Сиднейдің Хайд-паркі: Тарихы мен қазіргі күні

Кіріспе

Сидней, Австралиядағы саябақ.

Саябақты Норман Уикс, сэр Джон Салман (1927 жылғы дизайн шешімі), Альфред Хук, В. Г. Лейтон және И. Берзинс жобалаған. Саябақ 1810-1927 жылдар аралығында салынған. Тарихи тұрғыдан ол Сидней ортақ жері, Үкіметтік домен, Ортақ, Жаттығу алаңы, Крикет алаңы және Жарыс жолы деп те белгілі болған. Хайд-парк Сидней қаласы мен Жаңа Оңтүстік Уэльс үкіметінің агенттігі болып табылатын Жер және мүлік басқару органына тиесілі. Ол 2011 жылдың 13 желтоқсанында Жаңа Оңтүстік Уэльс мемлекеттік мұра тізіліміне енгізілді. Бұл Сидней портының жағалауына дейін Домен және Корольдік ботаникалық бақ арқылы созылатын саябақтар тізбегінің ең оңтүстігіндегі бөлігі. Саябақтың шекарасында Жаңа Оңтүстік Уэльс Жоғарғы соты, Санкт-Джеймс шіркеуі, Хайд-парк казармасы және Сидней ауруханасы (солтүстік жағында), сондай-ақ Әулие Мария соборы, Австралия мұражайы және Сидней грамматикалық мектебі (шығыс жағында), Даунинг орталығы (оңтүстік жағында) және Дэвид Джонс жетекші дүкені мен Орталық бизнес аймағы (батыс жағында) орналасқан әртүрлі ғимараттар жатыр. Саябақ Парк көшесімен (шығыс-батыс бағытында) екіге бөлінген. Хайд-паркте жақсы күтілген бақтар мен шамамен 580 ағаш бар: інжір, қылқан жапырақты, пальма және басқа да түрлері. Ол әсем інжір ағаштарымен көмкерілген көшелерімен танымал. Сандрингем бақтары саябақтың шығыс жағында, Парк және Колледж көшелерінің қиылысына жақын орналасқан.

