Кіріспе
Америка ғалымы (1839–1903)
Рэмфорд сыйлығы (1880)
ForMemRS (1897) 11 ақпан 1839 – 28 сәуір 1903) – физика, химия және математика салаларына маңызды теориялық үлес қосқан американдық ғалым. Оның термодинамиканы қолдану жөніндегі еңбегі физикалық химияны қатаң дедуктивті ғылымға айналдыруға зор үлес қосты. Джеймс Клерк Максвелл мен Людвиг Болцманмен бірге ол статистикалық механиканы (бұл терминді ол өзі енгізген) жасады, термодинамика заңдарын көптеген бөлшектерден тұратын физикалық жүйенің мүмкін болатын күйлері жиынтығының статистикалық қасиеттерінің салдары ретінде түсіндірді. Гиббс сонымен қатар Максвелл теңдеулерін физикалық оптика мәселелеріне қолдану бойынша жұмыс істеді. Математик ретінде ол қазіргі заманғы векторлық есептеуді (сол кезеңде осыған ұқсас жұмыстарды жүргізген британдық ғалым Оливер Хевисайдтан тәуелсіз) жасады және Фурье талдауының теориясында Гиббс құбылысын сипаттады. 1863 жылы Йель университеті Гиббске инженерлік ғылымдар бойынша алғашқы американдық докторлық дәрежесін берді. Еуропада үш жыл болғаннан кейін Гиббс өмірінің қалған бөлігін Йельде өткізді, ол 1871 жылдан 1903 жылы қайтыс болғанға дейін математикалық физика профессоры болды. Өте оқшауланған жағдайда жұмыс істеген ол АҚШ-тағы халықаралық деңгейде танылған ең алғашқы теориялық ғалымға айналды және Альберт Эйнштейн оны "Америка тарихындағы ең ұлы ойшыл" деп бағалады. 1901 жылы Гиббс халықаралық ғылыми қауымдастық тарапынан ең жоғары награда саналған Лондон Корольдік қоғамының Копли медалін алды.
ForMemRS (1897) February 11, 1839 – April 28, 1903) was an American scientist who made significant theoretical contributions to physics, chemistry, and mathematics. His work on the applications of thermodynamics was instrumental in transforming physical chemistry into a rigorous deductive science. Together with James Clerk Maxwell and Ludwig Boltzmann, he created statistical mechanics (a term that he coined), explaining the laws of thermodynamics as consequences of the statistical properties of ensembles of the possible states of a physical system composed of many particles. Gibbs also worked on the application of Maxwell's equations to problems in physical optics. As a mathematician, he created modern vector calculus (independently of the British scientist Oliver Heaviside, who carried out similar work during the same period) and described the Gibbs phenomenon in the theory of Fourier analysis. In 1863, Yale University awarded Gibbs the first American doctorate in engineering. After a three year sojourn in Europe, Gibbs spent the rest of his career at Yale, where he was a professor of mathematical physics from 1871 until his death in 1903. Working in relative isolation, he became the earliest theoretical scientist in the United States to earn an international reputation and was praised by Albert Einstein as "the greatest mind in American history." In 1901, Gibbs received what was then considered the highest honor awarded by the international scientific community, the Copley Medal of the Royal Society of London,
Зерттеушілер мен өмірбаяндар Гиббстің ғасыр басындағы Жаңа Англиядағы тыныш, жалғыз өмірі мен оның идеяларының зор халықаралық әсері арасындағы қарама-қайшылыққа назар аударды. Оның жұмысы негізінен теориялық болғанымен, Гиббстің үлесінің практикалық құндылығы ХХ ғасырдың бірінші жартысында өнеркәсіптік химияның дамуымен айқын болды. Роберт Милликеннің сөзіне сүйенсек, таза ғылымда Гиббс "статистикалық механика мен термодинамика үшін Лапластың аспан механикасы үшін жасағанындай, ал Максвелл электродинамика үшін жасағанындай, яғни өз саласын жақсы аяқталған теориялық құрылымға айналдырды".
Отбасылық негіздер
Гиббс Коннектикут штатының Нью-Хейвен қаласында дүниеге келген. Ол 17 ғасырдан бері көрнекті американдық дін қызметкерлері мен ғалымдарын тәрбиелеген ескі янки отбасынан шыққан. Ол бес баланың төртіншісі және Джозиа Виллард Гиббс аға мен оның әйелі Мэри Аннаның (құрметті Ван Клив) жалғыз ұлы болған. Әкесінің жағынан ол 1701 жылдан 1707 жылға дейін Гарвард колледжінің президенті міндетін атқарған Сэмюэл Уиллардтың ұрпағы еді. Анасының жағынан оның ата-бабаларының бірі – пастор Джонатан Дикинсон, Нью-Джерси колледжінің (кейін Принстон университеті) алғашқы президенті болған. Гиббстің аты, оны әкесімен және басқа да бірнеше туыстарымен бөліскен, 18 ғасырда Массачусетс шығанағы провинциясының хатшысы болған Джозиа Виллардтан келген. Оның анасының әкесі, Мерси (Прескотт) Гиббс, Американың негізін қалаушы әкесі Роджер Шерманның әйелі Ребекка Минот Прескотт Шерманның қарындасы болды; сондай-ақ ол Роджер Шерман Болдуиннің туысы еді, Amistad ісіне төменде қараңыз. Ересек Гиббс отбасы мен әріптестері арасында "Джозиа" деп танымал болды, ал ұлы "Уиллард" деп аталды. Жосия Гиббс – лингвист және теолог, 1824 жылдан 1861 жылы қайтыс болғанға дейін Йель діни мектебінде қасиетті әдебиет профессоры қызметін атқарды. Ол бүгінде көбінесе "Амистад" кемесіндегі африкалық жолаушыларға аудармашы тауып, олардың құл ретінде сатуға қарсы көтерілісінен кейін сотта куәлік беруіне мүмкіндік берген азаттық жақтаушысы ретінде еске алынады.
