Жылдамдық рекордын жасаған австралиялық крикетші Джеффри Томсон

Кіріспе

Джеффри Роберт Томсон (16 тамыз 1950 жылы туған) – австралиялық бұрынғы крикетші. "Томмо" деген атпен танымал, ол крикет тарихындағы ең жылдам боулерлердің бірі; 1975 жылы Пертте Вест-Индияға қарсы 160,6 км/сағ жылдамдықпен доп тастады, бұл сол кезде тіркелген ең жылдам, ал барлық уақыттағы төртінші жылдам доп болды. Ол 1975 жылғы Крикет әлем чемпионатында күміс жүлдегер атанған Австралия құрамасының құрамында болды. Ол тағы бір жылдам боулер Деннис Лиллидің серігі болды; олардың бірлескен ойыны тест-крикет тарихындағы ең қорқыныштыларының бірі саналды. 1974–75 маусымдағы олардың доп тастауын бағалаған Wisden журналы: "Олардың крикет командасында бір уақытта ойнағанына сену оңай болды" деп жазды. Тағы бір жаңалықтар тілшісі: "Крикет добын керосинге малып, отқа қойып, зеңбірекпен атып жіберсеңіз, Джефф Томсон сияқты бір нәрсе аласыз" деді. 2016 жылы Австралия Крикет Даңқ залына енгізілді.