Тарих

1788 жылы еуропалықтар қоныстанған кезде, жергілікті аборигендер Хайд-паркке айналатын батпақты шалғындарда үйректерді аулаған. 1820 жылдардың ортасына дейін аборигендер Сиднейдің түкпір-түкпірінен, сондай-ақ Хантер мен Иллаваррадан қаланың оңтүстігіндегі салтанатты жарыс алаңына жиналатын. Осы орынның нақты орналасқан жері әлі анықталған жоқ. Ботаника шығанағына және Кирпіш фабрикасына (Brickfields) апаратын жолдың арасында орналасқан деп есептеледі, ол, мүмкін, Хайд-парк Оңтүстігіне жақын болған. Кирпіш фабрикасы алаңында қақтығыстарды шешу үшін 100-ге дейін адам қатысқан қанды төбелес, сөрелермен шабуылдау және ұру сияқты әдістер қолданылған. Бұл оқиғаларды 1814 жылы ресейлік теңізшілер бақылап, жазған, ал 10 жылдан кейін француз саяхатшылары Дюмон д’Урвиль мен Рене Лессон «Кокиль» кемесімен саяхаттап жүргенде қайтадан көрген. Бұл жер аборигендердің маңызды жарыс алаңы болған. 1810 жылдың 11 ақпанында Маккуори осы жерді ресми түрде ашық кеңістік ретінде бекітті, ол Австралиядағы алғашқы қоғамдық саябақ болды. Саябақ 1820-1821 жылдары Сиднейдегі жарыс жолы ретінде пайдаланылды. 1821 жылы Маккуарилер Сиднейден кеткен кезде шығыс шекарасы нақты анықталмаған. Сол жылғы картада казармаға бөлінген 11 акр көлеміндегі көкөніс бақшасы және «қоқыс тастайтын орынның жанында» рим-католик шіркеуіне арналған жер көрсетілген. Сент-Мария соборының іргетасы 1821 жылы Хайд-парктің солтүстік-шығыс жағында қаланды, ол Австралиядағы рим-католик шіркеуіне бөлінген алғашқы жер болды. Маккуари осы жерді көгалдандыруға ешқандай әрекет жасаған жоқ, мүмкін, ол үкіметтік жерді ретке келтірумен күрескен болар. Алайда Хайд-парктің Куинс-скверінің ресми түрі оны 1821 жылдың 1 желтоқсанында жиналған халыққа оқылған губернатор Брисбеннің жарлығын оқуға қолайлы орын етті. 1830 жылы Парк көшесі саябақ арқылы кеңейтілді. Сондай-ақ 1832 жылы Колледж көшесі салынды, ол парктің бір бөлігін бөліп, Кук және Филипп саябақтарын құрады. Сол жылы Сидней колледжі (кейін Сидней грамматикалық мектебі) салынды. Жақын жердегі Лионс террасасы (1851) және Австралия мұражайы (1849-51) Хайд-парктің оңтүстік жағын көрнекті және әсем ғимараттармен безендірді, бұл оның Франсис Гринвейдің жоспарлаған ашық кеңістігі ретіндегі маңыздылығын арттырды. 1837 жылы парктегі алғашқы ірі көгалдандыру жұмысын Сидней ботаникалық бағының бастығы Алан Каннингэм жүзеге асырды. 1850 жылдары саябақта азаматтық ескерткіштер орнатыла бастады. 1857 жылы алғашқысы Торнтон обелискі болды. Ботаникалық бақтың директоры Чарльз Мурдың кеңесі бойынша ол «Торнтонның хош иісті бөтелкесі» (1860 ж. Маккенесс пен Батлер Боуден, 2007, 72) деп те аталады. Моретон шығанағының фиг ағаштарының бұрынғы орталық аллеясы алынып тасталғанына қарамастан, осы екі түрдің басқа да үлгілері осы дәуірден сақталған. 1879 жылы (Куктың өлімінің жүз жылдығына орай) 1869 жылы орнатылған тас тұғырға Капитан Кук мүсіні орнатылды. Ол парктегі ең биік нүктеде тұр. Оның мүсіншісі Томас Вулмер болды, ол ағылшындық прарафаэлиттік қозғалыста белгілі болды және бірнеше жыл Австралияда тұрды. Баптист Сиднейдегі балабақшаның алғашқы және ықпалды иесі болды, оның Сурри-Хиллстегі «Бақша» балабақшасы сәтті болды. Ол жомарт меценат болды және Редферн паркіне фонтан сыйлады. Сондай-ақ, бұл Сиднейдегі ең ерте сақталған сәндік (мысалы, ішуге арналған) фонтан болып саналады. Элизабет-Бей үйінің фонтаны ертерек импортталған деп есептеледі. Үкімет үйі мен Воклюз үйінің шамамен бірдей фонтандары 1860 жылдары орнатылды. 2007 жылы Сидней қаласы құмтастан жасалған тұғырды (үш тритон балығынан тұратын және тарылатын сорғысы бар) консервациялау және сақтау үшін алып тастады. Негізгі база өз орнында қалды. Қазіргі басқару жоспарында оны қайта орнату және жөндеу көзделген. 1914 жылы күн сағаты жөнделді (оның орнатылған күні белгісіз). 1919 жылы ғалым, патриот және саясаткер Уильям Беде Даллидің қола мүсіні Хайд-парк казармасының жанындағы саябақтың солтүстік-шығысында қоғамдық жазылым арқылы орнатылды. Бұл үшін бес жыл бойы (1924-1929) үлкен қазба жұмыстары жүргізілді, көптеген жұмысшылар жұмылдырылды және үлкен мөлшерде топырақ, тақта және құмтас жылжытылды. Бұл - Ұлы депрессия жылдарындағы ірі қалалық жобалардың бірі болды. Халық Хайд-парктен шығып бара жатқанда, қоғамдық тәртіп және тәртіпсіздікке қарсы күрес бөлімінің офицерлері парктің шығу орындарында белгілі бір шаралар қолдануға дайын тұрды. 2015 жылдың 31 наурызында Хайд-парк Оңтүстігінде, Батерст және Элизабет көшелеріне жақын жерде аборигендер мен Торрес шығанағы аралдарының сарбаздарына арналған соғыс ескерткіші ашылды. Жергілікті суретші Тони Альберт салған ескерткіште төрт биік оқ және үш құлаған қабық бейнеленген, бұл соғыстан оралған және оралмаған жауынгерлерді көрсетеді. Бұл туынды Альберттің әкесінің екінші дүниежүзілік соғыста неміс концлагерінен қашу туралы әңгімесінен шабыттанды.

