға бағытталған шабуыл, Миссисипидің шығысындағы Конфедерация әскерлерінің сандық кемшілігін азайту арқылы әскерлерді ауыстырудың ұсынылған әрекетімен тең келеді деп шешті. Прайс және Миссури штатының Конфедерациялық губернаторы Томас Коут Рейнольдс Миссуриге шабуыл жасау тиімді шабуыл болады деп ұсынды; Смит жоспарды мақұлдады және Прайсты шабуылға басшылық етуге тағайындады. Прайс шабуыл Миссуриде Одақтың үстемдігіне қарсы халық көтерілісін тудырады деп күтті, Одақ әскерлерін негізгі шайқас театрларынан ауыстырады (бұрын Миссуриді қорғаған Одақ әскерлерінің көп бөлігі штаттан шығарылды, Миссури штатының милициясы штаттың негізгі қорғаныс күші қалды) және Макклелланның Линкольнді сайлауда жеңу мүмкіндігіне көмектеседі деп ойлады. 19 қыркүйекте Прайстің Миссури армиясы деп аталған колоннасы штатқа кірді.

Кіріспе

Штатқа кірген кезде Прайс әскері шамамен 13 000 атты әскерден тұрды. Дегенмен, олардың бірнеше мыңы нашар қаруланған, ал әскердің 14 артиллериялық құралының қуаты жеткіліксіз болды. Прайсқа қарсы Миссури Одақтық департаменті генерал-майор Уильям С. Роузкранс басшылығымен 10 000-нан аз сарбазға ие болды, олардың көпшілігі милициядан құралған. Қыркүйек айының соңында Конфедерация әскері Пилот-Кноб қаласының жанындағы Форт-Дэвидсонды ұстап тұрған шағын Одақтық күшпен кездесті. 27 қыркүйекте Пилот-Кноб шайқасындағы постқа жасалған шабуылдар сәтсіз аяқталды, ал Одақ гарнизоны сол түні фортты тастап кетті. Прайс шайқаста жүздеген адамды жоғалтты және өзінің ілгерілеу бағытын Сент-Луис қаласынан Джефферсон-Ситиге бұруға шешім қабылдады. Прайс әскерімен бірге үлкен керуен еріп жүрді, бұл олардың жылдамдығын айтарлықтай төмендетті. Бұл баяу ілгерілеуден туындаған кешігулер Одақ күштеріне Джефферсон-Ситиді нығайтуға мүмкіндік берді, оның гарнизоны 1 қазан мен 6 қазан аралығында 1000 адамнан 7000 адамға дейін артты. Прайс Джефферсон-Ситиге шабуыл жасау үшін тым күшті екенін түсінді және Миссури өзенінің бойымен батысқа қарай қозғала бастады. Конфедерация әскері қозғалыс кезінде жаңа сарбаздар мен жабдықтар жинады; 15 қазанда Глазго қаласына жасалған шабуыл сәтті аяқталды, сондай-ақ Седалияға қарсы тағы бір шабуыл жасалды. Осы уақытта генерал-майорлар Сэмюэл Р. Кертис және Джеймс Г. Блант басқаратын Одақ әскерлері шайендерге қарсы күрестен алынып, Канзас штатының милициясы да жұмылдырылды. 15 қазанда Блант өзінің басшылығындағы үш бригадалық бөлімді Миссури штатындағы Хикман-Миллз қаласына жеткізді; үшінші бригада милициядан құралды. Осы кезде Прайс Блант колоннасының шығысында Маршалл қаласының жанында болды. Келесі күні Кертис Канзас милициясын Канзас-Ситиге жеткізді, бірақ Канзас губернаторы оларды Үлкен Көк өзенінің шығысына жіберуге тыйым салды. 17-сі күні Блант өзінің милиция бөлімін Канзас-Ситиге жіберді, содан кейін қалған екі бригадасын Холденге жіберді. 18 қазанда полковник Томас Мунлайт басқарған Бланттың алғы шебі Лексингтон қаласын басып алды, Прайсты ұстап алу үшін бригада генерал Джон Б. Санборн басқаратын күштермен бірігуді үміттенеді. Алайда Санборнның әскері Лексингтоннан оңтүстікке қарай Блантпен бірге қозғала алмады. Сонымен қатар, ол Прайс қазіргі уақытта Уэверлиде екенін білді; ол сондай-ақ Кертистен Канзастағы саяси билік оған милицияны Кертиске жіберуге рұқсат бермейтінін естіді. Блант осыдан кейін сыртқы бекіністерін нығайтуға және Конфедерацияның күтілетін шабуылына қарсы тұруға шешім қабылдады.

Шайқас

Прайс әскері үш колоннаға бөлінді: бригадир генерал Джозеф О. Шелби алдыңғы жасаққа қолбасшылық етті. Жалпы әскер құрамы шамамен 13 000 адамды құрады. Бланттың күші шамамен 2 000 адамнан және 4 12 фунттық таулық гаубицадан тұратын екі батареядан құралды. Екі күш арасындағы қақтығыс қаланың оңтүстігінде болды. Шелбидің атты әскері сағат 14:00 шамасында Бланттың алдыңғы барлаушыларымен кездесіп, оларды негізгі одақтық позицияға кері шегіндірді. Бланттың негізгі күштері Шелбиге қарсы тұрды;