Білім
Уиллард Гиббс Хопкинс мектебінде білім алып, 15 жасында 1854 жылы Йель колледжіне түсті. Йельде Гиббс математика мен латын тілінен үздік нәтижелер көрсетіп, жүлделер алды және 1858 жылы сыныбының алдыңғы қатарында бітірді. Ол Шеффилд ғылыми мектебінде аспирант ретінде Йельде қалды. 19 жасында, колледжді бітіргеннен кейін, Гиббс Коннектикут өнер және ғылым академиясына қабылданды – мүшелері негізінен Йель факультетінен құралған ғылыми мекеме. Сол кезеңнен сақталған құжаттар аз болғандықтан, Гиббстің ерте мансабының толық суретін құру қиын. Биографтардың пікірінше, Гиббстің Йельде де, Коннектикут академиясында да басты ұстазы және қолдаушысы астроном және математик Хьюберт Ансон Ньютон болды, ол метеорлар саласындағы маман және Гиббстің өмір бойы досы мен сенімді серігі болды. Жас Гиббс жиі өкпе ауруларына шалдықты, дәрігерлер оның анасын өлтірген туберкулезге ұшырауы мүмкін деп алаңдады. Ол сонымен қатар астигматизмнен де зардап шекті, сол кезде көз дәрігерлері оның емдеуімен толыққанды таныс емес еді, сондықтан Гиббс өзін-өзі диагностикалап, линзаларын өзі ұнтақтауға мәжбүр болды. Кейінірек ол көзілдірікті тек оқу немесе жақын жұмыс үшін қолданды, бірақ соғыс уақытында әскерге шақырылмай, Йельде қалды. 1863 жылы Гиббс АҚШ-та инженерлік ғылымдары бойынша алғашқы философия докторы (PhD) атағын алды, оның диссертациясы "Шапқырлы берілістегі доңғалақтың тістерінің пішіні туралы" деп аталып, берілістердің оңтайлы дизайнын зерттеу үшін геометриялық әдістерді қолданды. 1861 жылы Йель АҚШ-та докторлық дәрежесін беретін алғашқы университет болды және Гиббстің диссертациясы АҚШ-та кез келген мамандық бойынша берілген бесінші PhD болды. Ол сондай-ақ Коннектикут академиясының алдында "Ұзындық бірліктерінің дұрыс шамалары" деген мақала оқыды, онда механикада қолданылатын өлшем бірліктері жүйесін рационализациялау схемасын ұсынды. Мұғалімдік қызметі аяқталғаннан кейін, Гиббс әпкелерімен бірге Еуропаға сапар шекті. Олар 1866-67 жылдардың қысын Парижде өткізді, онда Гиббс Сорбонна мен Колледж де Франста Джозеф Лиувилл мен Мишель Шаслз сияқты көрнекті математик ғалымдардың лекцияларын тыңдады. Ауыр оқу режимін ұстанғаннан кейін, Гиббс қатты суық тиді, дәрігер туберкулезден қорқып, оған Ривьерада демалуға кеңес берді, онда ол және оның әпкелері бірнеше ай өткізіп, толыққанды жазылып шықты. Берлинге көшіп келген Гиббс математиктер Карл Вейерштрасс пен Леопольд Кронекердің, сондай-ақ химик Генрих Густав Магнустың лекцияларын тыңдады. 1867 жылдың тамызында Гиббстің қарындасы Джулия Берлинде Йельдегі сыныптасы болған Аддисон Ван Неймге тұрмысқа шықты. Жаңа үйленген жұп Нью-Хейвенге оралды, ал Гиббс пен оның қарындасы Анна Германияда қалды. Гейдельбергте Гиббс физиктер Густав Кирхгофф пен Герман фон Гельмгольцтің және химик Роберт Бунсеннің жұмыстарымен танысты. Ол кезде неміс ғалымдары табиғат ғылымдары, әсіресе химия мен термодинамика саласындағы жетекші мамандар болып есептелді. Гиббс 1869 жылы маусымда Йельге оралды және инженерлік студенттерге қысқа уақыт француз тілін оқытты. Бұл оның машина жасау саласындағы соңғы маңызды зерттеуі – бу машинасының жаңа дизайны бойынша жұмыс істеген кезі болуы мүмкін. 1871 жылы ол Йельде математикалық физика профессоры болып тағайындалды, бұл АҚШ-тағы алғашқы осындай профессорлық лауазым болды. Жеке қаражаты бар және әлі ештеңе жарияламаған Гиббске тек аспиранттарға оқыту тапсырылды және ол жалақысыз жұмысқа қабылданды.
Еңбек жолы, 187380
Гиббс өзінің алғашқы еңбегін 1873 жылы жариялады. Журналдың Гиббстің жұмысын түсіне алатын оқырмандары аз болғанымен, ол Еуропадағы корреспонденттерімен қайта басылымдарды бөлісіп, Кембридждегі Джеймс Клерк Максвеллден ынталы жауап алды. Максвелл тіпті Гиббстің құрылысын бейнелейтін саз модель жасады. Одан кейін ол модельдің екі гипстен жасалған көшірмесін жасап, біреуін Гиббске жіберді. Сол гипстік көшірме Йель университетінің физика факультетінде көрсетіліп тұр. Максвелл 1875 жылы жарық көрген "Жылу теориясы" кітабының келесі басылымына Гиббстің еңбегіне арналған тарауды қосты. Ол Гиббстің графикалық әдістерінің тиімділігін Лондон химиялық қоғамындағы лекциясында түсіндірді және тіпті "Британ энциклопедиясы"-на жазған "Диаграммалар" мақаласында оған сілтеме жасады. Максвелл мен Гиббстің арасындағы ынтымақтастық 1879 жылы Максвеллдің 48 жасында ерте қайтыс болуымен тоқтап қалды. Кейін Нью-Хейвенде "Гиббстің еңбектерін түсіне алатын бір ғана адам болды. Ол – Максвелл, енді ол қайтыс болды" деген әзіл тарады. Гиббс термодинамикалық талдауын көп фазалы химиялық жүйелерге (яғни, материяның бірнеше түрінен тұратын жүйелерге) кеңейтіп, нақты қолданыстарды қарастырды. Ол бұл зерттеуді "Гетерогенді заттардың тепе-теңдігі туралы" атты монографиясында сипаттады, ол Коннектикут академиясы тарапынан 1875 және 1878 жылдары екі бөлімде жарияланды. Бұл еңбек шамамен үш жүз беттен тұрады және дәл жеті жүз нөмірленген математикалық теңдеуді қамтиды. Ол Рудольф Клаузиусқа тиесілі цитатамен басталады, ол кейін термодинамиканың бірінші және екінші заңдары деп аталатын мәлімдемелерді білдіреді: "Әлемнің энергиясы тұрақты. Әлемнің энтропиясы максимумға қарай ұмтылады". Гиббстің монографиясы термодинамикалық әдістерін физикалық-химиялық құбылыстарды түсіндіру үшін қатаң және шеберлікпен қолданды, бұрын оқшауланған фактілер мен байқаулардың жиынтығын түсіндіріп, байланыстырды. Бұл еңбек "термодинамиканың Principia" және "практикалық шексіз ауқымды" еңбек ретінде сипатталған. Гиббстің монографиясын неміс тіліне аударған Вильгельм Оствальд Гиббсті "химиялық энергетиканың негізін қалаушы" деп атады. Қазіргі зерттеушілердің пікірінше,
blockquote|Оның жариялануы химия тарихындағы маңызды оқиға ретінде барлық тараптан мойындалған. Дегенмен, оның құндылығы кеңінен танылғанға дейін бірнеше жыл өтті, бұл кешігуге себеп оның математикалық формасы мен қатаң дедуктивтік процестерінің кез келген адамға, әсіресе тәжірибелік химиямен айналысатын студенттерге оқуды қиын етуі болды.|J. J. O'Connor және E. F. Robertson, 1997
1879 жылы Гиббс қозғалыс теңдеуін туындырды, ол 1900 жылы Поль Эмиль Аппельдің қайта ашқандығы белгілі болды.