Жылдамдық және техника

Томсон әкесінен үйренген ерекше, бірақ өте тиімді лақтыру амалын қолданды. 1975 жылдың желтоқсанында, ВАКА-да Батыс Индияға қарсы екінші сынақ матчынан кейін, оның лақтыру жылдамдығы дәл, жоғары жылдамдықты фотосоникалық камералармен 160,45 км/сағ сағатына дейін өлшенді. Зерттеуді Батыс Австралия университетінің Том Пенроуз және Брайан Бланксби, сондай-ақ Перттегі орта мектеп мұғалімдер колледжінің Дэрил Фостер жүргізді. Деннис Лилли, Энди Робертс және Майкл Холдинг сияқты үш жылдам лақтырушының көрсеткіштері де өлшенді. Томсонның ең жылдам лақтыруы ең жоғары жылдамдыққа ие болды, ал Робертс 150,67 км/сағ көрсеткішпен екінші орынды иеленді. 1979 жылы Томсон Австралияның Channel 9 телеарнасы ұйымдастырған ең жылдам лақтырушылар жарысын жеңіп алды. Сол жылы футбол төрешісіне соққы бергені үшін ол кәсіби крикеттен шеттетілді. Оның ең жоғары жылдамдығы 1975 жылғы ВАКА зерттеуінде қолданылған әдіспен сағатына 147,9 км деп өлшенді. (Айта кетейік, 1976 жылғы қосымша зерттеуде оның жылдамдығы 160,6 км/сағ көрсетілді – ол екі зерттеуде де қатысушылардың арасында ең жылдам болды.) Ол бәйгеде дәлдік үшін де жүлде алды. Төрт онжылдықтан кейін Томсон «Крикет көшбасшылары» бағдарламасында бұл жарысқа толық лақтыруларды мақсатты түрде жасағанын, нәтижесін жақсарту үшін осылай істегенін айтты. Ең жылдам лақтырушыға 5000 доллар сыйлық қарастырылды, ал ең дәл лақтырушыға қосымша 5000 доллар берілді (орта тұмсыққа үш ұпай, ал аяқ тұмсықтарының біреуіне бір ұпай); Томсон барлық 10 000 доллар сыйлық қорын жеңіп алды (2022 жылғы бағалау бойынша шамамен 50 000 доллар). Томсон еске алды: «Егер сіз боулингпен лақтырсаңыз, ол бәрібір баяу болады. Сондықтан мен бұл оңай болады деп ойладым. Мен сыраны қойып, алаңға шықтым, бірнеше доп лақтырдым – мен толық лақтырулар жасадым, себебі олардың жылдам болатынын білдім. Мен 5 мың доллар жеңіп алдым, алты лақтырудың үшеуі тұмсыққа тиді немесе солай болды [әрине, лақтырушылардың барлығы 8 лақтыру жасады], мен жеңіске жеттім. Мен қайтадан шықтым, Керри: «Қалай өтті?» деп сұрады. Мен: «Жеңдім, шеф», - дедім, ол: «Жақсы». Томсонның ойынын көрген көптеген сыншылар оны көрген ең жылдам лақтырушылардың бірі деп бағалады, соның ішінде Ричи Бено оны Фрэнк Тайсоннан бері ең жылдам деп санады. Австралиялық қақпашы Род Марш Томсонның тестілік мансабының көп бөлігінде оның қақпасын сақтап, Томсонның сағатына 180 км жылдамдықпен лақтырғанын айтты, бұл пікірді австралиялық әріптестері Ян Чаппелл мен Эшли Маллетт та қолдады. Алайда, 2022 жылға дейін өлшенген ең жоғары жылдамдық – 2003 жылғы әлем чемпионатында Шоайб Ахтардың 161,3 км/сағ жылдамдығы болды, бұл мұндай талапты өте күмәнді (немесе мүмкін емес) етеді. 1970 және 1980 жылдардағы буын ойыншыларының көптеген өкілдері Томсонды ең жылдам қарсылас деп бағалады, соның ішінде Батыс Индиялық Вив Ричардс және Сунил Гаваскар. Батыс Индияның бұрынғы капитаны Клайв Ллойд Томсонды өзі көрген ең жылдам лақтырушы деп санайды, сондай-ақ Майкл Холдинг, өзінің жақсы күнінде өте жылдам лақтырушы болған. Джеффри Бойкотт Томсонды Холдингпен бірге ең жылдам деп бағалады, ал Мартин Кроу Томсон мен Холдингті ең қиын қарсыластар деп атады: «Томсон жай ғана керемет болды – өте ерекше стиль. Оны ешқашан жақсы көре алмадың». Томсонның лақтыруларының бір рет қана соққы бергеннен кейін көзге түсетін ұпай жіберген жағдайлары да тіркелген. Мұндай есептер көбінесе оның ең жылдам болған кезінде – 1972 және 1976 жылдар аралығындағы кезеңде – болған, бірақ жарақат алғаннан кейін де бірнеше жағдай тіркелген, тіпті 1980 жылдардың басына дейін де. Томсон өзінің ең жылдам лақтыруларының бірін Барбадостағы Батыс Индияға қарсы маткта жасағанын айтты. Батыс Индиялық лақтырушылар австралиялық соққы берушілерді ұрғаннан кейін, ол «осы жақсылықты қайтаруды» қалағанын айтқан. Сондай-ақ, ол Брисбендегі Габба стадионында Квинсленд үшін ойнаған кезде Викторияға қарсы лақтырғанын айтады. 1990 жылдары Томсон Квинсленд командасының лақтыру жаттықтырушысы болды. 1992 жылы жаттығу кезінде Квинсленд ойыншыларына, соның ішінде Аллан Бордерге лақтырғаннан кейін, Томсон команда үшін ойнауға шақырылды, өйткені ол 42 жасында да Квинсленд лақтырушыларының барлығынан жылдам болды. Команданың жастар саясаты ғана оны бәсекеге қабілетті ойынға қайта оралуына кедергі келтірді.

