Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1986 жылдан 1990 жылға дейін Гондурас президенті
President of Honduras from 1986 to 1990
Хосе Симон Азкона дель Хойо (26 қаңтар 1927 – 24 қазан 2005) 1986 жылдың 27 қаңтарынан 1990 жылдың 27 қаңтарына дейін Гондурас президенті болды, ол Гондурас либералдық партиясының (PLH) өкілі. Ол Гондурастың Ла-Сейба қаласында дүниеге келген.
José Simón Azcona del Hoyo (26 January 1927 – 24 October 2005) was President of Honduras from 27 January 1986 to 27 January 1990 for the Liberal Party of Honduras (PLH). He was born in La Ceiba in Honduras.
Ерте өмір және мансап
Азкона 1935 жылдан 1949 жылға дейін Испанияның Кантабрия аймағында анасының әжесі мен атасымен бірге тұрды. Ол Испан азамат соғысы кезінде сол жерде өсті. 1949 жылы Гондурасқа оралған ол отбасының сауда фирмасында жұмыс істеді. Кейін Гондурас Ұлттық Автономдық Университетінде (UNAH) азаматтық инженерия факультетін бітірді, ал Мексиканың Монтеррей университетінде магистратурада оқыды.
Azcona spent the years from 1935 to 1949 living in Cantabria, Spain with his maternal grandparents. He grew up there during the Spanish Civil War. He returned to Honduras in 1949, working in his family's trading company. He then went to study in the National Autonomous University of Honduras (UNAH) graduating in civil engineering, with postgraduate studies from the University of Monterrey in Mexico.
Гондурас президенті
PLH бір үміткерді таңдай алмағандықтан, төрт үміткерді, оның ішінде Азконаны, Гондурас Ұлттық партиясының (PNH) үміткері Рафаэль Леонардо Каллехас Ромероға қарсы ұсынды. PLH кандидаттары барлығына бірге дауыстардың 51,5%-ын алғандықтан, ал Азкона төрт үміткердің арасында ең көп дауыс жинағандықтан, ол дауыстардың 27,5%-ымен президенттікке ие болды, тіпті Каллехас 42,6% дауыс жинағанмен. Бұл 1948 жылдан бері конституциялық түрде сайланған бір президенттен екіншісіне биліктің ауысуының алғашқы жағдайы болды және 1932 жылдан бері демократиялық жолмен алғаш рет орын алды. Азконаның президент ретіндегі жетістіктері саяси спектрдің барлық бөліктерінде пікірталас тудырды. Оның жақтастары мен халықтың көп бөлігі оның үкіметінің адалдығы мен тұтастығына байланысты оны жақтап, ал басқа топ бұл пікірге қарсы шығып, оның әлсіз экономикалық саясатты жүргізгенін (Гондурас лемприасы мен АҚШ доллары арасындағы 2:1 шағылысу бағамын жасанды түрде сақтап тұрған), үлкен бюджет тапшылығын тудырған және елде инвестициялық мүмкіндіктерді дамытуға жеткіліксіз күш салғанын айтты. Көптеген адамдар оның үкіметінің соңғы кезеңіндегі шетелдік кредиттерге байланысты отынмен қамтамасыз етудегі қиындықтарды әлі есінде сақтайды. Оның президенттігі кезінде Орталық Америкадағы бейбіт процесі жүрді. 1990 жылдың 27 қаңтарында президенттікті ізбасарына тапсырған кезде Никарагуадағы Контра көтерілісшілері таратылды. Аз белгілісі – Гондурас пен АҚШ үкіметі арасындағы Ирандағы кешірімдер үшін қару сату және кейін Иран-Контра ісі ретінде белгілі болған көтерілісшілерді қаржыландыру бойынша құпия операциялар.
As the PLH were unable to decide on a single candidate they ended up fielding four candidates, including Azcona, against the one National Party of Honduras (PNH) candidate Rafael Leonardo Callejas Romero. Because the PLH candidates gained 51.5% of the vote between them, and as Azcona gained the highest of the 4, he gained the presidency with only 27.5% of the vote, even though Callejas gained 42.6% of the vote. This was the first transfer of power from one constitutional, elected president to another since 1948, and the first time it happened democratically since 1932. Azcona's success as a president has been contested across the political spectrum. While his followers and a large proportion of the population would favour him due to the perceived honesty and integrity of his government, another group would challenge this view, arguing that he pursued a weak economic policy (artificially maintaining a 2:1 exchange rate between the Honduran lempira and the US dollar), ran up large budget deficits and did little to develop investment opportunities in the country. Many people still remember the fuel supply problems, mostly in the last part of his government due to foreign credit issues. During his presidency, the Central American peace process took place, by the time he turned over the presidency to his successor on 27 January 1990 the Contra rebels in Nicaragua were demobilising. Less known is the relationship between Honduras and the US Government covert operations to exchange arms for hostages in Iran and fund rebels, later known as The Iran Contra Affair.
Төрайымнан кейінгі кезең
Биліктен кеткеннен кейін Аскона құрылыс бизнесін басқаруға көшті. Тоқсан жылдардың соңында ол жүрек талмасына ұшырады. 2005 жылдың 24 қазанында сағат 00:30-да (жергілікті уақыт бойынша UTC−6) Тегусигалпадағы үйінде ұйықтауға дайындалып жатқанда, Аскона 78 жасында тағы да жүрек талмасынан қайтыс болды.
After leaving power Azcona concentrated on running his construction business. At the end of the nineties he had a heart attack. On 24 October 2005 at 12.30 a. m. (local time UTC−6) just as he was going to bed in his home in Tegucigalpa, Azcona died suddenly from another heart attack, at the age of 78.
Қызықты деректер
Асконаның соңғы сапары Флорида штатының Пенсакола қаласына болды, онда қайтыс болғанға дейін әйелінің (Мириам Бокок де Аскона) туыстарымен кездесті. Оның ұлы Хосе Азкона Бокок қазір сайланған конгрессмен. Оның қызы Елизавета Азкона Бокок Мел Зелая президенттігінің алғашқы жартысында өнеркәсіп және сауда министрі қызметін атқарды.
Azcona's last trip was to Pensacola, Florida where he met with his wife's (Miriam Bocock de Azcona) side of the family before he died. His son José Azcona Bocock is currently an elected Congressman. His daughter Elizabeth Azcona Bocock was Minister of Industry and Commerce for the first half of Mel Zelaya's presidency.