Кәсібі, 1880-1903 жылдар
1880 жылдан 1884 жылға дейін Гиббс Герман Грассманның сыртқы алгебрасын физиктердің қажеттіліктеріне сай векторлық есептеуге дамытумен айналысты. Осы мақсатта, Гиббс екі вектордың скалярлық және векторлық көбейтулерін ажыратып, диадикалар тұжырымдамасын енгізді. Осындай жұмысты британдық математикалық физик және инженер Оливер Хевисайд тәуелсіз және шамамен бір уақытта жүргізді. Гиббс басқа физиктерді Уильям Роуэн Гамильтонның кватерниондық есептеуіне қарағанда векторлық тәсілдің ыңғайлылығына көндіруге тырысты, бұл тәсіл сол кезде британдық ғалымдар арасында кеңінен қолданылды. Бұл оны 1890 жылдардың басында Питер Гатри Тейт және басқалармен Nature журналындағы пікір алмасуға алып келді. (Ол және кейінгі ғалымдар білмейтін, бұл нәрсе елу жыл бұрын белгісіз ағылшын математигі Генри Уилбрахам сипаттаған болатын). 1882 жылдан 1889 жылға дейін Гиббс физикалық оптика туралы бес мақала жазды, онда ол екі сыну және басқа да оптикалық құбылыстарды зерттеді, сондай-ақ Максвеллдің жарық туралы электромагниттік теориясын Лорд Келвиннің және басқалардың механикалық теорияларына қарсы қорғады. Гиббс материяның микроскопиялық құрылымы туралы болжамдар жасаудан қасады және өзінің зерттеу мәселелерін тек жалпы принциптер мен тәжірибелік фактілерге негізделген, шешімі бар мәселелермен шектеді. Ол қолданған әдістер өте жаңашыл болды, ал алынған нәтижелер Максвеллдің электромагниттік теориясының дұрыстығын нақты көрсетті. Гиббс статистикалық механика терминін енгізіп, физикалық жүйелердің математикалық сипаттамасындағы негізгі ұғымдарды ұсынды, соның ішінде химиялық потенциал (1876) туралы түсініктерді енгізді. Гиббс көптеген бөлшектерден тұратын жүйелердің статистикалық қасиеттерінен термодинамика заңдарын шығаруы 1902 жылы, өлімінен бір жыл бұрын жарық көрген, өте ықпалды «Статистикалық механиканың негізгі принциптері» атты оқулығында ұсынылған. Гиббс 1891 жылы Ирвинг Фишер жазған математикалық экономика бойынша докторлық диссертациясын жетекшілік етті. Гиббс қайтыс болғаннан кейін Фишер оның жинақталған еңбектерін жариялауға қаржы бөлді. Тағы бір көрнекті шәкірті – кейіннен радио технологиясының негізін қалаушы Ли Де Форест. Гиббс 1903 жылдың 28 сәуірінде 64 жасында Нью-Хейвенде қайтыс болды, өлімінің себебі өткір ішек түйілуі болды. Оның денесі жақын жердегі Гроув-стрит зиратына жерленді. Мамыр айында Йель университеті Слоан зертханасында естелік жиын өткізді. Кездесуге белгілі британдық физик Дж. Дж. Томсон қатысып, қысқаша сөз сөйледі.
Жеке өмірі мен мінезі
Гиббс ешқашан үйленбеген, өмірінің соңына дейін балалық шағындағы үйінде қарындасы Джулиямен және оның күйеуі, Йель кітапханашысы болған Аддисон Ван Нейммен бірге тұрды. Адирондактағы (Нью-Йорк штатының Кин аңғарындағы) және кейін Уайт-Маунтинстегі (Нью-Гэмпшир штатының Интервал қаласындағы) дәстүрлі жазғы демалыстарынан басқа, 1866–69 жылдардағы Еуропаға сапары Гиббстің Нью-Хейвеннен тыс жерде өткізген шамалы уақытының бірі болды. Ол өмірінің соңына дейін тұрақты түрде қатысып тұрды. Гиббс президенттік сайлауда көбінесе республикалық кандидатқа дауыс берді, бірақ басқа "Мугаумптар" сияқты, саяси машинамен байланысты жемқорлықтың өсуіне алаңдауы оны 1884 жылғы сайлауда консервативті демократ Гровер Кливлендті қолдауға итерді. Оның діни және саяси көзқарастары туралы көп мәлімет жоқ, өйткені ол оларды көбінесе өзінде сақтап жүрді. Зерттеулеріне қатысты техникалық жазбалардан басқа, ол тағы екі нәрсе жариялады: термодинамиканың математикалық теориясын қалаған негізін қалаушылардың бірі Рудольф Клаузиусқа арналған қысқа некролог және Йельдегі ұстазына арналған толырақ биографиялық естелік. Эдвард Бидуэлл Уилсонның пікірінше:
blockquote|Gibbs was not an advertiser for personal renown nor a propagandist for science; he was a scholar, scion of an old scholarly family, living before the days when research had become résearch Gibbs was not a freak, he had no striking ways, he was a kindly dignified gentleman.| E. B. Wilson, 1931 US President Chester A. Arthur appointed him as one of the commissioners to the National Conference of Electricians, which convened in Philadelphia in September 1884, and Gibbs presided over one of its sessions. Gibbs was seen habitually in New Haven driving his sister's carriage. In an obituary published in the American Journal of Science, Gibbs's former student Henry A. Bumstead referred to Gibbs's personal character:
blockquote|Unassuming in manner, genial and kindly in his intercourse with his fellow men, never showing impatience or irritation, devoid of personal ambition of the baser sort or of the slightest desire to exalt himself, he went far toward realizing the ideal of the unselfish, Christian gentleman. In the minds of those who knew him, the greatness of his intellectual achievements will never overshadow the beauty and dignity of his life.|H. A. Bumstead, 1903
> Гиббс жеке даңққа ұмтылмады және ғылымды насихаттаушы да емес еді; ол ғалым, көне ғалымдық отбасының мұрагері, зерттеулердің ғылыми ізденіске айналмаған дәуірінде өмір сүрді. Гиббс ерекше емес еді, ол ешқандай таңғажайып әдеттеріне ие болған жоқ, ол мейірімді және абыройлы адам болды.