At the time of European settlement in 1788, the local Aboriginal people hunted ducks in the swampy marshes that were to become Hyde Park. Until the mid 1820s, Aboriginal people travelled from all over Sydney and as far away as the Hunter and the Illawarra, to gather at a ceremonial contest ground to the south of the city. The exact location of this site of ritualized conflict settlement and resistance is unclear. Described as lying between the road to Botany Bay and the Brickfields, it was probably near Hyde Park South. Bloody fist fights involving up to 100 people, spearings and beatings were used to resolve conflicts at the Brickfields contest ground. These were observed and recorded by visiting Russian sailors in 1814, and again 10 years later by the French explorers Dumont d'Urville and René Lesson on their voyage of Coquille. It was also the site of an important Aboriginal contest ground. Macquarie, on 11 February 1810, formally reserved it as open space, the first public park set aside in Australia. The park was used as Sydney's racecourse from 1820 to 1821. The eastern boundary was not sharply defined when the Macquaries departed Sydney in 1821. A map of that year shows a vegetable garden of 11 acres allocated to the Barracks and a site marked out for the Roman Catholic Chapel "near the rubbish dump". The foundation stone for what would become St Mary's Cathedral was laid in 1821 on a site adjoining Hyde Park's north eastern side, the first site granted to the Roman Catholic Church in Australia. Macquarie made no move to have the space planted. He probably had enough difficulty getting the Government Domain in order. However the formal nature of the Queens Square end of Hyde Park made it an appropriate place for Governor Brisbane's Commission to be read to the assembled populace on 1 December 1821. In 1830 Park Street was extended through the park. Also in 1832 College Street was built which divided off part of the park, in the area which became Cook and Phillip Parks. Also in 1832 Sydney College was built (later Sydney Grammar School). With the nearby Lyons Terrace (1851) and the Australian Museum (1849–51) the southern end of Hyde Park attracted significant and imposing buildings which increased its importance as a planned open space envisaged by Francis Greenway. In 1837 the first major planting in the park was undertaken by Superintendent of the Sydney Botanic Gardens, Alan Cunningham. In the 1850s civic monuments began to be erected in the park. The first in 1857 was the Thornton Obelisk. It is also irreverently known as 'Thornton's Scent Bottle'(1860 say Mackaness & Butler Bowden, 2007, 72) on the advice of Director of the Botanic Gardens, Charles Moore. Despite removal of an earlier central avenue of Moreton Bay figs, other specimens of both of these species survive from this era. In 1879 (on the centenary of Cook's death) the Captain Cook statue was erected, on a stone base that had been erected in 1869. It stands on the highest point in the park. Its sculptor was Thomas Woolmer who was prominent in the English pre Raphaelite movement and who spent several years in Australia. Baptist was an early and influential nursery proprietor in Sydney whose nursery "The Garden" in Surry Hills was successful. He was a generous benefactor, donating a fountain to Redfern Park. It also appears to be the earliest surviving ornamental (c. f. drinking) fountain in Sydney. Elizabeth Bay House's fountain is believed an earlier import. Government House's and Vaucluse House's – almost identical – were installed in the 1860s. In c. 2007 the City of Sydney removed the sandstone pedestal (with three triton fish forming a tapering spout) for conservation and safekeeping. The base remains in situ. The current management plan proposes its reinstallation and repair. In 1914 the sundial was repaired (its date of erection is not known). In 1919 the bronze statue of scholar, patriot and politician William Bede Dalley was erected by public subscription in the park's north east near Hyde Park Barracks. This necessitated massive excavations and vast disturbance over five years (1924–1929) involving a huge army of workmen and the moving of an enormous amount of soil, shale and sandstone. This was one of the major urban projects of the Depression years. As the crowd started to leave Hyde Park near St James, Public Order and Riot Squad officers equipped with batons and riot shields had already been stationed at the park exit. On 31 March 2015 a War Memorial to Aboriginal and Torres Strait Islander soldiers was unveiled in Hyde Park South, close to Bathurst and Elizabeth Streets. Designed by indigenous artist Tony Albert it features four tall, bullets and three fallen shells, representing diggers who returned and those who did not. The work was inspired by Albert's grandfather's story of survival and experiences escaping a German concentration camp in World War II.

