Кіріспе

Жаңа Зеландия саясаткері

Уильям Майн Смит (Кэпене Мете деп те аталады; 1798 – 3 қаңтар 1869) – Жаңа Зеландияның Веллингтон қаласының құрылуындағы маңызды тұлға. 1840-1843 жылдар аралығында Эдвард Уэйкфилдтің «Жаңа Зеландия компаниясының» Порт-Николсон портындағы бас геодезистігі қызметін атқарып, ол және оның командасы Петон жағалауындағы жердің жарамсыз екенін анықтағаннан кейін Веллингтон қаласын жоспарлап, қала белдеуін және басқа да маңызды нысандарды жасады, сондай-ақ жергілікті маори халқы үшін көп талқыланған «ондық» үлесін қарастырды.

Ерте өмір

1798 жылы Оңтүстік Африканың Кейптаунда дүниеге келген ол Девон мен Шотландия шекараларында өсті, 1814 жылдан бастап Корольдік артиллерияда қызмет етті, Ирландияда және содан кейін Канадада. Сонда ол 1802 жылы Канадада туған Луиза Баргрейв Уоллеспен танысты, ол Корольдік артиллерияның сол кездегі бірінші лейтенанты, кейін генерал болған Питер Маргетсон Уоллес пен оның серіктесі, кейін әйелі Луиза Турменнің тұңғыш баласы еді. Олар 1828 жылы Онтарио штатының Кингстон қаласында үйленді, ал ол Гибралтарға тағайындалды, соның ішінде 1829-30 жылдары Маракешке дипломатиялық сапарға қатысты, содан кейін Woolwich Корольдік әскери академиясына тағайындалды, онда ол сызық салу шебері ретінде сабақ берді. 1839 жылы Уэйкфилдтің Жаңа Зеландия компаниясына көмектесу үшін ұсыныс алғанға дейін. Ол және оның геодезистер тобы Жаңа Зеландия компаниясының «Куба» баркасымен Жаңа Зеландияға аттанды және 1840 жылдың 3 қаңтарында Порт-Николсон (Тэ-Вангануи-а-Тара) портына жетті. Оның әйелі мен үлкен балалары екі айдан кейін келді. Town Acre 646, Tinakori және Grant Road арасында, кейін 125 Grant Road мекенжайында Уильям Майн Смит Веллингтонда тұрғандағы резиденциясы болды.

Кәсіби өмір

Ол Веллингтон колониясының алғашқы әкімшілігінде, қала құрылысында (маори иелеріне оннан бір бөлігін резервтеуді қоса алғанда) және жер участаларын бөлуде маңызды рөл атқарды, кейіннен Манавату мен Вангануидегі жұмыстарды қадағалады. Ол судья болып тағайындалды. Сондай-ақ Компания құрған, қысқа ғұмырлы (және даулы) Веллингтон қалалық кеңесінің мүшесі болды. Оның есімі бүгінге дейін Веллингтондағы Майн көшесінде ғана сақталған. Оның басқа да еңбектеріне алғашқы кітапхананы құруға көмектесу, портқа кіреберістегі алғашқы шамды жобалау, Порируа мен Капити жағалауына жол табу және Бақшашылар қоғамын құру кірді. Компанияның Басты Агенті полковник Вейкфилдпен келіспеушілікке түсіп, 1842 жылдың басында бас геодезист лауазымынан ескертусіз босатылып, орнына Самуэль Чарльз Брис тағайындалды. Бірақ 1842 жылдың қыркүйегінде Оңтүстік аралдың шығыс жағалауына теңіз саяхатына жіберілді, Жаңа Зеландия компаниясы үшін жаңа қоныс табуға көмектесу үшін Оңтүстік аралдың шығыс жағалауындағы порттарды картаға түсіру тапсырылды. Осылайша ол қазіргі Крайстчерч, Акароа, Порт Чалмерс және Блафф қалаларына алғашқы сапармен барды. Литтлтон портындағы Квейл аралына барып, оған ат қоюға да үлкерді, ол жарым аралды жаяу өтіп, кит аулаушылар мен маорилермен араласты. Кейін Солтүстік аралдың төменгі бөлігінің көптеген аймақтарын, соның ішінде Вайрарападағы шағын қалаларды (әсіресе Федерстон мен Мастертон), Каслпойнтқа дейінгі жағалау жолағын және Таратайхи жазығын зерттеді. 1850 жылдары Веллингтонға таулар арқылы тиімді жол табуға тырысты. Өзінің алғашқы үйін қазіргі Тинакори төбесінің астында қалдырып, Веллингтонда тас жартастармен жасыранған алғашқы малдарды айдады. 1846 жылға дейін Веллингтон маңындағы Терауахиде шаруашылықпен айналысты. Олар алғашқы қоныс салушылардың бірі болды. Сол жерде Луизамен бес балаларын тәрбиеледі. Ол жерді өлшеумен айналысып, жергілікті судья және саясаткер болды. Жергілікті маорилермен де жақын байланыста болды, оның суреті Грейтаун маңындағы Папавай марасындағы 13 пуу whakairo (өрнекті периметрлік тіреулердің) бірінде сақталған, өйткені ол басшы Хамуэра Тамахау Махупукумен тығыз байланыста болды, тіпті басшы капитан Майн Смиттен тараған ұрпақтарының бірінің баласын асырап алды.

Саяси мансап

Смит 1851 жылдан бастап, ол 1853 жылдың 28 қыркүйегінде жаңа Заңнамалық кеңеспен алмастырылғанға дейін Бас Заң шығарушы кеңестің мүшесі болды. Содан кейін ол 1858 жылдан (Чарльз Борласты жеңгеннен бастап) 1865 жылға дейін Веллингтон провинциялық кеңесінде Вайрарапа сайлау округін өкілдік етті.

Өнер

Смит ерте Веллингтон мен Вайрарапаның суреттері мен эскиздерін жасады, олардың көптегені Веллингтон қаласындағы Александр Тернбулл кітапханасында сақтаулы.

Өлім

Ол 1869 жылы Уайрарапа аймағындағы Грейтаун қаласында ұзаққа созылған аурудан кейін, Вудсайдтағы өзі мен Реванның "Бриерли" деген үйінде дүниеден озды. Луиза екі жыл бұрын сол жерде қайтыс болған еді.