blockquote|Gibbs was not an advertiser for personal renown nor a propagandist for science; he was a scholar, scion of an old scholarly family, living before the days when research had become résearch Gibbs was not a freak, he had no striking ways, he was a kindly dignified gentleman.| E. B. Wilson, 1931 US President Chester A. Arthur appointed him as one of the commissioners to the National Conference of Electricians, which convened in Philadelphia in September 1884, and Gibbs presided over one of its sessions. Gibbs was seen habitually in New Haven driving his sister's carriage. In an obituary published in the American Journal of Science, Gibbs's former student Henry A. Bumstead referred to Gibbs's personal character:
blockquote|Unassuming in manner, genial and kindly in his intercourse with his fellow men, never showing impatience or irritation, devoid of personal ambition of the baser sort or of the slightest desire to exalt himself, he went far toward realizing the ideal of the unselfish, Christian gentleman. In the minds of those who knew him, the greatness of his intellectual achievements will never overshadow the beauty and dignity of his life.|H. A. Bumstead, 1903
E. B. Уилсон, 1931 жыл. АҚШ Президенті Честер А. Артур оны 1884 жылдың қыркүйегінде Филадельфияда өткен Электриктердің Ұлттық конференциясына комиссарлардың бірі ретінде тағайындады, және Гиббс оның бір сессиясын жүргізді. Гиббсті Нью-Хейвенде әпкесінің каретасын жүргізіп бара жатқанда көруге әдет болды. American Journal of Science журналында жарияланған некрологта Гиббстің бұрынғы студенті Генри А. Бамстед оның жеке мінез-құлқына тоқталып өтті:
blockquote|Gibbs was not an advertiser for personal renown nor a propagandist for science; he was a scholar, scion of an old scholarly family, living before the days when research had become résearch Gibbs was not a freak, he had no striking ways, he was a kindly dignified gentleman.| E. B. Wilson, 1931 US President Chester A. Arthur appointed him as one of the commissioners to the National Conference of Electricians, which convened in Philadelphia in September 1884, and Gibbs presided over one of its sessions. Gibbs was seen habitually in New Haven driving his sister's carriage. In an obituary published in the American Journal of Science, Gibbs's former student Henry A. Bumstead referred to Gibbs's personal character:
blockquote|Unassuming in manner, genial and kindly in his intercourse with his fellow men, never showing impatience or irritation, devoid of personal ambition of the baser sort or of the slightest desire to exalt himself, he went far toward realizing the ideal of the unselfish, Christian gentleman. In the minds of those who knew him, the greatness of his intellectual achievements will never overshadow the beauty and dignity of his life.|H. A. Bumstead, 1903
> Сырттай тартымды, достармен қарым-қатынасында мейірімді және жылы, ешқашан шыдамсыздық немесе ашу-ыза білдірмейтін, төменгі ниеттерден немесе өзін жоғары қоюға ең аз талпыныс жоқ, ол өзімшіл емес, христиан джентльменінің идеалына жақындады. Оны білгендердің санасында оның зиялылық жетістіктерінің ұлылығы оның өмірінің сұлулығы мен қадір-қасиетіне ешқашан көлеңке түсірмейді.
blockquote|Gibbs was not an advertiser for personal renown nor a propagandist for science; he was a scholar, scion of an old scholarly family, living before the days when research had become résearch Gibbs was not a freak, he had no striking ways, he was a kindly dignified gentleman.| E. B. Wilson, 1931 US President Chester A. Arthur appointed him as one of the commissioners to the National Conference of Electricians, which convened in Philadelphia in September 1884, and Gibbs presided over one of its sessions. Gibbs was seen habitually in New Haven driving his sister's carriage. In an obituary published in the American Journal of Science, Gibbs's former student Henry A. Bumstead referred to Gibbs's personal character:
blockquote|Unassuming in manner, genial and kindly in his intercourse with his fellow men, never showing impatience or irritation, devoid of personal ambition of the baser sort or of the slightest desire to exalt himself, he went far toward realizing the ideal of the unselfish, Christian gentleman. In the minds of those who knew him, the greatness of his intellectual achievements will never overshadow the beauty and dignity of his life.|H. A. Bumstead, 1903