Крикет

Кейбір зерттеулер крикеттің 1803 жылға дейін, қазіргі Соғыс ескерткіші орналасқан жерге жақын, ортақ алаңның оңтүстік жағында ойналғандығын көрсетеді, бірақ алғашқы расталған матч 1803 жылы ортақ алаңда өтті. Ойынға "Калкутта" кемесінің азаматтық қызметкерлері мен офицерлері қатысты. Крикет алаңы парктің солтүстік-батыс бөлігінде (қазіргі Сент-Джеймс теміржол станциясының кіреберісінің артында) салынды және 1856 жылға дейін барлық маңызды ойындар сол жерде өткізілді. Толық жазылған алғашқы матч 1832 жылдың 7 мамырында Хайд-паркте 17-ші және 39-шы полктер арасында өтті. Дегенмен, 1850 жылдары парк пайдаланушыларымен – халықпен, әскерилермен және басқа спорт түрлерінің ойыншыларымен туындаған мәселелер крикет матчтарының Доменге көшірілуіне әкелді, бірақ сол жерде де ұқсас қиындықтар кездесті.

Бокс

Ұйымдастырылған қолмен соққыласу жекпе-жектері ерте отарлау дәуірінде кең таралған, ал NSW корпусының офицерлері сотталғандар арасында жекпе-жектер ұйымдастырғаны мәлім. Алғашқы рет тіркелген жекпе-жек 1814 жылы Ботаникаға баратын жолда, жарыс жолынан шамамен бір мильдей қашықтықта өтті. Бұл оны қазіргі Соғыс ескерткіші орналасқан жерге жақын қылады. Бокс жекпе-жегі жеткіліксіз болғандай, Джон Беррингер (сонымен қатар Джон Партон деп те аталған) және Чарльз Сефтон есімді екі күресші алдымен бір шақырымға жүгіруге міндеттелді. Беррингер мен Сефтон екеуі де Ұлыбританияда өлім жазасына кесілген, бірақ олардың жазалары Жаңа Оңтүстік Уэльске жер аударуға алмастырылды. Жекпе-жек 56 раундқа созылды және Беррингер жеңіске жетті.

Регби

1865 жылы 17 маусымда Австралиядағы алғашқы регби матчы Хайд-паркте Австралияның алғашқы регби клубы – Сидней Футбол клубының мүшелері арасында өтті, ол клуб сол айда құрылған болатын. Сол жылдың шілде айында Сидней клубы Хайд-паркте Австралия клубымен алғашқы клубтар аралық ойынды өткізді. 1856 жылы Хайд-парк қоғамдық баққа айналдырылып, спорттық іс-шаралар дерлік тоқтатылды. Крикет және футбол клубтары ойнау үшін басқа жерлер іздеуге мәжбүр болды. Крикет Доменде, ал екі спорт түрі де Мур Парк пен Гарризон Граундта (қазіргі Сидней крикет алаңы) ойналды.

Өсімдіктер

Хиллдің жылап өсетін інжірлерінің (Ficus microcarpa) кең аллеясы, бұл ағаштар 1930 жылдардан бері отырғызылған паркте басым түрлерді құрайды, Сент-Джеймс жолынан Парк көшесіне (Хайд Парк Солтүстік) дейін созылып, Рефлексия тоғанына (Хайд Парк Оңтүстік) дейін жалғасады. Паркте Моретон шығанағының және Порт-Джексонның бірнеше інжір ағаштары өседі. Паркте кездесетін сирек ағаш түрлері: Зерттеулер көрсеткендей, ағаштардың көп бөлігі үш түрлі саңырауқұлақпен зарарланған. 2006 жылы жасалған Ағаштарды басқару жоспарында шамамен 230 ауру ағашты кезең-кезеңімен ауыстыру ұсынылды, сондай-ақ парктегі ағаштардың көп бөлігін мүмкіндігінше сақтап қалу үшін тексерулер мен күтімді күшейту көзделді.

