Кіріспе

Вилмот Н. Хесс (16 қазан 1926 – 16 сәуір 2004) – американдық физик, ХХ ғасырдың көптеген маңызды ғылыми жобаларына қатысқан. Олардың ішінде «Плаушейрс» жобасы, NASA-ның «Аполлон» Айға ұшу миссиялары, Ұлттық мұхиттық және атмосфералық басқарманың (NOAA) дауылдарды зерттеу және мұнай төгілуін тазалау жөніндегі зерттеулері, Ұлттық атмосфералық зерттеу орталығының (NCAR) ауа райын өзгерту зерттеулері және АҚШ Энергетика министрлігінің Суперөткізгіш Суперколлидер (SSC) жобасы бар. Хесс 1976 жылы тұңғыш рет сайланған АҚШ Энергетика министрлігінің директорының орынбасары қызметінен зейнетке шықты. Ол Калифорния штатында тұрып, 2004 жылғы 16 сәуірде 77 жасында лейкемиядан қайтыс болды.

Ерте өмір және білім

Хесс 1926 жылғы 16 қазанда Огайо штатының Оберлин қаласында Уолтер мен Рейчел (Меткалф) Хесс отбасында дүниеге келді. Отбасы Нью-Йорк штатының Клинтон қаласына көшіп, ол Ұлы депрессия кезінде өсті. Ол алғашқы алты сыныпта бір бөлмелі мектепте оқыды, сыныпта тек үш оқушы болды, бірақ жас топтарының араласуына байланысты "алға жылдамдау" мүмкіндігі көп болды. 1946 жылы 19 жасында Колумбия университетінен электр инженериясы мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Жеке жарияланған "Уилмоттың әлемі" автобиографиясында ол былай деп жазды: "Мен Әскери-теңіз күштерінің V 12 бағдарламасына қабылдану үшін емтихан тапсырдым. Біз әскери жаттығулардан өттік және теңізшілердің формасын кидік, бірақ бұл көбінесе колледжге бару еді. Біздің теңіздік журналындағы әр күндік алғашқы жазбамыз "USS Hartley Hall Бродвей мен 116-шы көшеде қауіпсіз тоқтады" деп басталар еді. Теңіз офицерлерін жұмысқа алуға жауапты коммодордың кеңсесі біздің ғимаратта орналасқан. Біз, жас теңізшілер, оның есігінің жанында күзетте тұрдық. Сағат 16:00-де біз кіріп, (түзу жүзімен): "Мырза, уақыт 1600 ретінде хабарланды. Кемедегі от сөндірілді және тұтқындар жағаға шықты" деуіміз керек еді. Егер сіз баяндама кезінде күлімсіреп қалсаңыз, сізді түрмеге қамауы мүмкін еді. Ол отбасының 87-ші ұрпағы болды, ол Оберлин колледжіне түсті, онда 1949 жылы физика магистрі дәрежесін алды. Содан кейін Гесс Берклидегі Калифорния университетіне оқуға түсті, онда 1954 жылы физика ғылымдарының докторы дәрежесін алды. Билл 1950 жылдың маусым айында, Калифорния университетінің аспирантурасындағы бірінші курсында Винифред Эстер (Вестер) Лоудермилкке үйленді. Олардың үш баласы болды.

Мансап

1954 жылы Лоренс Ливермор зертханасында ядролық қарулар бойынша жұмыс істеді. Невада сынақ полигонына жиі сапарлады. 1957 жылы Берклидегі радиациялық зертханада bevatron және денсаулық физикасы тобында жұмыс істеді. 1959 жылы Ливерморда Plowshare (атом бомбаларын бейбіт мақсатта қолдану) жобасының директоры болды. Женевадағы ядролық қаруды шектеу жөніндегі конференцияда техникалық кеңесші ретінде қатысты. 1961 жылы НАСА-ның теориялық бөлімінің директоры қызметін атқарды. Ғарыштағы ғарыштық сәулелердің нейтрондарын өлшеді және олардың алғашқы сандық энергия спектрін жасады. «Уилмот әлемінен»: «Теориялық бөлімнің директоры ретінде, шын мәнінде теоретик болмағандықтан, өзімді кейде алаяқ сезінетін едім». Годдард ғарыш ұшу орталығы. «Уилмот әлемінен»: «Годдардтағы жылдарым өте қуанышты және жемісті болды. Ғарыш бағдарламасы жаңа ғана басталған еді. Мен жұма күндері сағат түстен кейін ғарыш зерттеулері бойынша семинарлар ұйымдастырдым. Әр апта сайын ғарыш туралы жаңа ақпараттар еститінбіз. Годдардтың директоры – авиациялық инженер Гарри Гетт еді. Ол зерттеу тәжірибесі бар жақсы адам болды және бізге үлкен еркіндік берді. Мен күн протондарының Жердің магнит өрісінде қалай таралып, энергия жинақтайтынын түсіндіретін теория жасадым. Бұл Лео Дэвис протондарының сандық тұрғыдан түсіндірілуін қамтамасыз етті». 1966 жылы Хьюстон қаласындағы «Аполлон» Ай бағдарламасының ғылым және қолданбалар жөніндегі директоры болды. 1969 жылы Колорадо штатының Боулдер қаласында Ұлттық мұхиттық және атмосфералық зерттеулер басқармасының (NOAA) зертханаларының директоры қызметін атқарды. 1980-1986 жылдары Боулдердегі Атмосфералық зерттеулер ұлттық орталығының (NCAR) директоры болды. 1986 жылы Вашингтондағы Энергетика департаментінің жоғары энергия және ядролық физика бағдарламасының директоры болды. 1996 жылы зейнеткерлікке шықты. «Уилмот әлемінен»: «Мен ғарыш ғылымдарын, метеорологияны, океанографияны зерттеп, әр он жыл сайын салаларды ауыстыруды өте ұнатып, оны өмір бойы бір орында отырып, бір нәрсемен айналысудан гөрі әлдеқайда қызықты деп ойлаймын».