Кіріспе
Шотланд футболшысы және жаттықтырушысы
Арчибальд Геммилл (24 наурыз 1947 жылы туған) – шотландтың бұрынғы футболшысы. Мансабында ол Еуропа кубогын және үш Англия лигасын жеңіп алды, сондай-ақ ұлттық құрамасының капитаны болды. Геммилл 1978 жылғы ФИФА әлем чемпионатында Нидерландыға қарсы өткен матчтағы 3:2 есебімен Шотландия үшін үшінші голды соқты. Бұл гол әлем чемпионаттары тарихындағы ең керемет голдардың бірі деп жиі айтылады.
Ерте мансап
Геммилл Пейслиде, Ренфруширде дүниеге келген. Оның «Сент-Миррендегі» алғашқы карьерасы бірқатар жарақаттардың салдарынан, соның ішінде 1966 жылдың басында болған тобық сүйегінің сынуынан құлдырады. 1966 жылдың 13 тамызында «Шоуфилдте» өткен Шотландия Лига Кубогы матчында Джим Клуниді алмастыруға жіберілді, осылайша шотланд футболы тарихындағы алғашқы тактикалық қосымша ойыншы атанды. Геммилл 13 000 фунт стерлингке «Престон Норт Энд» клубына сатылды.
Дерби округі
Ол Дерби округінің бас жаттықтырушысының көмекшісі Питер Тейлордың назарына ілікті. Содан кейін Тейлор Дербидің бас жаттықтырушысы Брайан Клоуға Геммиллдің сол кездегі чемпион "Эвертонға" қол қою мүмкіндігін қарастырып жатқанын айтты. Клоу оны жақсы пас бере алатын және шабуылды қарқынды түрде ілгері жылжытатын энергияға ие ойыншы деп ойлады. Клоу Геммиллдің үйіне сапар шекті. Ойыншы Дербиге (олар ешқашан лига титулын жеңіп алған емес) қол қоюдан бас тартқанда, Клоу машинада түнеп қалатынын айтты. "Бірақ әйелім оны үйге шақырды, ол сол түні үйде қалды", - деді Геммилл. Клоу, ақыры, келесі күні таңертең жұмыртқа піріп беру шартымен 60 мың фунтқа оны өз құрамына қосып алды. Геммилл сол маусымда "Рэмс" сапында үш гол соқты, бірақ олар келесі жылы Футбол лигасының чемпионы атанды. Ол 1973 жылғы Еуропа кубогының жартылай финалында дисквалификацияланды, бірақ 1975 жылы "Рэмс" екінші титулын жеңіп алғанда, жарақат алған Рой Макфарлендтің орнына клуб капитаны болды. Ол клуб үшін барлығы 324 матч өткізіп, 25 гол соқты. Ол 1977/78 маусымының басында "Дерби" сапында бес ойыннан кейін клубты тастап кетті.
Ноттингем орманы
Геммилл 1977 жылдың қыркүйегінде 25 000 фунт стерлингке «Нотингем Форест» клубына қосылды. Ол 1970-ші жылдардың соңында клубтың жетістіктеріне зор үлес қосты, бірақ 1979 жылғы Еуропа кубогының финалында алаңға шығармады. Геммилл кейіннен бұл шешім туралы былай деді: Шотландия турнирдің келесі кезеңіне өту үшін, алғашқы екі ойында нашар нәтиже көрсеткендіктен, үш голмен жеңіске жеткені жөн еді. 68-ші минутта команда 2:1 есебімен алда болғанда, Геммилл гол соқты, оны «The Scotsman» газеті былай сипаттады: «68-ші минутта Шотландия 3:1 есебімен көшбасшылыққа шықты, Арчи Геммилл осы әлем чемпионатына дейін соққан ең керемет голдардың бірін соқты. Орталық шептің шағын ойыншысы голға қарай жылдамдықпен бағытталды, Далглишпен тамаша бір-екі ойын жасады, содан кейін алаңға шапқырап кіріп, Йонгблюдтің қақпасына керемет гол соқты, өткен екі аптада жоғалған барлық үміттерді қайта жаңғыртты. Бұл керемет гол және керемет сәт болды. Шотландия кенеттен қайтадан даңққа ие болу арманында». Үш минуттан кейін Джонни Реп Голландия үшін екінші голды соқты, ол Геммиллдің созылған аяғынан секіріп өтіп, Алан Рафтың секіруіне бұрылып кірді. Ойын 3:2 есебімен аяқталып, Шотландия екінші кезеңге өте алмады. Бұл гол «Trainspotting» фильмінде көрсетілген, онда Томми мен Лиззи кейіпкерлері үйде түсірілген порнофильмді көруге шешім қабылдасады, бірақ оның орнына «100 Ұлы Гол» деп аталатын футбол таспасын табады, онда Геммиллдің голы бар. Сонымен қатар, Рентон (Эван Макгрегор), таспаларды олардың қаптамаларында ауыстырып, Томми мен Лиззидің таспасын қарызға алғаннан кейін, жыныстық қатынас кезінде ләззаттанғаннан кейін: «1978 жылы Арчи Геммилл Голландияға қарсы гол соққаннан бері мен осылай жақсы сезінген емеспін!» дейді. Геммилл «Trainspotting» фильмін алғаш рет «Роттерхаммен» клубтық сапарда көрді, оның реакциясы: «Жігіттер мені жақсылап сынады, шындығында, мен одан қысылдым».
Ойыннан кейін
Геммилл 1984 жылы Брайан Клоумен бірге жаттықтырушы болу үшін «Ноттингем Форест» клубына оралды. Кейін 1990-шы жылдардың ортасында екі маусым бойы «Ротерхэм Юнайтед» командасын басқарды. Оның ұлы Скотт Геммилл 1990 жылдары Шотландия құрамасының ойыншысы болды. 1970 жылы Арчи жүкті әйелімен Шотландияға қайтып, Скотт сол жерде дүниеге келсін деп қамтамасыз етті. Арчи Скотттың құрамаға шақырылып, бірақ ойындарда көбінесе алаңға түспейтініне наразы болды. Соның нәтижесінде, ол 2007 жылы Канадада өткен 20 жасқа дейінгі футболдан әлем чемпионатына қатысуға мүмкіндік алды.