H. A. Бамстед, 1903 жыл.
blockquote|Gibbs was not an advertiser for personal renown nor a propagandist for science; he was a scholar, scion of an old scholarly family, living before the days when research had become résearch Gibbs was not a freak, he had no striking ways, he was a kindly dignified gentleman.| E. B. Wilson, 1931 US President Chester A. Arthur appointed him as one of the commissioners to the National Conference of Electricians, which convened in Philadelphia in September 1884, and Gibbs presided over one of its sessions. Gibbs was seen habitually in New Haven driving his sister's carriage. In an obituary published in the American Journal of Science, Gibbs's former student Henry A. Bumstead referred to Gibbs's personal character:
blockquote|Unassuming in manner, genial and kindly in his intercourse with his fellow men, never showing impatience or irritation, devoid of personal ambition of the baser sort or of the slightest desire to exalt himself, he went far toward realizing the ideal of the unselfish, Christian gentleman. In the minds of those who knew him, the greatness of his intellectual achievements will never overshadow the beauty and dignity of his life.|H. A. Bumstead, 1903
Векторлық талдау
Британдық ғалымдар, соның ішінде Максвелл, электр және магнит өрістері сияқты физикалық шамалардың динамикасын, үш өлшемді кеңістікте шамасы және бағыты болатын шамаларды білдіру үшін Гамильтонның кватерниондарын пайдаланды. W. K. Клиффордтың "Динамика элементтері" (1888) еңбегінде Гиббс кватерниондардың көбейтіндісін екі бөлікке бөлуге болатынын көрсетті: бір өлшемді (скалярлық) шама және үш өлшемді вектор. Сондықтан кватерниондарды қолдану математикалық қиындықтар мен артықшылықтарға әкелді, олар қарапайымдылық үшін және оқытуды жеңілдету үшін болдырмау керек. Йельдегі дәрістерінің жазбаларында ол векторлар жұбы үшін нүктелік және векторлық көбейтінділерді анықтады және оларға қазіргі кезде қолданылатын белгілерді енгізді. 1901 жылы Гиббстің жазбалары негізінде Е. Б. Уилсон дайындаған "Векторлық талдау" оқулығы арқылы ол электродинамика және сұйық механикасында әлі күнге дейін қолданылатын векторлық есептеу әдістерін дамытуға үлкен үлес қосты. 1870-ші жылдардың соңында векторлық талдаумен айналысқан кезде Гиббс өзінің тәсілінің Грасманның "көптік алгебрасында" ұсынған тәсілмен ұқсас екенін анықтады. Гиббс Грасманның еңбегін жариялауға тырысты, оның Гамильтонның кватерниондық алгебрасынан бұрын және одан да жалпы екенін көрсетті. Грасманның идеяларының басымдығын бекіту үшін Гиббс Грасманның мұрагерлерін 1840 жылы Берлин университетінің факультетіне ұсынған "Теория дер Эббе унд Флют" атты мақаласын Германияда жариялауға көндірді, онда ол кейін векторлық кеңістік (сызықтық кеңістік) деп аталатын ұғымды алғаш рет енгізді. Гиббс 1880 және 1890 жылдары жақтағандай, кватерниондар физиктер тарапынан оның және Оливер Хевисайдтың дамытқан векторлық тәсіліне қатысты толығымен қолданудан шығарылды. Гиббс өзінің векторлық әдістерін планеталар мен кометалардың орбиталарын анықтауға қолданды. Сонымен қатар, ол кейін кристаллографияда маңызды болып табылған өзара байланысты векторлардың үштігі туралы түсінікті дамытты.
Физикалық оптика
Гиббстің физикалық оптика саласындағы зерттеулері оның басқа еңбектеріне қарағанда бүгінде аз танымал болғанымен, ол Максвелл теңдеулерін екі қырлылық, дисперсия және оптикалық активтілік сияқты оптикалық процестер теориясына қолдану арқылы классикалық электромагнетизмге маңызды үлес қосты. Осы еңбегінде Гиббс бұл процестерді материяның микроскопиялық құрылымы туралы немесе электромагниттік толқындардың таралу ортасының сипаты туралы ешқандай арнайы болжамдарсыз, тек Максвелл теңдеулері арқылы түсіндіруге болатынын көрсетті (сонымен аталған жарық шығаратын эфир). Гиббс сондай-ақ, жарықтың байқалатын қасиеттерін түсіндіру үшін қажетті бойлық электромагниттік толқынның болмауы Максвелл теңдеулерімен автоматты түрде қамтамасыз етілетінін (қазір олардың "өлшемді инварианттылығы" деп аталатынын) атап өтті, ал Лорд Кельвин сияқты жарықтың механикалық теорияларында мұндай шарт эфирдің қасиеттеріне қосымша талап ретінде енгізілуі керек еді.
Ғылыми тану
Гиббс АҚШ-та қатаң теориялық ғылымның дәстүрі аз болған кезде жұмыс істеді. Оның зерттеулерін студенттері мен әріптестері оңай түсінбеді, ол өз идеяларын кеңінен танытуға немесе оларды жеңілдетіп түсіндіруге ұмтылмады. Максвелл оны бірден қабылдағанмен, Гиббстің термодинамика заңдарын графикалық түрде ұсынуы тек 20 ғасырдың ортасында Ласло Тиса мен Герберт Калленнің еңбектері арқылы кеңінен қолданыс тапты. Джеймс Джеральд Кроутердің сөзіне сүйенсек, соңғы жылдары [Гиббс] – биік бойлы, қадірлі джентльмен, дені сау, сергек және қызғылт терілі, үй шаруасындағы өз міндеттерін орындап, студенттерге жақын және мейірімді (бірақ түсініксіз) болған. Гиббс достарының құрметіне ие болды, бірақ американдық ғылым оның өмірінде оның терең теориялық еңбегін пайдалануға көбірек бейімделген практикалық мәселелермен айналысты. Ол Йель университетінде тыныш өмір сүрді, оған бірнеше дарынды студенттер жоғары баға берді, бірақ оның генийіне сай американдық ғылымға бірден елеулі әсер етпеді. 1895 жылы ол Америка философиялық қоғамына сайланды. Сонымен қатар, Принстон университеті мен Уильямс колледжі оған құрметті докторлық дипломдар тартты. Ол Пруссия және Франция ғылым академияларының корреспондент мүшесі болып сайланды және Дублин, Эрланген және Кристиания университеттерінен құрметті докторлық дипломдар алды. Математик Джан Карло Рота өзінің өмірбаяндық еңбегінде Стерлинг кітапханасының математикалық қоймаларын қарап жүріп, Гиббстің кейбір лекциялық жазбаларына тіркелген қолмен жазылған хаттар тізіміне кездейсоқ тап болғанын айтады. Онда оның замандастарынан екі жүзден астам белгілі ғалымдардың есімдері тізілген, олардың ішінде Пуанкаре, Больцман, Давид Гильберт және Эрнст Мах та бар. Осыдан Рота Гиббстің еңбегі сол кездегі ғылыми элита арасында жарияланған материалдарға қарағанда жақсы танымал болған деген қорытындыға келді. Линд Уилер бұл хаттар тізімін Гиббстің өмірбаяндық еңбегіне қосымша ретінде келтіреді. Гиббстің еуропалық әріптестерін өз жұмысына қызықтырғанының дәлелі – оның «Гетерогенді заттардың тепе-теңдігі» атты монографиясы 1892 жылы Вильгельм Оствальд тарапынан неміс тіліне (сол кезде химияның жетекші тілі) және 1899 жылы Анри Луи Ле Шателье тарапынан француз тіліне аударылды.
