Кіріспе

Статистикалық механика мен термодинамикаға маманданған американдық физик. Герберт Бернард Каллен (1 шілде 1919 – 22 мамыр 1993) – термодинамика және статистикалық механика саласындағы американдық физик. Ол термодинамиканың қайтарымсыз теориясының қазіргі заманғы негізін салушылардың бірі саналады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде оның білімі Манхэттен жобасының теориялық бөлімінде пайдаланылды. Манхэттен жобасы оның аспирантурадағы оқуын үзіліске ұшыратты. 1945 жылы ол Принстон университетінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінің басқарылатын зымырандарға қатысты жобасында (Бамблби жобасы) жұмыс істеді. Бұл жұмысы «Кері қайтарылмайтын процестер теориясы» деп аталды. Диплом алғаннан кейін Каллен бір жыл MIT изоляцияны зерттеу зертханасында жұмыс істеп, изоляторлардың электрлік түзілуіне қатысты теориясын жасады. Мамандар оның физика ғылымына ең маңызды үлесі – Теодор А. Велтонмен бірлесіп жазған, жүйенің сыртқы әсерлерге реакциясы мен тепе-теңдіктегі мінез-құлқының арақатынасын сипаттайтын, өте жалпылама флуктуация-диссипация теоремасының дәлелін ұсынған мақала деп санайды. 1985 жылы қайта жарық көрген екінші басылымы ғылыми әдебиетте кеңінен сілтеме берілетін маңызды еңбекке айналды. 1984 жылы Каллен Франклин институтының Эллиотт Крессон медалімен марапатталды. 1985 жылы зейнетке шықты. Альцгеймер ауруымен он бір жыл күрескеннен кейін Герберт Каллен 1993 жылы Филадельфия қаласының Мерион елді мекенінде қайтыс болды. Ол 73 жасқа толыпты. Одан кейін әйелі Сара Смит және екі баласы – Джед пен Джилл қалды.