Мұра тізімі

2011 жылдың 17 тамызында Хайд-парк мемлекеттік маңызы бар қоғамдық жер (Австралиялық колонияның алғашқы жалпы иелігі) ретінде Сидней қаласының қалыптасуына 1789 жылдан бері әсер етіп келеді және сол кезден бері шамамен бірдей орналасқан. Губернатор Маккуори жариялаған бұл Австралиядағы ең көне мемлекеттік саябақ (1810 ж.), және 1788 жылдан бері қоғамдық ашық кеңістік, демалыс, естелік шаралар, мерекелер мен ойын-сауық үшін үздіксіз пайдаланылып келеді. Хайд-парк Виктория дәуірінің саябағының қағидаларын қамтитын демалыс орны ретінде қаланың мәдени дамуына үлес қосты. Ол 19 ғасырдың ортасында бастау алған ағылшын қоғамдық саябақтары қозғалысының халықаралық таралуын көрсетеді, сондықтан мемлекеттік маңызы бар. 1920 жылдары қаланың жер асты теміржолы құрылысынан кейін қайта жаңартылып, урбанизацияға көлік инфрақұрылымының әсерін көрсетеді. Австралиядағы алғашқы спорттық іс-шаралардың бірі осында өтті және 1810 жылдан бері Сиднейдегі арнайы іс-шаралар, наразылықтар мен фестивальдер үшін басты ашық кеңістік болып табылады. Саябақта мемлекет тарихындағы маңызды оқиғалар мен тұлғаларды бейнелейтін ескерткіштер мен мүсіндер орналасқан, оның ішінде соғыс ескерткіштері мен көркем туындылар бар. Хайд-парк, Сидней 2011 жылдың 13 желтоқсанында келесі талаптарға сай келіп, Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының мұра тізіліміне енгізілді. Бұл орын Жаңа Оңтүстік Уэльстегі мәдени немесе табиғи тарихтың барысын немесе үлгісін көрсетуде маңызды. Хайд-парк Австралиядағы ең көне қоғамдық саябақ ретінде мемлекеттік тарихи маңызы бар. Бұл қала орталығындағы ашық кеңістік ретінде әдейі бөлінген елдің алғашқы жалпы иелігінің сақталған бөлігі. 1788 жылдан бері ол қоғамдық демалыс, естелік шаралар, мерекелер мен ойын-сауық үшін үздіксіз пайдаланылып келеді. Оның тарихи дамуы 19-шы ғасырдың ортасынан соңына дейін әдейі жобаланған қоғамдық саябақтардың пайда болуын көрген қоғамдық саябақтар қозғалысының таралуын көрсетеді, ал көлік инфрақұрылымының урбанизацияға әсері қаладағы жер асты теміржолының құрылысынан кейін оның жаңаруында көрінеді. Австралияның алғашқы спорттық іс-шараларының орны болған Хайд-парк 1810 жылы жарияланғаннан бері Сиднейдегі арнайы іс-шаралар, наразылықтар мен фестивальдер үшін ашық кеңістік болып қала береді. Сонымен қатар, ол Эмден зеңбірегі сияқты ескерткіштер арқылы Австралияның соғысқа алғашқы қатысуының кейбір жазбаларын ұсынады. Бұл орынның Жаңа Оңтүстік Уэльс тарихының мәдени немесе табиғи тарихында маңызды тұлғалармен немесе адамдар тобымен тығыз немесе ерекше байланысы бар. Хайд-парк Сидней аймағының аборигендерімен байланысты, өйткені оны жарыс алаңы ретінде пайдаланған деп санайды. Хайд-парк Хайд-парктің құрылуына, жобалануына және дамуына жауапты бірқатар ықпалды адамдармен байланысты болғандықтан мемлекеттік маңызы бар. Губернатор Филипп, Губернатор Маккуори және Колониялық архитектор Фрэнсис Гринвей барлығы 1810 жылы жалпы иелікті жариялауға және оның соңғы жариялануына, сондай-ақ парктің алғашқы, бірақ жүзеге асырылмаған дизайн тұжырымдамаларына үлес қосты. Сидней мен NSW ландшафты дизайны мен сәулетінің бірнеше негізгі тұлғалары он тоғызыншы және жиырмасыншы ғасырлар бойы парктің дизайны мен іске асырылуында маңызды рөл атқарды. Олардың арасында Сидней ботаникалық бағының алғашқы директорлары Алан Каннингэм (1837) және Чарльз Мур болды, олар саябақтың алғашқы дамуын қалыптастыратын отырғызу кеңестерін берді. ХХ ғасырдағы дизайнер Норман Уикс, 1926 жылғы дизайн конкурсының жеңімпазы және конкурстың бағалаушылары сэр Джон Салман (архитектор), Альфред Хук (архитектор) және қала хатшысы У. Г. Лейтон Хайд-парктің қайта жобалауын және көркейтуін жүзеге асыруға ықпал етті. Хайд-парктегі ескерткіштер