blockquote|in his later years [Gibbs] was a tall, dignified gentleman, with a healthy stride and ruddy complexion, performing his share of household chores, approachable and kind (if unintelligible) to students. Gibbs was highly esteemed by his friends, but American science was too preoccupied with practical questions to make much use of his profound theoretical work during his lifetime. He lived out his quiet life at Yale, deeply admired by a few able students but making no immediate impress on American science commensurate with his genius.| J. G. Crowther, 1937 In 1895, he was elected to the American Philosophical Society in 1895. He was also awarded honorary doctorates by Princeton University and Williams College. He was elected as corresponding member of the Prussian and French Academies of Science and received honorary doctorates from the universities of Dublin, Erlangen, and Christiania
In his autobiography, mathematician Gian Carlo Rota tells of casually browsing the mathematical stacks of Sterling Library and stumbling on a handwritten mailing list, attached to some of Gibbs's course notes, which listed over two hundred notable scientists of his day, including Poincaré, Boltzmann, David Hilbert, and Ernst Mach. From this, Rota concluded that Gibbs's work was better known among the scientific elite of his day than the published material suggests. Lynde Wheeler reproduces that mailing list in an appendix to his biography of Gibbs. That Gibbs succeeded in interesting his European correspondents in his work is demonstrated by the fact that his monograph "On the Equilibrium of Heterogeneous Substances" was translated into German (then the leading language for chemistry) by Wilhelm Ostwald in 1892 and into French by Henri Louis Le Châtelier in 1899.
Ықпал
Гиббстің ең тікелей және айқын ықпалы физикалық химия мен статистикалық механикаға тиді – ол екеуінің де негізін қалауға үлкен үлес қосты. Гиббстің өмірінде голланд химигі Х.В. Бакхуис Рузбум оның фазалық ережесін тәжірибе жүзінде растады, оны түрлі жағдайларда қолдану жолдарын көрсетіп, оның кеңінен қолданылуын қамтамасыз етті. Өнеркәсіптік химияда Гиббстің термодинамикасы 20-ғасырдың басында электрохимиядан аммиак синтезі үшін Хабер процесін әзірлеуге дейін көптеген қолданыстар тапты. Голланд физигі Дж.Д. ван дер Ваальс 1910 жылы "газдар мен сұйықтықтардың күй теңдеуі жөніндегі еңбегі үшін" Нобель сыйлығын алғанда, осы мәселеде Гиббстің жұмысының зор ықпалын мойындады. Макс Планк 1918 жылы кванттық механика жөніндегі жұмысы үшін Нобель сыйлығын алды, әсіресе оның 1900 жылғы квантталған қара дене сәулеленуіне қатысты Планк заңы туралы мақаласы. Бұл жұмыс негізінен Кирхгоф, Больцман және Гиббстің термодинамикасына негізделген. Планк Гиббстің есімінің "тек Америкада ғана емес, бүкіл әлемде барлық уақыттағы ең танымал теориялық физиктердің қатарында есептелетінін" мәлімдеді. ХХ ғасырдың бірінші жартысында химиялық термодинамиканың негізін қалаушы құжаттар ретінде тез арада танылған екі ықпалды оқулық жарық көрді, олардың екеуі де осы саладағы Гиббстің жұмысын пайдаланды және кеңейтті: Гилберт Н. Льюис пен Мерл Рэндаллдың "Термодинамика және химиялық процестердің еркін энергиясы" (1923) және Эдвард А. Гуггенхаймнің "Уиллард Гиббстің әдістерімен қазіргі термодинамика" (1933). Гиббстің 1902 жылғы оқулығында ұсынылған статистикалық жиынтар жөніндегі жұмысы теориялық физика мен таза математикаға зор әсер етті. Гиббстің термодинамикадағы графикалық әдістерді қолдану туралы алғашқы еңбектері математиктердің кейін "дөңес талдау" деп атаған идеяларды қамтитын, Барри Саймонның айтуынша, "шамамен жетпіс бес жыл бойы ұйықтап қалған" идеяларды қамтитын күшті түпнұсқа түсінікті көрсетті. Гиббстің термодинамика және статистикалық механика бойынша жұмысына негізделген маңызды математикалық ұғымдарға ойын теориясындағы Гиббс леммасы, ақпарат теориясындағы Гиббс теңсіздігі, сондай-ақ есептеу статистикасындағы Гиббс үлгісі жатады. Гиббстің математикаға қосқан тағы бір маңызды үлесі – векторлық есептеудің дамуы. 1901 жылы Е.Б. Уилсонның "Векторлық талдау" атты оқулығы, Гиббстің Йельдегі лекцияларына негізделген, математика мен теориялық физикадағы векторлық әдістер мен белгілерді қолдануды кеңінен насихаттады, ол ғылыми әдебиетте сол кезге дейін басым болған кватерниондарды толығымен ығыстырды. Йельде Гиббс сонымен қатар Ли Де Форесттің де тәлімгері болды, ол триодты күшейткішті ойлап тапты және оны "радионың әкесі" деп атады. Де Форест Гиббстің ықпалын "электрлік дамудың көшбасшылары толқындар мен тербелістердің жоғары теориясын және осы құралдармен ақыл-ой мен қуатты беруді ұстанған адамдар болатынын" түсіну үшін бағалады. Гиббстің математикалық экономикаға да жанама әсері болды. Ол 1891 жылы Йель университетінен экономика ғылымы бойынша алғашқы докторлық дәрежесін алған Ирвинг Фишердің диссертациясын жетекшілік етті. 1892 жылы "Mathematical Investigations in the Theory of Value and Prices" деп жариялаған бұл еңбегінде Фишер физикалық және химиялық жүйелердегі Гиббс тепе-теңдігі мен нарықтардың жалпы тепе-теңдігі арасындағы тікелей аналогияны көрсетті және ол Гиббстің векторлық белгісін қолданды. 1947 жылы Сэмюэлсон өзінің докторлық диссертациясының негізінде "Экономикалық талдау негіздері" атты еңбегін жариялады, онда ол Гиббске қатысты: "Математика – тіл" деген пікірді эпиграф ретінде қолданды. Кейіннен Сэмюэлсон бағаларды түсінуде оның "борыштары негізінен Паретоға немесе Слуцкийге емес, Ұлы термодинамик Уиллард Гиббске" қатысты екенін түсіндірді. Математик Норберт Винер Гиббстің статистикалық механиканы қалыптастырудағы ықтималдықты қолдануын "20-ғасыр физикасының алғашқы үлкен революциясы" және кибернетика тұжырымдамасына үлкен әсер ретінде атады. Винер өзінің "Адамның адамдық пайдасы" атты кітабының алғы сөзінде "бұл кітап Гиббстің көзқарасының қазіргі өмірге тигізген әсеріне, оның жұмыс істейтін ғылымға енгізген негізгі өзгерістері арқылы да, жалпы өмірге деген көзқарасымызға тигізген жанама әсері арқылы да" арналғанын түсіндірді.
