Кіріспе

Трентэм мемориалдық саябағындағы Бартонның бұтасы – Жаңа Зеландияның Хатт аңғарындағы төмендіктегі аралас подкарп/кең жапырақты орманның сақталған ең ірі бөлігі. 1841 жылы осы аймаққа қоныстанған Ричард Бартонның құрметіне аталған, ол Upper Hutt қаласы қалыптасып, шаруашылық және жерге орналасу үшін жерлер тазартылғанда, осы туған жер орманының бұл бөлігі сақталсын деген тілек білдірген.

Тарих

1841 жылы Ричард Бартон жоғарғы Хатт аңғарында жер сатып алды. Ол өзінің меншігін Англиядағы Трентэмдегідей етіп жасады, онда ол меншіктердің бақылаушысы болған. Бұл жердің бір бөлігі егіншілік пен қоныстану үшін тазартылса, қалған бөлігі табиғи бұталы жер ретінде қалдырылды. Уақыт өте келе Бартон мен оның әйелі көбірек жер сатып алып, оның меншігі Куиннс Посттан Сильверстримге дейін, Бас жолдың батысына және Хатт өзенінің екі жағына дейін созылды. 1924 жылы Бартонның ұрпақтары меншіктегі қалған жергілікті бұталарды тазарта бастады. Қалған бұталарды қоғамдық қорық ретінде қорғау үшін отбасымен келіссөздер жүргізіліп, Жер министріне өтініштер жіберілді. Алайда, бұталы жерді сатып алу үшін 1950 жылы ғана 26 000 фунт стерлинг (2012 жылғы бағамен 2 020 000 фунт стерлинг) жиналды. Жиналған қаражаттың 13 000 фунты Соғыс ескерткішінен түскен субсидия, ал қалғаны – мемлекеттік жазылымның үштен бірі және Үстіңгі Хатт қаласы мен Хатт округі кеңестерінің әрқайсысынан үштен бірі болды. Бартон Буш орманды сатып алудың мақсаты – Жаңа Зеландияға еуропалықтар келгенге дейін орманның қандай болғанын көрсететін бұтаның қалдықтарын сақтау болғанмен, ол толыққанды табиғи емес еді. 1940 жылдары бұл аймақта орман кесілген. Қалған түпкілерге сүйенсек, 100-ден астам тотара ағашы кесілген, сонымен қатар бұталар орманға зиян келтіретін жат өсімдіктер – «Қарлы сақал» (Clematis Vitalba) және «Саяхатшы» (Tradescantia Fluminensis) –мен зақымдалған. 1980 жылдан бері осы жат өсімдіктерді жою жөніндегі бағдарлама белсенді түрде жүргізілуде, ал қосымша отырғызулар жергілікті флораның дамуына көмектесуде. Соңғы жылдары бұталы жолдар қиыршпен төселді және орманды қорғап, адамдар мен жануарлардың жолдан шығып, табиғи өсімдіктерге зиян келтіруін болдырмау үшін жеңіл қоршаулар қойылды.

Флора

Бартон бұтасында 100-ден астам түрлі жергілікті өсімдік мекендейді. Ересекті ағаштардың көп бөлігі тауа, сондай-ақ тотара, матай және кахикатеа сияқты шатыр құрайтын ағаштар да кездеседі. Бұта астындағы ағаштар мен басқа да жапырақты өсімдіктердің кең ассортименті де бар. Адамның араласуына ұшырағанына қарамастан, Бартон бұтасы Хатт аңғарына алғаш келген еуропалықтар кездескен жазық орманның қандай болғанын жақсы көрсетеді.