Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Қыртыстың бір түрі
Species of rodent
Гоулдтың тышқаны (Pseudomys gouldii), сондай-ақ Жеті теңіз шығанағы тышқаны және пинтупи және луритжа тілдерінде джоонгари деп белгілі, мысықтар тұқымдасының қыртысының бір түрі. Бұрын Батыс Австралиядан Жаңа Оңтүстік Уэльске дейін бүкіл Австралия бойынша таралған, қазіргі кезде таралу аймағы Батыс Австралияның жағалауындағы бес аралға дейін қысқарды. Зерттеу Эмили Ройкрофттың докторлық диссертациясы негізінде жасалған. Бірлескен түр үшін P. gouldii тұқымын алғаш сипатталған P. gouldii түрінде сақтап қалу ұсынылды, бірақ түрдің жалпы атауы джоонгари немесе Жеті теңіз шығанағы тышқаны деп өзгертілсін.
Gould's mouse (Pseudomys gouldii), also known as the Shark Bay mouse and djoongari in the Pintupi and Luritja languages, is a species of rodent in the murid family. Once ranging throughout Australia from Western Australia to New South Wales, its range has since been reduced to five islands off the coast of Western Australia. The study is based on earlier work by Emily Roycroft for a PhD thesis. It has been proposed that the P. gouldii be retained for the merged species as P. gouldii was described first, but the species' common name be changed to djoongari or Shark Bay mouse.
Сипаттама
Австралиялық кеміргіштер тұқымдасына жататын Pseudomys тұқымдасының ірі түрі, ұзын және қалың жүнді. Джонгаридің жоғарғы жағының түсі ақшыл сары түсті, арасында қара қоңыр сақшы түктері шашыраңқы орналасқан. Басы мен денесінің ұзындығы шамамен , ал құйрығы одан сәл ұзын – . Джонгаридің орташа салмағы , бірақ ол аралығында болуы мүмкін. Сұрғылт құлақтары түйірден ұшына дейін шамамен . Жүнінің төменгі жағы ақшыл, жоғарғы жағына қарай көтерілгенде сары түске айналады, ал аяқтары да ақшыл. Артқы аяғы ұзын. Құйрықтың жоғарғы беті сұрғылт, ал ашық түсті төменгі бетінен айқын ажыратылады. Құйрығының ұшында қара түсті жүнді шоқ бар. Pseudomys gouldii екі жұп іңірлік сүт безіне ие.
A large species of Pseudomys, an Australian genus of rodents, with long and shaggy fur. The coloration of the upper parts of djoongari is a pale yellowish fawn interspersed with darker brown guard hairs. The size of the head and body combined ranges from , the tail is a slightly greater length of Djoongari have an average mass of , and may range from The greyish ears are from the notch to tip. The underside of the pelage is whitish, becoming a buff colour as it grades into the upper parts, the feet are also whitish. The hind foot is long. The upper surface of the tail is greyish, and distinctly contrasts the lighter coloured lower surface. The tail ends with a tuft of dark fur. Pseudomys gouldii possess two pairs of inguinal teats.
Ашылу
Pseudomys fieldii түрі 1896 жылы Эдгар Равенсвуд Уэйт жариялаған сипаттамасында сипатталған, голотипі Алис-Спрингсте алынған; автор жаңа түрді Mus туысына жатқызды. 1910 жылы сүтқоректерді зерттеуші ғалым Олдфилд Томас Pseudomys (Thetomys) praeconis деп аталатын жаңа түрді сипаттады. Томас Шарк-Бейден алынған бір мысал келтірді, онда коллекционер Гай С. Шортридж Перрон түбегіндегі Бернье аралында жерде жатқан дикіс әйелдің құрғақ бас сүйегін тапты; Шортридж бұл түрдің жергілікті түрде жойылып кеткенін болжады. 1858 жылы Ф. М. Рейнер сапары барысында алынған, Британ мұражайында сақталатын ескі дикіс әйелдің мысалы голотип ретінде белгіленді. Уэйт бұл атауды Уолтер Болдуин Спенсердің өтініші бойынша, Хорн экспедициясы кезінде үлгілер жинаған Дж. Филдтің еңбегін құрметтеу үшін берді.
As Pseudomys fieldii, the species was described in a description published by Edgar Ravenswood Waite in 1896, the holotype was obtained at Alice Springs; the author allied the new species to the genus Mus. Another description was provided in 1910 by the mammalogist Oldfield Thomas, a new species named as Pseudomys (Thetomys) praeconis. Thomas described a specimen that was obtained at Shark Bay, where the collector Guy C. Shortridge found the dry skull of a female lying on the ground on Bernier Island at the Peron Peninsula; Shortridge reported that he thought the species was locally extinct. Another specimen held at the British Museum, an old female obtained by F. M. Rayner during the voyage of in 1858, was designated as the holotype. The specific epithet was nominated by Waite to fulfil a request of Walter Baldwin Spencer that J. Field be acknowledged for their collection of specimens during the Horn expedition.