Еске алу
Неміс физикалық химигі Вальтер Нернст 1906 жылы Силлиман лекциясын оқу үшін Йельге келгенде, Гиббске арналған ешқандай айқын ескерткіш болмағанына таң қалды. Нернст өзінің 500 долларлық лекциялық гонорарын университетке, лайықты ескерткіш орнатуға жәрдемдесу үшін сыйлады. Бұл 1912 жылы мүсінші Ли Лоридің қоладан жасаған бейнесі түрінде ашылды, ол Слоан физикалық зертханасына орнатылды. 1910 жылы Америкалық химия қоғамы таза немесе қолданбалы химия саласындағы еңбегі үшін Уиллард Гиббс сыйлығын құрды. 1923 жылы Америка математика қоғамы «математиканың салалары мен оның қолданылуы туралы халыққа түсінік беру мақсатында» Джозиа Уиллард Гиббс лекциясын құрды. 1945 жылы Йель университеті теориялық химия бойынша Дж. Уиллард Гиббс профессурасын құрды, оны 1973 жылға дейін Ларс Онсагер басқарды. Гиббске ұқсас, физикалық химия мәселелеріне жаңа математикалық идеяларды қолдануға ден қойған Онсагер 1968 жылы химия бойынша Нобель сыйлығын жеңіп алды. Джозиа Уиллард Гиббс зертханаларын және Дж. Уиллард Гиббс математика ассистент-профессорын құрумен қатар, Йельде Гиббстің өмірі мен еңбегіне арналған екі симпозиум өтті, біреуі 1989 жылы, екіншісі оның қайтыс болған күнінің 100 жылдығына орай 2003 жылы өтті. Ратгерс университеті 2014 жылдан бері Бернард Коулманның иелігіндегі термомеханика профессоры Дж. Уиллард Гиббс сыйлығын тағайындады. Гиббс 1950 жылы Ұлы американдықтардың Даңқ залына сайланды. Океанографиялық зерттеу кемесі USNS Josiah Willard Gibbs (T AGOR 1) 1958 жылдан 1971 жылға дейін АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет етті. Айдың шығыс жағындағы Гиббс кратері 1964 жылы осы ғалымның құрметіне аталды. Эдвард Гуггенхайм 1933 жылы Гиббс еркін энергиясы үшін G символын енгізді, ал Дирк тер Хаар оны 1966 жылы да қолданды. Бұл белгі қазірде жалпыға қолданылады және IUPAC ұсынады. 1960 жылы Уильям Гиук және басқалар энтропияның калория/кельвин бірлігі үшін «гиббс» (қысқартылған gbs) атауын ұсынды, бірақ бұл қолданыс кеңінен таралған жоқ, ал Кельвинге сәйкес SI бірлігі – джоуль ерекше атауға ие емес. 1954 жылы, қайтыс болғанға бір жыл қалғанда, Альберт Эйнштейнге сұхбат беруші оның танысқан ең ұлы ойшылдары кімдер екенін сұрады. Эйнштейн: «Лоренц», - деп жауап берді, содан кейін: «Мен Виллард Гиббспен ешқашан кездеспедім; мүмкін, оны Лоренцке қатар қойған болар едім». Жазушы Билл Брайсон өзінің бестселлерлік ғылыми-популярлық кітабында Гиббсті «көптеген адамдар естімеген, мүмкін, ең дарынды адам» деп сипаттайды. 1958 жылы USS San Carlos қайта аталды және USNS Josiah Willard Gibbs болып, океанографиялық зерттеу кемесі ретінде қайта тағайындалды.
Әдебиетте
1909 жылы американдық тарихшы және романист Генри Адамс «Фазалық ереже тарихқа қолданылуы» атты эссесін аяқтады, онда ол Гиббстің фазалық ережесі мен басқа да термодинамикалық ұғымдарды адамзат тарихының жалпы теориясына қолдануға тырысты. Уильям Джеймс, Генри Бамстед және басқалар Адамстың осы ғылыми ұғымдарды толық меңгермегенін, сондай-ақ оларды адам ойы мен қоғамының эволюциясы үшін метафора ретінде қолданудың кездейсоқтығын сынады. Эссе 1919 жылы Генри Адамстың кіші інісі Брукс редакциялаған «Демократиялық догманың құлдырауы» еңбегінде жарық көргенге дейін жарияланбады. 1930 жылдары феминист ақын Мюриэль Рукейзер Уиллард Гиббске қызығып, оның өмірі мен еңбектері туралы ұзақ өлең жазды («Гиббс», 1939 жылы жарық көрген «A Turning Wind» жинағына енді), сондай-ақ кітап көлеміндегі өмірбаян («Уиллард Гиббс», 1942). Рукейзердің сөзіне сәйкес, Уиллард Гиббс – әлемдегі қиялдың символы. Оның тарихы – біздің өмірімізге және ойлауымызға әсер еткен ашылу; менің ойымша, ол абстрактілі және бейпрактикалық деп есептелетін жалаңаш қиялдың белгісі, бірақ оның жаңалықтарына қандай да бір «салада» қызығушылық танытқан кез келген адам қолдана алады. Мен үшін ол американдық ойдың кез келген тұлғасынан, ақыннан, саяси немесе діни қайраткерден гөрі қиялдың мәнін көрсетеді. Мюриэль Рукейзер, 1949. 1946 жылы Fortune журналы «Негізгі ғылым» тақырыбындағы мақаласын Максвеллдің Гиббстің ұсынысымен салған термодинамикалық бет суретімен безендірді. Рукейзер бұл бетті «су мүсіні» деп атады, ал журнал оны «озық американдық ғалымның абстрактілі туындысы, ол қазіргі заманғы өнер формаларының символизміне ұқсайды» деп бағалады. Артур Лидовтың суретіне Гиббстің гетерогенді қоспалар үшін фазалық ереженің математикалық формуласы, сондай-ақ радар экраны, осциллографтың толқын пішіні, Ньютонның алмасы және үш өлшемді фазалық диаграмманың кішкентай үлгісі енді. Рукейзердің Гиббске қатысты көзқарасын Гиббстің бұрынғы студенті және ізбасары Эдвин Уилсон қатаң сынады. Ван Нейм мен Уилсонның ынталандыруымен физик Линд Уилер 1951 жылы Гиббстің жаңа өмірбаянын жариялады. Гиббс және Рукейзердің оның өмірбаяны Стефани Стриклендтің «Нағыз солтүстік» (1997) поэзия жинағында маңызды орын алады. Әдебиетте Гиббс Томас Пиншонның «Against the Day» (2006) романында Кит Траверс кейіпкерінің кеңесшісі ретінде бейнеленеді. Бұл романда Гиббс зерттеген оптикалық құбылыс – Исландия шыршасының қос сындыруы да кеңінен талқыланады.
