Кіріспе

Перу президенті 1975-1980 жылдары.

Франсиско Ремиджио Моралес Бермудес Серрути (4 қазан 1921 – 14 шілде 2022) – перулік саясаткер және генерал, 1975-1980 жылдар аралығында Перудің де-факто президенті (Қарулы күштердің революциялық үкіметінің 2-ші президенті) болды. Ол өзінің ізашары генерал Хуан Веласконы қызметтен шеттету арқылы осы лауазымға келді. Оның әдесі және барлық туған-туыстары Перудің бұрынғы Тарапака департаментінен шыққан, қазір ол Чилинің құрамында. Елге келген саяси және экономикалық проблемаларды шеше алмағандықтан, ол билікті азаматтық үкіметке қайтаруға мәжбүр болды, бұл 1968 жылы төңкеріс жолымен орнатылған Қарулы күштердің революциялық үкіметінің аяқталуын білдірді.

Алғашқы жылдар

Моралес Бермудес 1921 жылдың 4 қазанында Лима қаласында дүниеге келді. Ол армия полковнигі Ремигио Моралес Бермудестің ұлы және бұрынғы президент Ремигио Моралес Бермудестің немересі болды. Білімінің көп бөлігін Лимадағы Colegio de la Inmaculada мектебінде алды. 1939 жылы ол Escuela Militar de Chorrillos (Чоррильос әскери мектебіне) қабылданды. Бітірген соң, ол Centro de Altos Estudios Militares (Жоғары әскери зерттеулер орталығының) маңызды мүшесі болды.

Саяси мансап

Моралес Бермудес бригадир генерал дәрежесіне ие болды және 1968 жылы Фернандо Белаунде үкіметінде экономика және қаржы министрі ретінде алғашқы саяси лауазымына тағайындалды. Үкімет ішіндегі мәселелер салдарынан ол екі айдан кейін отставкаға кетті. 1968 жылы Белаунде төңкеріс арқылы биліктен құлатылғаннан кейін, генерал Хуан Веласко басқаратын әскери үкімет оны экономика және қаржы министрі лауазымына қайта оралуын сұрады. 1974 жылы ол тағы да отставкаға кетті, осы жолы Перу армиясының Бас қолбасшысы болып тағайындалғандықтан. 1975 жылы ол Веласконың премьер-министрі және соғыс министрі қызметтерін бірге атқаруға тағайындалды.

Төрағалық (1975-1980 жж.)

Президент Веласконың денсаулығы нашарлаған кезде Моралес Бермудес Веласкоға қарсы әскери төңкеріс жасап, 1975 жылғы 29 тамызда Перу президенті болды, елді ең ауыр экономикалық дағдарыстардың біріне алып келді. Ол Перу революциясының алғашқы кезеңіндегі (1968–1975) революциялық-ұлтшылдық тенденцияларынан бас тартыс жасады. Оның режимі "Кондор" операциясына қатысты, перулік күштер 601-ші барлау батальонымен бірлесіп, 1980 жылы Лимада аргентиналықтарды ұрлады. Моралес Бермудестің билік мерзімінің соңында тұрғын үй дағдарысы туындады, ол "Жоғалған онжылдық" деп аталатын кезеңді бастады. Моралес Бермудес, барлық жағынан саяси қысымға ұшырап, тиімді саяси және экономикалық реформалар жүргізе алмады. 1978 жылы Моралес Бермудес басқаруымен Конституциялық жиналыс шақырылды, ол Оскар Р. Бенавидес президенттігі кезінде қабылданған 1933 жылғы Конституцияны алмастырды. 1980 жылы сайлаулар өткеннен кейін, ол 12 жылдық әскери биліктен кейін президент Фернандо Белаунде басқаратын алғашқы демократиялық сайланған үкіметке билікті қайтарды.

Президенттікке дейінгі кезең (1980-2022)

Орыннан кеткеннен кейін Моралес Бермудес перулік саясатта салыстырмалы түрде жай баяу болды, Перу армиясының жағдайына қатысты сирек сөздер айтты. 1985 жылы ол президенттікке үміткер болғанмен, сәтсіз аяқтады, дауыстардың бір пайызынан да азын алды. Моралес Бермудес итальяндық судья Луизианна Фиглиолия тарапынан «Кондор» операциясы кезінде Перуде 25 итальяндық азаматты күштеп жоғалтуы үшін қудаланды. Бұл операция 1960-шы, 1970-шы және 1980-шы жылдары оңтүстік американдық диктатуралар ұйымдастырған, АҚШ үкіметі қолдаған саяси қуғын-сүргін науқаны болды. 2017 жылдың 17 қаңтарында Римдегі Corte d'Assise Моралес Бермудесті кінәлі деп танып, ол қатысқан жоқ кезде өмір бойына бас бостандығынан айырды. 2021 жылдың 16 маусымында Моралес Бермудес Перудің 63 бұрынғы әскери шенеунігінің бірі болып, Перу қарулы күштерін «біздің Конституциямыздың 46-бабында белгіленгендей, Қарулы Күштердің мойынсұнбауға және демек, Конституция мен еліміздің заңдарын бұза отырып тағайындалған Президентті және Қарулы Күштер мен Ұлттық полицияның Жоғарғы Бас қолбасшысын мойынсұнбауға құқығы бар, Республика Конгресіне заңға сәйкес демократиялық шешім табу үшін шағымдануға құқығы бар» деп шақыратын хатқа қол қойды. Бұл шақыру президенттікке сайланған Педро Кастильоға қарсы оппоненті Кейко Фухимори тарапынан сайлаудағы әділетсіздік туралы негізсіз мәлімдемелерге жауап ретінде жасалды. Перу Қорғаныс министрлігі дереу бұл хаттың «Қарулы Күштерді білдірмейтінін» түсіндіретін мәлімдеме жасады.

Моралес Бермудес 2021 жылдың 4 қазанында 100 жасқа толды және 2022 жылдың 14 шілдесінде Лимадағы Мирафлорес ауданындағы ауруханада қайтыс болды. Ол қайтыс болған кезде әлі тірі болған ең ескі мемлекет басшысы еді.