Кіріспе

Ирландиялық теледидар жаңалықтары бағдарламасы

RTÉ News: Six One – RTÉ телеарнасының кешкі жаңалықтар бағдарламасы. Ол Ирландияның RTÉ One телеарнасында және RTÉ News арнасында сағат 18:01-де бірдей эфирге шығады. Бұл хабарлама дүйсенбіден жұмаға дейін сағат 19:00-ға дейін, ал сенбі және жексенбі күндері сағат 18:30-ға дейін RTÉ News and Sport деп аталады. Six One сағат 17:40-та эфирге шығатын Nuacht RTÉ (ирланд тіліндегі жаңалықтар) және сағат 18:00-де The Angelus бағдарламасынан кейін көрсетіледі. Бағдарламаны Шарон Тобин және бұрынғы "Prime Time" бағдарламасының жүргізушісі Дэвид МакКаллах бірге жүргізеді. Бағдарлама Raidio Teilifis Éireann бөлімшесі RTÉ News and Current Affairs тарапынан өндіріледі.

Тарих

Teilifís Éireann 1962 жылдың 1 қаңтарында сағат 18:00-де жаңа телеарнаның толық бағдарламасының алғашқы күнінде алғашқы жаңалықтарды жариялады. Он минуттық хабарламаны 1984 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін RTÉ-нің бас телехабаршысы болып қалған Чарльз Митчел оқыды. Алғашқы жылдары оны Энди О'Махони, ал 1966 жылдан бастап Морис О'Доэрти сүйемелдеді. Іске қосылғаннан кейін бір жыл өткен соң кешкі хабарлама сағат 17:50-ге ауыстырылды. 1964 жылдың қыркүйегінде сағат 17:50-дегі жаңалықтар Newsbeat деп аталатын жаңа 40 минуттық журнал бағдарламасының бөлігі болды, онда аймақтық жаңалықтар мен сатираға көбірек назар аударылды. Жаңалықтар тез 30 минутқа қысқартылды, бірақ кешкі сағат 18:00-ден кейін кешкі уақытта қалды. 1967 жылы кешкі хабарлама жеке бағдарламаға айналды. Newsbeat соңғы рет 1971 жылдың 11 маусымында хабарланды, жаңалықтар бастапқы сағат 18:00-ге оралды, бірақ қысқа бес минуттық хабарламаға дейін қысқартылды. 1972 жылдың қазанында кешкі хабарлама 15 минутқа дейін ұзартылды және әртүрлі бағдарламаларға сәйкес бірнеше рет уақыты өзгертілді. 1975 жылдың қаңтарында RTÉ есту қабілеті нашар және саңырау адамдар үшін кешкі хабарламаға жаңалықтарды қосты. 1980 жылдың қаңтарында кешкі жаңалықтар 25-40 минутқа дейін ұзартылды, кешкі сағат 18:00-ге қайтып оралды және Newstime ретінде қайта іске қосылды, оған тұрақты ауылдық жаңалықтар мен саңырау жаңалықтарының қысқаша мазмұны қосылды. 1987 жылдың қаңтарында сағат 17:45-те кешкі жаңалықтар қайтадан енгізілді. 1988 жылдың 3 қазанында RTÉ өзінің алғашқы бір сағаттық жаңалық бағдарламасын іске қосты. Бұл жаңа форматта ұлттық, халықаралық және аймақтық жаңалықтар, сондай-ақ тікелей эфирдегі сұхбаттар мен спорттық жаңалықтар жарияланды. Бағдарламаның алғашқы жүргізушілері - бұрынғы саяси тілші Сеан Дүйньян және ұзақ жылдар бойы жаңалықтарды оқыған Эйлин Данн (екі жылдан кейін Энн Дойлмен алмастырылды). Six One ирландиялық теледидар мен саясатта өзінің орнын тапты, өйткені 1990 жылғы президент сайлауының күтілетін жеңімпазы, Танайст Брайан Ленихан өз науқанындағы дағдарысқа жауап ретінде жалпыға бірдей қабылданған жағымсыз жауап берді. Президент Хиллариді парламентті таратудан бас тартуға мәжбүрлеуге тырысқан сәтсіз әрекеттердің бір бөлігі болғанын жоққа шығаруға тырысып (бұл туралы ол бірнеше ай бұрын жазылған сұхбатында айтқан), Ленихан камераға қарап, көрермендерге "жетілген ойдан кейін" оның бұрынғы нұсқасы қате екенін және президентке қысым көрсету үшін президент резиденциясына телефон соқпағанын айтты. Six One бағдарламасындағы Лениханның қатысуы оның президенттік науқанын аяқтады. Сондай-ақ, бағдарлама сол кездегі Сыртқы істер министрі Джерри Коллинстің ішкі саяси мансабын аяқтады деп саналады. 1991 жылдың 7 қарашасында өзінің партиясындағы көшбасшылық күреске жауап ретінде, тым эмоционалды, көз жасын төгіп тұрған Коллинз көшбасшылыққа таласқан Альберт Рейнольдсқа "біздің партияны ортасынан бұзып" "үкіметті құлатуға" тыйым салуды өтінді. Коллинстің көшбасшылық мүмкіндіктері оның тым эмоционалды болғандығымен бұзылған. 1992 жылы Дүйньян Альберт Рейнольдс тұсында үкімет баспасөз хатшысы болу үшін жүргізуші лауазымын тастады. Эамонн Лаулор оның орнын басады және 1996 жылға дейін болды, содан кейін ол қазіргі жағдайдың бағдарламасын өткізді. Оның орнына бірнеше жылдан бері "Орнайл" жаңалықтарын ұсынатын Брайан Добсон келді. 1997 жылы Энн Дойл "Тездеген жаңалықтардың" жүргізушісі болды. Оның орнына Уна О'Хаган келді, ол 2005 жылға дейін радио хабарларын тарату мен түнгі хабарламаларға назар аударуды шешті. Шэрон Ни Бхолейн тұрақты ко-жүргізуші болғанға дейін Добсонмен бірнеше жаңалықтар оқырмандары серіктестікте болды. 2017 жылдың қыркүйегінде Добсонның тең жүргізуші лауазымынан кететіндігі туралы хабарланды. Бұл хабарландырудан кейін Ни Бехолейннің де өз лауазымын тастайтыны белгілі болды. Добсон 2017 жылдың 25 қазанында Morning Ireland радиосында таңертеңгілік радиоға ауысу үшін өз лауазымын тастады. Ни Беолейн 2017 жылдың желтоқсанында өзінің лауазымын тастап, сағат тоғыздағы жаңалықтардың ротациялық жүргізушісі болды. 2018 жылдың 8 қаңтарында Кейтриона Перри мен Килин Шанли бағдарламаны алғаш рет, форматтауында кішігірім өзгерістермен таныстыра бастады. Бұл Шэнли 2019 жылдың ортасында демалыс алғанға дейін жалғасты. Рей Кеннеди жиі оның орнын алып, 2020 жылдың ақпанында қайтыс болды. Дэвид Маккуллах 2020 жылдың 31 тамызында Кеннедидің рөлін өз мойнына алды, Перри әрі қарай ко-жүргізуші болып қалды. Шэрон Тобин 2023 жылдың 4 қыркүйегінде Перридің рөлін өз мойнына алды, Маккуллах әрі қарай ко-жүргізуші болып қалды.

