Кіріспе

Голландияның жоғары жылдамдықты темір жолы HSL Zuid (Hogesnelheidslijn Zuid,) – Амстердам метрополитен аймағы мен Бельгия шекарасы арасында 125 шақырым (78 миль) қашықтықта жүйтін голландиялық жоғары жылдамдықты темір жол желісі. Бұған Солтүстік Брабанттағы Бредаға дейінгі тармақ та кіреді. Бельгияның HSL 4 желісімен бірге, бұл Схипхол – Антверпен жоғары жылдамдықты темір жол желісін құрайды. Алғашқы ресми пайдалану 2007 жылға жоспарланған, бірақ 6 қыркүйекте өткен салтанатты шарадан кейін 7 қыркүйек 2009 жылы басталды. Intercity Direct Амстердам мен Бреда арасында дәстүрлі Intercity вагондарымен және TRAXX локомотивтерімен қызмет көрсетеді. 2009 жылдың 13 желтоқсанында Thalys HSL Zuid желісі арқылы Амстердамнан Париж бен Брюссельге қатынай бастады. 2018 жылдың 4 сәуірінде алғашқы рет жоспарланған Eurostar Амстердамды HSL Zuid арқылы Лондонмен байланыстырды. Амстердам мен Бельгия шекарасы арасындағы жоғары жылдамдықты желі туралы әңгімелер премьер-министр Жооп ден Уилдің кезінде (1973–1977) басталды, ал жұмыстар Вим Коктің алғашқы мерзімінде (1998–2002) басталды. Жобаны ұйымдастыруға Транспорт және су шаруашылығы министрлігінің басқаруындағы Rijkswaterstaat мемлекеттік мекемесі жауапты болды. Нидерланд үкіметі 2030 жылға дейін елдегі ең ірі мемлекеттік-жекеменшік серіктестік (МЖС) келісімшартын Infraspeed консорциумына тапсырды. Олар жобалауға, құрылысқа, қаржыландыруға және техникалық қызмет көрсетуге жауапты. Желіде Siemens AG және Alcatel (қазір Thales компаниясының бөлігі) ұсынған ETCS L2 пойыз басқару жүйелері орнатылған және ол ERTMS 2.3.0 дәлізі болады.

Бағыт

Амстердам мен Схипхол (Westtak Ringspoorbaan) арасында және Роттердам төңірегінде жоғары жылдамдықты пойыздар қолданыстағы желіде жүзеге асырылады. Схипхолдың оңтүстігінен бастап арнайы жоғары жылдамдықты жолдар салынып, Nieuw Vennep-ке дейін қолданыстағы темір жол желісімен қатар жүреді. Содан кейін желі шығысқа бұрылып, Roelofarendsveen және Hoogmade-тің батыс жағымен жалғасып, Leiderdorp-тан шығысқа қарай туннельге кіреді. Бұл туннель Грин-Харт аймағының ерекшелігін сақтау үшін салынған. Зотермеерден солтүстікке қарай пойыз жолы Хазерсвудтан батысқа қарай туннельден шығып, кейіннен Бентхуйзеннің шығысына өтеді, содан кейін Зотермеерден шығысқа қарай көтерілген жолмен, ал Беркель-ен-Роденриджс пен Бергшенхук арасында қайта жер бетіне шығады. Туннельден кейін Роттердамнан солтүстікке қарай бұрынғы желіге қосылады. Пойыздар бірнеше шақырым қазіргі жолдармен жүріп, содан кейін қайтадан жоғары жылдамдықты жолға шығады. Барендрехтте екі жол қиылысып, пойыздар Бельгия, Франция және Ұлыбританиядағыдай сол жақтан жүріс етеді. Осы жерден желі қолданыстағы темір жолмен және Betuweroute желісімен қатар Хоекс Ваард аймағы арқылы Дордрехтті айналып өтеді. Дордрехттің оңтүстігінде желі А16 тас жолының жанымен өтеді, одан Бреда қаласына тармақ созылады. Бредадан оңтүстікке қарай желі тас жолды жалғастырып, солтүстік Бельгиядағы Антверпенге қарай бағыт алады. Бельгия шекарасында ол HSL 4 желісімен қосылады, ол Антверпеннен Брюссельге дейінгі қолданыстағы желіге жалғасады.

Қызметтер

HSL Zuid ашылғаннан бері пойздар саны уақыт өте кеңейтілді.

Төрт

Fyra International – Амстердам Орталық станциясы – Скипхол әуежайы – Роттердам Орталық станциясы – Антверпен – Брюссель қалалары арасында V250 вагондарымен тәулігіне 10 рет жүзеге асырылатын халықаралық жоғары жылдамдықты пойыз қызметі болатын. V250 вагондарымен туындаған мәселелерге байланысты бұл қызмет 2012 жылдың 8 желтоқсаны мен 2013 жылдың 17 қаңтары аралығында, бар болғаны қырық күн жұмыс істеді. Пойыздар ақырында Ansaldobreda компаниясына қайтарылды. Сынып Сурет Түрі Ең жоғары жылдамдық Сандары Пайдаланылған бағыттар Салынған жылдары Ескертулер миль/сағ км/сағ V250 EMU 155 250 19 Амстердамнан Схипхолға, Роттердамға, Антверпенге, Брюссель Орталық және Брюссель Оңтүстік станцияларына дейін 2008–2012 Қазіргі таңда пайдаланылмайды.