мен мүсіндер тек сыртқы галереяны қызықтырады ғана емес, сонымен қатар суретшілер мен дизайнерлермен маңызды байланыстарды жасайды. Олардың арасында француз мүсіншісі Франсуа Сикард және "Бюллетень" журналының редакторы Франк Арчибальд (1932 жылы Арчибальд фонтаны орнатылды), сәулетші К. Брюс Деллитт және мүсінші Рейнор Хофф (Анзак мемориалы) және ландшафт архитекторы Ильмар Берзинс (Сандрингэм бақтары). Бұл орын Жаңа Оңтүстік Уэльсте эстетикалық ерекшеліктерді және/немесе жоғары деңгейдегі шығармашылық немесе техникалық жетістіктерді көрсету үшін маңызды. Хайд-парк Австралиядағы аса қалалық жағдайда ресми қоғамдық парктің басты мысалы ретінде мемлекеттік маңызы бар. Бұл жобалауы жариялауға қойылған парктің ерте мысалы және қазылар алқасы жасаған түзетулер енгізілді. Онда бірнеше маңызды ескерткіштер бар, олар Хайд-парктің эстетикасына маңызды үлес қосады. Олардың ішінде Анзак мемориалы және Арчибальд фонтаны да тәуелсіз мұралық құндылықтарға ие. Мемориал мен фонтан парктің және Сидней қаласының орналасуы мен физикалық сипаттамасына маңызды әсер етеді, Анзак мемориалы Арчибальд фонтанымен байланысқан басты ось бойында орналасқан. Бұл орынның әлеуметтік, мәдени немесе рухани себептермен Жаңа Оңтүстік Уэльстегі нақты қоғамдық немесе мәдени топпен тығыз немесе ерекше байланысы бар. Хайд-парк Анзак наурызында қаза болған әскери қызметшілер мен әйелдердің отбасыларымен ерекше байланысы бар Анзак мемориалының орны ретінде Сидней және NSW халқы үшін мемлекеттік әлеуметтік маңызы бар. Осы сипаттағы кішкентай масштабты маңызға ие қосымша ескерткіштер де бар, мысалы, Эмден зеңбірегі. Хайд-парк Сидней және NSW халқы үшін үздіксіз қоғамдық демалыс пен маңызды іс-шаралар, шерулер мен мерекелердің орны ретінде мемлекеттік әлеуметтік маңызы бар, олар парктің құрылғаннан бері өткізіліп келеді. Бұл маңыздылықтың себебі осы іс-шаралар мемлекеттің ең көне қоғамдық саябағында өтетіні, ол 1788 жылғы еуропалық қоныстанғаннан бері үздіксіз пайдаланылып келеді. Бұл орын Жаңа Оңтүстік Уэльстің мәдени немесе табиғи тарихының ерекше, сирек немесе жоғалу қаупі бар аспектілеріне ие. Хайд-парк 1810 жылғы Губернатор Маккуори кезінде құрылған екі қоғамдық ашық кеңістіктің бірі (басқасы – Маккуари алаңы) ретінде мемлекеттік маңызы бар. Бұл формалды құрылған Австралиялық қалалық саябақ ретінде сирек, өйткені бұл кезде бейресми саябақтар көбірек таралған. Бұл сәулетші және ландшафт архитектор Норман Уикс жасаған сирек дизайндық жұмысты қамтиды, ал ландшафт архитектор Ильмар Берзинстің жұмысы NSW-де Берзинстің сақталған төрт жұмысының бірі болып табылады. Басқа үш мысал – Артур Масельон қорығы, Элизабет Бэй; Фитцрой бақтары, Кингс Кросс және Дантрилиг гольф алаңы, Оранж. Саябақтағы мүсіндік және монументалдық жұмыстар да мемлекеттік сирек құндылықтарға ие. Шамамен 1842 жылы жасалған және 1888 жылы Хайд-паркте орнатылған Джон Баптист фонтаны Сиднейдегі ең көне сақталған әшекейлі фонтан болып табылады. Арчибальд фонтаны Франциялық мүсінші Франсуа Сикардтың Австралиядағы шедеврдің жалғыз мысалы болуы мүмкін. Эмден зеңбірегі бірінші дүниелік соғыстың теңіздік трофейі ретінде мемлекеттік маңызы бар, ол Корольдік Австралия теңіз күштерінің алғашқы кемесінің кемеден кемеге шайқасынан алынған және SMS Emden-нен құтқарылған төрт зеңбіректердің бірі. Бұл сонымен қатар NSW-де естелік мақсаттары үшін пайдаланылған алғашқы зеңбірек және бірінші дүниелік соғыстың алғашқы теңіздік трофейі деп саналады. Эмден зеңбірегі 1916 жылға дейін Австралия батырларының шайқаста алған аз ғана трофейлерінің бірі ретінде ұлттық маңызы бар, оның себебі осы ерте шайқастардың нәтижелері және сол науқандардан шыққанда әскерилер көп нәрсені ала алмауы. Бұл орын негізгі сипаттамаларды көрсетуде маңызды.

