Кіріспе

Шетел тілдерін үйренуге арналған оқыту әдісі. Суггестопедия – "ұсыныс" және "педагогика" сөздерінің қосылуынан жасалған термин, бұл болгар психиатры Георгий Лозанов әзірлеген шетел тілдерін үйрену әдісі. Екі жыл өткен соң, 1980 жылы ЮНЕСКО теория бойынша әртүрлі пікірлерді қамтитын қорытынды баяндамасын жариялады. Бір жағынан, суггестопедия екінші тілді үйренушілер үшін тіл үйрену техникасы ретінде мойындалды, бірақ баяндамада теорияға қатысты түрлі сын-ескертпелер де келтірілді.

Практика

Суггестопедияда сыныптың физикалық ортасы мен атмосферасы "оқушылардың жайлы да сенімді сезінуіне" өте маңызды факторлар екені айтылады. Сондай-ақ, ол тілдерді оқытуда өнер мен музыканы қоса алғанда, түрлі техникаларды қолданады. Суггестопедия педагогикасы үш кезеңнен тұрады: дешифрлеу, концерттік сессия және дамыту. Дешифрлеу: Дешифрлеу кезеңінде мұғалім оқушыларға жазбаша немесе ауызша материалды ұсынады. Көптеген материалдарда шетел тіліндегі мәтін беттің сол жағында, ал оның аудармасы оң жағында болады. Концерттік сессия: Концерттік сессия кезеңі белсенді және пассивті сессиялардан құралады. Белсенді сессияда мұғалім мәтінді қалыпты жылдамдықпен оқиды, ал оқушылар одан ілеседі. Пассивті сессияда оқушылар демалып, мұғалімнің мәтінді оқуын тыңдайды. Фондық музыка ретінде барокко музыкасы ойнатылады. Дамыту: Оқушылар алған білімдерін актерлік шеберлік, әндер мен ойындар арқылы көрсетеді. Кейде төртінші кезең – өндіріс те қолданылады. Өндіріс: Оқушылар мақсатты тілде кездейсоқ сөйлейді және түзетусіз немесе үзіліссіз араласады.

Педагогика мұғалімдеріне ұсыныстар

Суггестопедия мұғалімдердің тікелей басшылық етуден аулақ болуы керек деп тұжырымдайды. Мысалы, мұғалімдер оқушыларымен серіктес ретінде әрекет етуі керек, ойындар мен әндер сияқты іс-шараларға "табиғи" және "шынайы" түрде қатысуы керек. Жауап ретінде Лозанов суггестопедияны плацебомен салыстыруға болмайды деп мәлімдеді, себебі ол плацебоның тиімділігіне сенді. Баур тағы бір сын тұжырымын келтіріп, суггестопедияда оқушылар тек тыңдау, оқу және музыкалық-эмоционалдық қолдау арқылы ақпарат алады, ал тілді меңгерудің басқа да маңызды факторлары ескерілмейді деп санайды. Әдістің тағы бірнеше ерекшеліктері – мысалы, тілді "естеліксіз" меңгеру немесе оқушыны балалық жағдайға енгізу – сыншылар тарапынан күмәндануға себеп болады. Лукеш сондай-ақ суггестопедияның ғылыми негізінің жеткіліксіз екенін және психологтар оны жалған ғылымға негізделген деп сынап бағалайды.

Кейінгі өзгерістері

Суггестопедия төрт негізгі бағытқа бөлінді. Біріншісі – әлі де Суггестопедия деп аталады және Шығыс Еуропада дамыды, ол Лозановтың бастапқы нұсқасынан өзгеше әдістерді қолданды. Қалған үш бағыты – Супероқу, Ұсыныс арқылы үдетілген оқыту және оқыту (SALT) және Психопедия. Супероқу мен SALT Солтүстік Америкада пайда болды, ал Психопедия Батыс Германияда дамыды. Бәрі де бастапқы суггестопедиядан және бір-бірінен сәл ерекшеленсе де, олар музыка, сергіту және ұсыныс сияқты ортақ қасиеттерді сақтайды.