Кіріспе

Италиялық-бразилиялық ядролық физик Оскар Сала (26 наурыз 1922 жылы Италияның Милан қаласында туған, 2 қаңтар 2010 жылы Бразилияның Сан-Паулу қаласында қайтыс болған), Италиялық-бразилиялық ядролық физик және көрнекті ғылыми қайраткер, Сан-Паулу университеті Физика институтының зейнеткер профессор.

Ерте өмір және білім

Сала 1943 жылы Бразилияның Сан-Паулу қаласында жаңадан құрылған Сан-Паулу университетінде физика мамандығы бойынша бітірді. Философия, ғылым және әдебиет факультетінің физика кафедрасы екі көрнекті итальяндық физик – ғаламдық сәулеленуді зерттеумен айналысқан Глеб Ватагин мен Джузеппе Оккиалинимен құрылды. Ол Сезар Латтес, Хосе Лейте Лопес, Марио Шенберг, Роберто Сальмерон, Марсело Дами де Соуза Сантос және Джейме Тиомно сияқты дарынды бразилиялық ғалымдардың қатарласы болды. Оскар Сала студент кезінде-ақ осы топпен зерттеу жұмыстарын бастады. 1945 жылы Сала Ватагинмен бірлесіп, тереңдеуші ядролық бөлшектердің шашырауы туралы маңызды мақала жариялады.

Академиялық мансап

Бітіргеннен кейін көп ұзамай профессор Марсело Дами де Соуза Сантос басқаратын Жалпы және эксперименталды физика кафедрасына оқытушы-ассистент болып жұмысқа қабылданды. Оның барлық ғылыми және оқытушылық мансабы сол мекемеде өтті, кейін ол Физика институты болды. Осы жаңа қызметте Сала Ядролық физика бөлімінің меңгерушісі болды (1970–1979 және 1983–1987 жылдары). 1946 жылы Оскар Сала Рокфеллер қорынан стипендия алып, АҚШ-қа оқуға кетті, алдымен Иллинойс университетіне, ал 1948 жылы Висконсин университетіне (Мэдисон) түсті. Ол жерде ядролық физика зерттеулері үшін қолданылатын электростатикалық бөлшектерді үдеткіштерін әзірлеуге қатысты, бұл жылдам нейтрондармен ядролық реакцияларды зерттеу үшін импульстік сәулелерді қолданған алғашқы құрылғылар еді. Бразилияға оралғаннан кейін Сала үлкен электростатикалық Ван де Графф генераторына негізделген зерттеу жұмыстарын орнатуға және үйлестіруге жауапты болды. Кейіннен ол Сан-Паулу университетінде (Латын Америкасындағы алғашқы) пеллетрон құрылысына көмектесті. Ғылыми жетекші ретінде доктор Оскар Сала Сан-Паулу штатының ғылыми зерттеулерді қолдау қорының (Fundação de Amparo à Pesquisa do Estado de São Paulo (FAPESP)) негіс қалаушыларының бірі және ғылыми директоры (1959–1965) және Бразилия ғылымын дамыту қоғамының (Sociedade Brasileira para o Progresso da Ciência) президенті болды. Ол Бразилия ғылым академиясының (Academia Brasileira de Ciências), Үшінші әлем ғылым академиясының және Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болды. Профессор Сала "Атом ғалымдарының бюллетені" журналының қолдаушылар кеңесінің мүшесі болды.

Таңдалған библиография

WATAGHIN, G. және SALA, O. 1945 жыл. Тесіп өтетін бөлшектердің жауыны. Физика. Р., т. 67, 55-бет. AXEL, P., GOLDHABER, M. және SALA, O. 1948 жыл. Gd-де баяу нейтронды ұстау кезінде пайда болатын ішкі конверсиялық электрондар. Физика. Р., т. 74, 1249-б. қараңыз. HERB, R. G. және SALA, O. 1948 жыл. Бразилияның Сан-Паулу университеті үшін электростатикалық генератордың жобасы. Физика. Р., т. 74, 1260-б. қараңыз. BOWER, J., GOLDHABER, M., HILL, R. D. және SALA, O. 1948 жыл. "Жұп-жұп" ядросы Ge72-нің қысқа өмірлі метастабильді күйі. Физика. Р., т. 73, 1219-б. қараңыз. ACQUADRO, J. C., HUSSEIN, M. S., PEREIRA, D. және SALA, O. 1981 жыл. Ауыр иондардың жалпы реакциялық қимасына квазиэластикалық процестердің үлесі. Физикалық шолу хаттары, т. B100, 381-бет. SALA, O. 1982 жыл. Сан-Паулу университетінің Пеллетроны үшін пост-акселератор. Ядролық физика жөніндегі семинар, 5, Ла-Плата, Аргентина.