As at 17 August 2011, Hyde Park has State significance as public land (the Australian colony's first common) that has influenced the development of Sydney's layout from as early as 1789, occupying approximately the same site since that time. Proclaimed by Governor Macquarie, it is Australia's oldest designated public parkland (1810), and has been continuously used from 1788 for public open space, recreation, remembrance, celebration and leisure. Hyde Park has contributed to the cultural development of the city as a recreational space encapsulating the principles of a Victorian parkland through the use of a hierarchy of pathways and the strategic siting of monuments, statues and built items. It is of State significance as a demonstration of the international spread of the English public parks movement originating in the mid 19th century. It provides evidence of the influence of transport infrastructure on urbanisation by its upheaval and re creation after construction of the city underground railway in the 1920s. It was site of some of Australia's first sporting events, and remains the prime open space in Sydney for special events, protests and festivals as it has been since 1810. The Park contains a collection of monuments and sculptures which mark key events and personalities in the history of the State including war memorials and significant artistic works. Hyde Park, Sydney was listed on the New South Wales State Heritage Register on 13 December 2011 having satisfied the following criteria. The place is important in demonstrating the course, or pattern, of cultural or natural history in New South Wales. Hyde Park has State historical significance as Australia's oldest public park. It is a surviving part of the nation's first public common on land consciously set aside as public open space in the urban context. It has been continuously used from 1788 for public recreation, remembrance, celebration and leisure. Its historical development provides evidence of the spread of the public parks movement which saw the emergence of deliberately designed public parks in the mid to late 19th century, while the influence of transport infrastructure on urbanisation is demonstrated in its upheaval and recreation after construction of the city underground railway. The site of some of Australia's first sporting events, Hyde Park remains the prime open space in Sydney for special events, protests and festivals as it has been since its gazettal in 1810. It also provides a record of some of Australia's earliest involvement in war through monuments such as the Emden Gun. The place has a strong or special association with a person, or group of persons, of importance of cultural or natural history of New South Wales's history. Hyde Park is associated with the Aboriginal people of the Sydney Region for its believed use as a contest ground. Hyde Park has State significance for it associations with a number of influential men responsible for the creation, design and development of Hyde Park. Governor Phillip, Governor Macquarie and Colonial Architect Francis Greenway all contributed to activities which contributed to the declaration of the Commonl and its eventual gazettal in 1810, as well as the earliest although unrealised design concepts for the park. Several key personalities in Sydney and NSW landscape design and architecture played key roles in both the design and implementation of the park throughout the nineteenth and twentieth centuries. Among these were the early Directors of the Sydney Botanic Gardens Alan Cunningham (1837) and Charles Moore who provided planting advice that would shape the early development of the park. In the twentieth century designer Norman Weekes, the 1926 design competition winner and competition assessors Sir John Sulman (architect), Alfred Hook (architect) and Town Clerk W. G. Layton were instrumental in the implementation of the redesign and beautification of Hyde Park following the massive excavations and disturbance of the park associated with the construction of part of what later became the City Circle Railway line from 1922. The monuments and sculptures in Hyde Park not only create a visually interesting outdoor gallery, but bring with them important associations with artists and designers. Among them are French sculptor Francois Sicard and Bulletin magazine editor Frank Archibald (1932 installation of Archibald Fountain), architect C. Bruce Dellitt and sculptor Raynor Hoff (Anzac Memorial), and landscape architect Ilmar Berzins (Sandringham Gardens). The place is important in demonstrating aesthetic characteristics and/or a high degree of creative or technical achievement in New South Wales. Hyde Park has State significance as Australia's premier example of a formal public park in a highly urban situation. It is an early example of a park whose design was based upon a public open space design competition with adjustments made by the judging panel. It contains a number of significant memorials, which make important contributions to the aesthetics of Hyde Park. Of these, the ANZAC Memorial and the Archibald Fountain also have independent heritage values. The memorial and the fountain have significant design influence on the layout and physical character of the Park and the City of Sydney, with the Anzac Memorial positioned on a major axis linked to the Archibald Fountain. The place has a strong or special association with a particular community or cultural group in New South Wales for social, cultural or spiritual reasons. Hyde Park has State social significance as the setting of the Anzac Memorial which has special association with the families of servicemen and women killed in the Anzac Gallipoli campaigns of the First World War. Additional memorials have smaller scale significance of this nature, such as the Emden Gun