Thomson had an unusual but highly effective slinging delivery action that he learned from his father. In December 1975, after the second Test match against the West Indies at the WACA, he was timed with a release speed of 160.45 km/h using accurate, high speed photo sonic cameras. The study was carried out by Tom Penrose and Brian Blanksby of the University of Western Australia, and Daryl Foster of the Secondary Teachers' College in Perth. Measurements were also made of three other fast bowlers, Dennis Lillee, Andy Roberts and Michael Holding. Thomson's fastest delivery was the quickest, with Roberts second with a delivery measured at 150.67 km/h. In 1979, Thomson won a fastest bowling competition held by the Australian television station Channel 9, in a year in which he was banned from playing professional cricket due to striking a soccer referee. His maximum speed was measured at 147.9 km/h using the same method as employed during the 1975 study at the WACA. (Incidentally, a follow up study in 1976 put him at 160.6 km/h—he was the fastest of those tested in both studies.) He also won the accuracy prize in the competition. Four decades on, Thomson mentioned in an episode of Cricket Legends that he had intentionally bowled full tosses for the competition in order to improve his score. There was a $5,000 cash prize for the fastest bowler, and there was an additional $5,000 for the most accurate bowler (three points for the middle stump, and one point for either leg stump or off stump); Thomson scooped the entire $10,000 prize pool (approximately $50,000 in 2022 terms). Thomson recalled:If you bowl a bouncer, it's gonna come off slower anyway. So I'm thinking this is gonna be takin', you know, candy from a baby. And I've put my beer down, I come out, and I bowled a few balls—and I was bowling full tosses and that, because I knew they'd be quick. So I won the 5 grand, I hit the stumps three times out of six or whatever [in fact, the bowlers had 8 deliveries in total], and I've cleaned up. And I've come back out, and Kerry said: "How did you go?". I said, "I won, boss"; he said, "good". Many critics who saw Thomson bowl rate him as one of the fastest they had seen, including Richie Benaud, who considered him the fastest since Frank Tyson. Australian wicket keeper Rod Marsh kept wicket to Thomson for most of his Test career and has claimed that Thomson bowled upwards of 180 km/h, an opinion also held by fellow Australians Ian Chappell and Ashley Mallett. However, the fastest measured delivery as of 2022 was Shoaib Akhtar's delivery in of 161.3 km/h at the 2003 World Cup, making such a claim extremely unlikely (if not impossible) to have actually occurred. Many of the players of the 1970s and 1980s generation also rate Thomson as the fastest they faced, including West Indian Viv Richards and Sunil Gavaskar. Former West Indies captain Clive Lloyd regards Thomson as the fastest bowler he has ever seen, as does Michael Holding, himself an extremely fast bowler in his prime. Geoffrey Boycott rates Thomson joint fastest with Holding, whilst Martin Crowe rated Thomson and Holding as the hardest bowlers to face, commenting: "Thomson was just a freak – a very unique action. You never really saw it." Incidents were reported of Thomson delivering byes which hit the sight screen behind the facing batsman after just one bounce on the pitch. These reports were mostly from the time when he was at his very fastest—the period between 1972 and 1976—though several instances are cited when this happened even after his injury, including up until the early 1980s. Thomson has said that one of his fastest spells was one against the West Indies in Barbados during World Series Cricket. After several West Indian bowlers had hit Australian batsman, he has been quoted as saying he "wanted to return the favour". He also rates a spell against Victoria whilst playing for Queensland at the Gabba in Brisbane. In the 1990s, Thomson was the bowling coach for Queensland. In 1992, after a practice session bowling in the nets to several of the Queensland batsmen, including Allan Border, Thomson was encouraged to play for the team, as, even at the age of 42, he was still faster than any of the Queensland bowlers. Only the youth policy of the team prevented him from rejoining the side to play competitively.

Жеке өмір

Үйленбес бұрын Томсонның көрікті сымбаты, шеберлігі және күшті дене бітімі оны "әйелдердің назарындағы орталық тұлғаға" айналдырды. Оның әйелдерге ұнайтын адам ретіндегі даңқы 1979 жылғы Крикет әлем чемпионатында Елизавета II оны күтіп алғанда жетістікке жетті, сол кезде Томсонның айтуынша, Патшайым: "Со, сен біздің қыздарымызды қиын жағдайға түсірген жігітсің" деген екен. Той гүлдерін легендарлы жылдам тастаушы және гүл сатушы Рей Линдуолл дайындады. Томсон 1980-ші жылдардың соңында 23 000 долларға Ford Falcon Phase III GTHO сатып алды, бұл көлік қазір коллекционерлер мен инвесторлар арасында өте жоғары сұранысқа ие. Томсон 2018 жылы өзінің Phase III көлігін 1,030,000 австралиялық долларға сатты; көлік әлі де бастапқы қауіпсіздік белдіктерін, кілемдерін, қосалқы дөңгелегін және тіркеме кітаптарын сақтап тұр. Бұл сұраныстың себебі көліктің аз тізімінде болуында – барлығы 300 дана ғана шығарылды, және олардың үштен бірінен де азы қалды деп есептеледі. 2015 жылы Томсон Иан Чаппелл, Лен Паско және Даг Уолтерспен бірге депрессиямен күресу үшін қаражат жинау мақсатында қайырымдылық түскі асқа қатысты.