Формат

Бағдарлама әдетте студияның ортасында тұрған екі жүргізушімен басталады, олар көрерменді бағдарламаға қош келдіңіздер деп қарсы алып, басты жаңалықтармен таныстырады. Содан кейін бағдарламаның музыкалық жетелеуі ойнатылады және бағдарламаны жүргізушілердің біреуі бастайды. Әдетте, жүргізушілердің бірі үстелге отырады, ал екіншісі үлкен экранның алдына тұрып, содан басты жаңалықты ұсынады. Бірінші жарнамалық үзілістен кейін әдетте басты жаңалыққа қатысты тұлғамен сұхбат болады. Мұндай сұхбат көбінесе студияда өтеді. Одан кейін қысқа, көбінесе ерекше немесе аймақтық хабарламалар келеді. Бағдарламаның соңғы бөлімінде спорттық шолу (жеке жүргізушімен) ұсынылады. Сенбі және жексенбі күндері бағдарлама RTÉ News and Sport деп аталады және жарты сағатқа созылады. Бағдарламада бір ғана жүргізуші болады және спорттық жаңалықтарға көбірек назар аударылады. Бағдарлама тамыз айында жарты сағаттық жаңалықтар бюллетеніне дейін қысқартылады.

Атау беру

1950 жылдан бері RTÉ телерадиокомпаниясы сағат 12-де және 18-де католик дұғасы "Ангельусқа" байланысты шіркеу қоңырауының үнінен басқа, бір минуттық үнсіздік сақтайды. Оны жою туралы уақыт-уақыт талаптар қойылғанымен, католик емес діндер, әсіресе Ирландия шіркеуі, оны сақтап қалуды қолдайды, себебі бұл минутты тығыз телекестеде ойлануға мүмкіндік береді деп санайды. (Қазіргі уақытта хабарламада католиктық бейнелер көрсетілмейді, оның орнына ойға далған адамдардың суреттері көрсетіледі.) Осы себепті радио және теледидар жаңалықтары сағат 18:01-де басталады, содан аталған атау пайда болды. Кейбір сыншылар газет беттерінде "Ангельус" бағдарламасын жоюға шақырып, үгіт жүргізеді, бірақ "Ангельус" сағат 18:00-де RTÉ-дегі ең танымал телебағдарламалардың бірі және күніне орташа есеппен 433 000 көрерменмен Ирландиядағы ең көп тамашаланатын діни бағдарлама болып табылады. RTÉ хабарламаны бір минутқа кері жылдырып, сағат 18:00-ге көшіретіні белгісіз, себебі бұл бағдарлама басқа арналармен бірдей көрермендер назары үшін бәсекелеседі.