Билеттер мен жол жүру ақысы

Ішкі қалааралық тікелей қызметтерде (Амстердамнан Схипхолға, Роттердамға және Бредаға дейін) Nederlandse Spoorwegen (NS) барлық қалыпты билеттері жарамды. Тек Схипхол мен Роттердам арасындағы сапар үшін ғана қосымша төлем (голландша: toeslag) талап етіледі. Сағат түскісінде бір бағытқа 2,60 евро, ал сағат түскісінен кейін 1,56 евро тұрады. Thalys халықаралық пойыздарында отандық билеттерді қолдануға болмайды, онда орын алу міндетті.

ETCS

Бастапқыда HSL Zuid бағытының оңтүстік Роттердам–Бреда және солтүстік Роттердам–Схипхол учаскелерінде жылдамдық 160 км/сағ-қа дейін қолдау көрсетілді. Бұл ETCS 2-деңгейінің іске қосылмауы және 1-деңгейінің қолданыста болуына байланысты болды. Әртүрлі сенімділік мәселелері ETCS 2-деңгейін тұрақты коммерциялық қызметке пайдалануға кедергі келтірді. Тағы бір мәселе – Bombardier TRAXX локомотивтерінің жаңартылған ETCS бағдарламалық құралы ETCS 2-деңгейімен жұмыс істеуге сертификатталмаған. 2011 жылдың сәуірінде Railway Gazette газеті сертификаттаудың жүзеге асырылғанын және мамыр айында оңтүстік учаскеде Fyra қызметтері 160 км/сағ жылдамдықпен, ал Thalys – 300 км/сағ жылдамдықпен жұмыс істей бастағанын хабарлады. 2-деңгей желісінің солтүстік бөлігі 2011 жылдың қыркүйегінде іске қосылды, содан кейін Thalys пойыздары сол учаскеде 300 км/сағ жылдамдықпен қозғала бастады. V250 Fyra пойыздарының 2011 жылдың желтоқсанында қызметке енгізілуі күтілді, ал сынақ жүргізілуі (жолаушыларсыз) бірінші бір, содан кейін екі пойызбен басталды. 2012 жылдың наурызында жүргізушілер мен пойыз экипажына нұсқаулық рейстер өткізілді, кестелік, жолаушы тасымайтын V250 пойыздары жолаушылар қызметтерімен араластырылды және бұл бірліктердің 2012 жылдың сәуірінде жолаушыларды тасымалдауды бастауы күтілді. Жол бойындағы (Thales) және вагондағы (Traxx: Bombardier; Thalys & V250: Ansaldo STS) ETCS жүйелері қанағаттанарлық түрде өзара әрекеттеседі. 2015 жылдан бастап NS концессиялық шартындағы өзгерістерге байланысты HSL қызметі ұлттық концессиямен біріктірілді. Жаңа қалааралық пойыздар (2021/2022 жылдары күтілетін) пайдалануға енгенге дейін Traxx локомотивтері мен Prio вагондарының саны уақытша шара ретінде алдағы жылдары арттырылады. Бірінші қадам ретінде NS 2013 жылдың желтоқсанында Bombardier компаниясынан 19 Traxx локомотивіне тапсырыс бергенін хабарлады.

V250

V250 пойыздары итальяндық AnsaldoBreda пойыз өндірушісіне тапсырыс берілді және 2009 жылдың ортасында жеткізілді. 2013 жылдың 31 мамырында Бельгияның NMBS/SNCB теміржол компаниясы Fyra жобасын тоқтату туралы шешім қабылдады және тапсырыс берген пойыздарды қабылдаудан бас тартты. 2013 жылдың 3 маусымында Нидерландтың ұлттық теміржол компаниясы NS ұқсас бағалау жасағанын және V250 жобасын тоқтатуға ниеттенгенін мәлімдеді. Нидерландтың қаржы министрлігі келісіп, NS-ке AnsaldoBreda-дан ақшаны қайтару үшін "бар күшін салуға" кеңес берді. 2013 жылғы 6 маусымда өткен баспасөз конференциясында өндіруші пойыздарды қар жағдайында тым жоғары жылдамдықпен (250 км/сағ максималды коммерциялық жылдамдықпен) жүргізу арқылы дұрыс пайдаланбағанын мәлімдеді. AnsaldoBreda сондай-ақ теміржол компаниясын өз беделіне келтірілген зиян үшін сотқа берумен қорқытты. 2014 жылдың 17 наурызында NS AnsaldoBreda-мен келісімге келгенін хабарлады. NS-тің 9 пойызы AnsaldoBreda-ға 125 миллион евроға қайтарылады, бұл бастапқыда төленген сомадан 88 миллион евроға кем. NS әр қайта сатылған пойыз үшін 21 миллион евроға дейін қосымша өтемақы алады. 2014 жылдың мамырында NMBS/SNCB, AnsaldoBreda және оның басқарушы компаниясы Finmeccanica пойыз тапсырыстарын жоюды растайтын және NMBS/SNCB-ге 2,5 миллион евро төлеуді көздейтін келісімге қол жеткізгендерін мәлімдеді.

Болашақ

2010 жылдың қазанында Deutsche Bahn (DB) Амстердам мен Роттердамды Лондонмен тікелей байланыстыру жоспарларын жариялады, бұл үшін Ла-Манш туннелі қолданылатын болады. Бұл ұсыныс бойынша Лондоннан шығатын пойыздар DB-нің 407 кластығындағы халықаралық ICE экипаждарының жұбынан құралады, олар Брюссельде бөлінеді – бір пойыз Франкфуртқа, екіншісі Амстердамға қарай жол тартады. Сомамен осы кезеңде Eurostar да Амстердамға тікелей қатынас ашу ниетін білдірді, мұнда жоспарланған жаңа e320 пойыздары пайдаланылады және олар Голландияның дәстүрлі теміржол желісі мен HSL Zuid инфрақұрылымында да жүре алады. DB жоспарынан кейін бас тартылды.