Willard Gibbs is the type of the imagination at work in the world. His story is that of an opening up which has had its effect on our lives and our thinking; and, it seems to me, it is the emblem of the naked imagination—which is called abstract and impractical, but whose discoveries can be used by anyone who is interested, in whatever "field"—an imagination which for me, more than that of any other figure in American thought, any poet, or political, or religious figure, stands for imagination at its essential points.| Muriel Rukeyser, 1949
In 1946, Fortune magazine illustrated a cover story on "Fundamental Science" with a representation of the thermodynamic surface that Maxwell had built based on Gibbs's proposal. Rukeyser called this surface a "statue of water" and the magazine saw in it "the abstract creation of a great American scientist that lends itself to the symbolism of contemporary art forms." The artwork by Arthur Lidov also included Gibbs's mathematical expression of the phase rule for heterogeneous mixtures, as well as a radar screen, an oscilloscope waveform, Newton's apple, and a small rendition of a three dimensional phase diagram. Rukeyser's approach to Gibbs was also sharply criticized by Gibbs's former student and protégé Edwin Wilson. With Van Name's and Wilson's encouragement, physicist Lynde Wheeler published a new biography of Gibbs in 1951. Both Gibbs and Rukeyser's biography of him figure prominently in the poetry collection True North (1997) by Stephanie Strickland. In fiction, Gibbs appears as the mentor to character Kit Traverse in Thomas Pynchon's novel Against the Day (2006). That novel also prominently discusses the birefringence of Iceland spar, an optical phenomenon that Gibbs investigated.
Гиббс мөрі (2005)
2005 жылы АҚШ пошта қызметі суретші Виктор Стабин салған, Гиббс, Джон фон Нейман, Барбара Макклинток және Ричард Фейнманның суреттері бейнеленген американдық ғалымдарға арналған ескерткіш пошта маркалары сериясын шығарды. Серияның тұңғыш рет таныстырылуы 4 мамырда Йель университетінің Люс залында өтті. Салтанатқа АҚШ президентінің ғылыми кеңесшісі Джон Марбургер, Йель университетінің президенті Рик Левин және құрметтелген ғалымдардың туыстары, соның ішінде Уилард Гиббстің қашық туысы, дәрігер Джон У. Гиббс қатысты. Айова штаты университетінің химиялық инженерия профессоры және термодинамикадағы графикалық әдістер сарапшысы Кеннет Р. Джоллз Гиббске арналған марканың дизайнына кеңес берді. Маркада Гиббс «термодинамик» ретінде көрсетілген және 1875 жылы жарық көрген Максвеллдің «Жылу теориясы» еңбегінің 4-ші басылымынан алынған, судың термодинамикалық бетін бейнелейтін диаграмма келтірілген.
Екіншілік
. Кейбір толықтырулармен қайта басылған, ғылыми еңбектер жинағы, том I, б. xiii–xxviii (1906) және Дж. Уиллард Гиббстің жинақталған еңбектері, том I, б. xiii–xxviii (1928). Сондай-ақ, қолжетімді: Д. Г. Кальди және Г. Д. Мостоу (ред.), Гиббс симпозиумының материалдары, Йель университеті, 1989 жылғы 15–17 мамыр (Америкалық математикалық қоғам және Америкалық физика институты, 1990). В. Х. Кроппер, «Ең үлкен қарапайымдық: Уиллард Гиббс», «Ұлы физиктер» кітабынан (Оксфорд: Оксфорд университетінің баспасы, 2001), 106–123 беттер. М. Дж. Кроу, «Векторлық талдау тарихы: Векторлық жүйе идеясының эволюциясы», (Нью-Йорк: Dover, 1994 [1967]). Дж. Г. Кроутер, «Американың танымал ғылым қайраткерлері», (Фрипорт, Нью-Йорк: Books for Libraries Press, 1969 [1937]). Ф. Г. Доннан және А. Э. Хасс (ред.), «Дж. Уиллард Гиббстің ғылыми еңбектеріне түсіндірме», екі томдық (Нью-Йорк: Arno, 1980 [1936]). Қазіргі уақытта тек I том ғана онлайн қолжетімді. П. Дюхем, «Джозиа Уиллард Гиббс, оның ғылыми еңбектерінің жариялануы туралы», (Париж: A. Herman, 1908). С. С. Гастингс, «Джозиа Уиллард Гиббс», Ұлттық ғылым академиясының өмірбаяндық естеліктері, 6, 373–393 (1909). М. Дж. Клейн, «Гиббс, Джозиа Уиллард», «Толық ғылыми биография сөздігі», том 5, (Детройт: Charles Scribner's Sons, 2008), 386–393 беттер. М. Рукизер, «Уиллард Гиббс: Америкалық дарын», (Вудбридж, КТ: Ox Bow Press, 1988 [1942]). Р. Дж. Сигер, «Дж. Уиллард Гиббс, көрнекті американдық математик-физик», (Оксфорд және Нью-Йорк: Pergamon Press, 1974). Л. П. Уилер, «Джозиа Уиллард Гиббс, ұлы ойдың тарихы», (Вудбридж, КТ: Ox Bow Press, 1998 [1951]). А. С. Уайтман, «Термодинамика және статистикалық механикадағы дөңгелек және тепе-теңдік күйі туралы түсінік». Р. Б. Израильдің «Торлы газдар теориясындағы дөңгелек» (Принстон, Нью-Джерси: Princeton University Press, 1979) кітабына кіріспе ретінде жарияланды, ix–lxxxv беттер. Э. Б. Уилсон, «Бір студент және әріптес Гиббс туралы естеліктер», Америка математикалық қоғамының бюллетені, 37, 401–416 (1931).