Кіріспе

Strombidae, көбінесе нағыз конхтар деп белгілі, Stromboidea суперотбасы және Neostromboidae эпиотбасындағы орташа және өте ірі теңіз бұршақшаларының таксономиялық отбасы. "Нағыз конхтар" термині, жалпы атау болғандықтан, нақты мағынаға ие емес. Ол әдетте Strombidae отбасының кез келген түріне қатысты болуы мүмкін, бірақ кейде Strombus және Lambis туыстарын ғана қамту үшін қолданылады. Отбасы қазіргі уақытта 26 тірі және 10 жойылған туысты қамтиды.

Тарату

Стромбидтік кеудеқұстар негізінен тропикалық және субтропикалық суларда тіршілік етеді. Бұл жануарлар Үнді-Батыс Тынық мұхитында кеңінен таралған, осы аймақта көптеген түрлер мен туыстар кездеседі. Strombus туысына жататын бұрынғы тірі түрлердің шамамен 40-ы Үнді-Тынық мұхиты аймағында табылған. Олар сонымен қатар Шығыс Тынық мұхиты мен Батыс Атлантикада да кездеседі, ал Африканың Атлантикалық жағалауында бір түрді табуға болады.

Морфологиясы мен өмір сүру дағдылары

Стромбидтердің көз сабақтары ұзын болады. Стромбидтің қабығында ұзын және тар апертура және сифондық канал болады. Қабық шетінің алдыңғы бөлігінде көз сабағының біреуіне арналған ойық бар. Бұл ойық стромбид немесе стромбоидтық ойық деп аталады. Стромбоидтық ойықтың көрінуі түрге байланысты әртүрлі болуы мүмкін. Қазіргі кезде стромбидтердің арнайы шөпқоректілер екені және кейде детрит жеушілермен қоректенетіні белгілі. Олар көбінесе жақын су астындағы рифтерде және теңіз шөптерінің арасында кездеседі. Стромбид гастроподтарында, өзін толық немесе жартылай субстратқа көму мінез-құлқы жиі кездеседі. Көму процесі өзіндік ретті қозғалыстарды және кейде күрделі мінез-құлықты қамтиды, бұл әр түрге тән. Әдетте, патшайым стромбиді (Eustrombus gigas) және өрмекші стромбиді (Lambis lambis) сияқты ірі стромбид гастроподтары жас кезінен басқа уақытта өзін көмейді. Дегенмен, Strombus canarium және Strombus epidromis сияқты кішірек түрлер ересек болғаннан кейін де өзін көмуі мүмкін.

Таксономия

Ұзақ жылдар бойы барлық шомырттар мен олардың туысқандары (стромбидтер) тек екі туысқа – Стромбус және Ламбис – жатқызылды. Бұл жіктеме әлі де көптеген оқулықтарда және интернеттегі сайттарда кездеседі. Молекулалық филогенез негізінде...

Адамға арналған

Strombidae тұқымдасына жататын шаяндар адамдар тарапынан кең ауқымда қолданылады, көбінесе тағам ретінде немесе әшекей үшін. Strombidae тұқымдасына жататын көптеген түрлердің бірнеше түрі экономикалық тұрғыдан маңызды деп есептеледі. Кейбір түрлері ғасырлар бойы адамдардың мәдениетінде қолданылып келеді. Жаңа дүние ашылудан бұрын стромбид қабықтары үрлемелі аспаптар ретінде пайдаланылған, ал кейіннен әк өндірісінде, қолөнерде, сыйлықтар ретінде және тіпті әшекейлер жасауда да қолданылды. Кариб теңізінде, Бермудада және АҚШ-тың оңтүстік-шығысында Алигер гигас (Aliger gigas) конхының інжуы, Виктория дәуірінен бері әшекейлерде қолданылатын бағалы перлдері үшін ізделіс тапқан.