Кіріспе

Белаир ұлттық паркі (бұрынғы атауы – ұлттық парк және Белаир демалыс паркі) – Оңтүстік Австралиядағы Белаир қаласында, Аделаида қаласының оңтүстік-шығысында орналасқан қорғалатын аумақ. Оның ауданы ... құрайды. Парк 1891 жылы жарияланды және Оңтүстік Австралиядағы алғашқы ұлттық парк, Австралиядағы екінші (1879 жылы жарияланған Сиднейдің Корольдік ұлттық паркінен кейін) және әлемдегі он бірінші ұлттық парк.

Тарих

Белаирді бастапқыда Каурна аборигендері мекендеген. Бұл аймақ Прадли деп аталды, бұл «бассыздық» дегенді білдіреді, себебі Аделаида жазығынан оңтүстікке қарағанда аймақтың сыртқы түрі «ай сияқты бассыз» көрінетін. Аймаққа ең алғаш аяқ басқан еуропалықтар 1837 жылы «Коромадель» кемесінің экипажы болды. 1840 жылы Оңтүстік Австралияның губернаторы Джордж Гаулер осы жерді Оңтүстік Австралия мұрағаты үшін мемлекеттік шаруашылыққа бөлді. Оның ізашары Эбенезер Джарвис (шамамен 1829–1897) болды, ол Аделаидадағы Үкімет үйінің басқарушысы қызметіне кетті. Олардың кезінде 1866/1867 және 1877 жылдары екі ірі өрт болды, оның салдарынан көптеген ескі ағаштар жойылды. 1881 жылы жердің кішкентай бөліктерін сату туралы ұсыныстарға Уолтер Гуч, Джеймс Пейдж және Австралия тумаларының қауымдастығы қарсылық көрсетті, нәтижесінде 1883 жылы Парламент оны сатуға тыйым салатын заң қабылдады. 1888 жылы Гуч, Артур Фальконер Робин (1867–1906) және Оңтүстік Австралия Корольдік қоғамының мүшесі Сэмюэл Диксонның тағы дағы әрекеттері мемлекеттік шаруашылықты қоғамдық саябақ ретінде құру туралы парламенттік шешімге әкелді. Кейбір кешігулерден кейін Ұлттық саябақ туралы заң 1892 жылдың қаңтар айында губернатордың бекітуін алды. Бұл іске біршама үлес қоскан Уильям Генри Селвей де болды. 1934 жылы Ұлы депрессия кезінде саябақты күтіп ұстауға қаражат жинау мақсатында мемлекеттік үкімет тоғыз тесікті гольф алаңы салды. 1941 жылы алаң 18 тесікке дейін кеңейтілді, 1970 жылдары жаңартылып, 1982 жылы жеке операторға сатылды. «Белаир Парк Кантри Клубы» 2018 жылдың қаңтарында банкротқа дейін алаңды басқарды. Штат үкіметі гольф алаңының бір бөлігін қайта жаратуды және «Стурт Лайонс» футбол клубы үшін жеті алаңдық футбол алаңы салуды ұсынды, бірақ бұл ұсыныс қоғамдық тыңдау кезінде жергілікті халықтан қарсылық күшті болды, 8000-нан астам адам дауыс беруге қол қойды. Тыңдау мерзімі аяқталғаннан кейін бір күн өткен соң, Қоршаған орта министрі Дэвид Шпирс жоспардың іске аспайтынын мәлімдеді, ал 2021 жылдың қазан айында үкімет бұрынғы гольф алаңында жоғары әсер ететін құрылысқа тыйым салынатынын және жердің бір бөлігі қайтадан көгалдандырылып, саябақтың қалған бөлігіне қосылатынын хабарлады. 1987 жылы жақын жердегі Ұлттық саябақ теміржол стансасы жабылды.

Арамшөптің инвазиясы

Алғашқы еуропалықтар Белаир аймағын 1837 жылы кезіп өткен. 1840 жылы губернатор Гаулер мемлекеттік шаруашылық құрды, онда мемлекеттік мекемелерге тиесілі ауру аттар мен бұқаларды бағуға мүмкіндік болды. 1881 жылы шағын ауыл шаруашылықтарын ұйымдастыру туралы ұсыныс жасалды, сонымен қатар ұлттық парк құрылып, Оңтүстік Австралиядағы алғашқы ұлттық парк атанды. Көптеген экзотикалық және жергілікті емес өсімдіктер әкелінді, қазір олар паркте арамшөп ретінде таралған. Көптеген жергілікті өсімдіктер, мысалы, Cootamundra wattle, табиғи ареалынан тыс жерлерге енгізілгеннен кейін экологиялық арамшөптерге айналды. Белаир ұлттық паркінің табиғи экожүйелері мен өсімдік қауымдастықтары жергілікті емес өсімдіктердің кездейсоқ таралуы және экзотикалық және жергілікті емес өсімдіктердің парктегі белгілі бір аймақтарға ұсынылып отыруы салдарынан ауыр зардаптарға ұшырады. Бұл қиындықтарға қарамастан, Маунт-Лофти тауларына тән сирек кездесетін жергілікті өсімдік түрлерінің қалдықтары маусымдықта, көбінесе парктің жаяу жолдары жүйесіндегі кем бағаланатын аймақтардағы жолдар бойында кездеседі. Есек орхидеясы мен өрмекші орхидеясы – жыл сайынғы қысқы айларда көрінетін көптеген кішкентай гүлдердің ішіндегі бірі.

География

Белаир ұлттық паркі Оңтүстік Австралиядағы Аделаида қаласының орталығынан оңтүстік-шығысқа қарай 13 шақырым қашықтықта, Белаир елді мекенінде орналасқан. Бұл Аделаида тауларындағы жергілікті өсімдіктердің салыстырмалы түрде бұзылмаған қалған азаз аймақтарының бірі болып табылады.