Ауқым
Ол бір кезде бүкіл Австралия құрлығында, Батыс Австралиядан шығысқа қарай Жаңа Оңтүстік Уэльске дейін таралған. Бірақ еуропалықтар мен жабайы жануарлардың келуінен кейін ауыр зардап шекті, нәтижесінде оның ареалы Бернье аралының жағалау құмды төбелерімен шектелді, бұл оны өте қауіпті түрге айналдырды. 2003 жылы Австралияның жабайы табиғатты қорғау қоры (AWC) басқа популяция құру ниетімен Фаур аралына акула шығанағының тышқандарын босатып жіберді. Бүкіршіктердің болуына қарамастан, қайта қоныстандыру сәтті болды және популяция тез арада Бернье аралындағыдан гөрі үлкенірек мөлшерге жетті, бұл түрді жоғалудың алдында қалдырмады. 2021 жылдың сәуір айында түр Дирк Хартог аралына қайтадан қоныстандырылды, үлгілер Батыс Австралияның Солтүстік-Батыс аралындағы тағы бір қоныстандырылған популяциядан алынды. Қазба жұмыстарынан алынған дәлелдер Pseudomys praeconis-тің таралған аймағын Шарк-Бей аймағынан Австралияның батыс жағалауындағы аймақтарға дейін (Арчер және Бейнс 1973, Бейнс 1982, Бейнс 1990, 317 б.) және құрлықтың ішкі құрғақ аймақтарына дейін кеңейтті (Бейнс 1984, Бейнс 1990, 318 б.). Қалдықтардың арқасында ареал одан әрі кеңейгендігі анықталды, Pseudomys fieldi қалдықтары осы түрдің шығыс шекарасын көрсетеді (Бейнс 1990, 318).
It was once found throughout the entire Australian continent, from Western Australia eastwards to New South Wales. but suffered greatly after the arrival of Europeans and feral animals, and eventually its range became reduced to coastal sand dunes on Bernier Island, leaving it severely endangered. In 2003 the Australian Wildlife Conservancy (AWC) released some Shark Bay mice onto Faure Island in the hope of creating another population. Despite the presence of owls the reintroduction was successful and the population quickly grew to a larger size than that of Bernier Island, no longer leaving the species on the brink of extinction. The species was reintroduced to Dirk Hartog Island in April 2021, with specimens gathered from another reintroduced population on Western Australia's North West Island. Fossil evidence expanded the known range of Pseudomys praeconis from the Shark Bay area to areas along the western coast of Australia (Archer and Baynes 1973 and Baynes 1982 cited in Baynes 1990, p. 317), and further inland into the arid zones (Baynes 1984 cited in Baynes 1990, p. 318). It was realised, as the range was further extended by fossil remains, the remains of Pseudomys fieldi represented the easterly bound of the one species (Baynes 1990, 318).
Мінез-құлық
Ол қара егеуқұйрықтан сәл кішірек және әлеуметтік жануар, 4-8 басқа дейін отбасылық топтарда тіршілік етеді. Күндіз олар қуыстағы жұмсақ, құрғақ шөптен жасалған ұяда жасырынады. Әдетте, бұталардың астындағы жерге қуыстар қазады.
It is slightly smaller than a black rat, and quite social, living in small family groups of 4–8 that sheltered by day in a nest of soft, dry grass in a burrow. It usually digs burrows at a depth of under bushes.
Мәртебе
Гульд тышқаны еуропалықтар қоныстанғанға дейін кеңінен таралған, бірақ 1840 жылдардан кейін қарқынды түрде жоғалып кетті, мүмкін жабайы мысықтардың салдарынан қырылып қалған. Басқа мүмкіндік бойынша, оны әкелінген егеуқырлар мен тышқандар жеңіп шыққан, әкелінген ауруларға шалдыққан немесе мал жаюдың және өрт саясатының өзгеруінің әсеріне ұшыраған болуы мүмкін. Оның таралған аймақтарында кең ауқымды іздеу жұмыстары жүргізілгеніне қарамастан, соңғы үлгілер 1856-57 жылдары жиналды, ал 1990 жылы IUCN оны ресми түрде жойылған деп жариялады. Оны соңғы рет 1856-1857 жылдары Джон Гилберт Джон Гулд үшін жинаған, және одан кейін аймақта бірнеше зерттеулер жүргізілгеніне қарамастан, табылған жоқ. Дегенмен, 2021 жылғы генетикалық зерттеу оның Батыс Австралияның жағалауындағы шағын аралдарда сақталғанын көрсетті, бұл бұрын өз алдына djoongari деп белгіленген түрлер деп есептелген популяциялар еді. Djoongari қазіргі уақытта IUCN Қызыл тізімінде осал түр ретінде тіркелген.
Gould's mouse was common and widespread before European settlement, but disappeared rapidly after the 1840s, perhaps being exterminated by feral cats. Alternatively, it may have been out competed by the introduced rats and mice, succumbed to introduced diseases or been affected by grazing stock and changed fire regimes. Despite extensive survey work in its known range, the last specimens were collected in 1856–57, and it was declared officially extinct in 1990 by the IUCN, having been last collected in 1856–1857 by John Gilbert for John Gould, and not sighted since despite several surveys of the area. However, a 2021 genetic study found that it survived on small islands off the coast of Western Australia, in populations which were formerly thought to be their own species known as djoongari. The djoongari is presently classified as Vulnerable on the IUCN Red List.