Hyde Park has State social significance to the people of Sydney and NSW as a site of ongoing public recreation and major events, parades and celebrations that have continue to be held there since the park's inception. This significance is emphasised by the fact that these events take place in the state's oldest public park which has been in continuous use since European settlement in 1788. The place possesses uncommon, rare or endangered aspects of the cultural or natural history of New South Wales. Hyde Park has State significance as one of only two public open spaces, the other being Macquarie Place, dating to 1810 under Governor Macquarie. It is rare as a formally structured Australian urban park, created in an age when informal park layouts were more common. It contains rare design work in a public space by architect and landscape architect Norman Weekes, while the work of landscape architect Ilmar Berzins is one of only four known surviving works by Berzins in NSW. The other three examples are Arthur MacElhone Reserve, Elizabeth Bay; Fitzroy Gardens, Kings Cross and Duntryleague Golf Course, Orange. Sculptural and monumental work in the park also have State rarity values. The John Baptist Fountain created c. 1842 and erected in Hyde Park in 1888 is the oldest surviving ornamental fountain in Sydney. The Archibald Fountain is possibly the only example of the master work of French sculptor Francois Sicard in Australia. The Emden Gun has state significance as the first naval trophy of World War One from the Royal Australian Navy's first ship to ship battle and one of only four salvaged from the SMS Emden. It is also believed to be the first gun to be utilised for memorial purposes in NSW and the first naval war trophy of World War One. The Emden Gun has national significance as one of only a small number of war trophies captured by Australia prior to 1916 and the battles of the Western Front due to both the outcomes of those early battles and the inability of soldiers to take much with them when they withdrew from those campaigns. The place is important in demonstrating the principal characteristics of a class of cultural or natural places/environments in New South Wales. Hyde Park is an influential public park and open space, much used, loved and copied in other urban spaces in Australian cities and towns.