Кіріспе

Каир мұнарасы (Борг әл-Қаһира) – Мысырдың Каир қаласында орналасқан дербес бетон мұнара. 187 метр биіктігімен, 1998 жылға дейін 37 жыл бойы Мысырдағы ең биік құрылыс болды, одан кейін Суэц каналының үстінен өтетін электр желісі оны басып өтті. 1982 жылға дейін Солтүстік Африкадағы ең биік құрылыс болды, содан кейін Мароккодағы Надор хабар тарату станциясы одан асып түсті. 1962 жылға дейін Африкадағы ең биік құрылыс болды, бірақ Оңтүстік Африкадағы Сентек мұнарасы оны басып өтті. Каирдің танымал қазіргі заманғы ескерткіштерінің бірі Нил өзеніндегі Гезира аралындағы Гезира ауданында, Каир қаласының орталық бөлігіне жақын орналасқан.

Қонақүйді жөндеу

Каир мұнарасы 2006 жылдан 2009 жылға дейін шамамен екі жылға созылған жұмыстарда египеттік «Араб мердігерлері» компаниясымен қайта жаңартылды. Қалпына келтіру және жөндеу процесіне шамамен 15 миллион фунт жұмсалды, оған мұнараның бетон конструкциясын күтіп жөндеу, мұнараның негізінде мұнараның денесімен біріктірілген 3 қабатты металл құрылымдарды және кіреберіс жолының үстіне тағы бір қабатты қосу кірді. Сонымен қатар, негізгі ғимаратқа тікелей жалғасқан төтенше жағдайға арналған баспалдақ пен келушілерге арналған лифт салынып, мұнара кіреберісі жаңаланды, мұнараның сыртқы қасбеттері аяқталды және жаңа сыртқы жарықтандыру орнатылды.

Тарих

1956-1961 жылдары салынған мұнараны египеттік сәулетші Наум Шебиб ежелгі египет сәулетінен шабыдаланып жобалаған. Мұнара кейде өз осімен айналып, Үлкен Каирдің панорамалық көрінісін ұсынады. Генерал-майор Адель Шахин жариялаған құжаттарға сәйкес, мұнараның құрылысына қажетті қаражат Кермит Рузвельт арқылы АҚШ үкіметінен, яғни ЦРУ арқылы түскен. Гамал Абдель Насерге 1.3 миллион доллар көлемінде жеке сыйлық ретінде берілген бұл қаражаттың мақсаты, оның Алжир революциясы мен басқа африкалық тәуелсіздік қозғалыстарын қолдауын тоқтату болған. Кітапта сондай-ақ, Бас барлау қызметі мұнараның жобалануы мен жоспарлау жұмыстарына, сәулетшінің таңдалуына, құрылыс жұмыстарына және тіпті ғимаратқа қажетті материалдармен қамтамасыз етуге толық жауапкершілікті алғаны айтылады. Бұл президенттің бейнесін қаһармандық тұрғысынан көрсету мақсатында жасалған. Осы себепті, 1990 жылдары жергілікті исламдық топ мұнараны бұзу туралы фетва шығарды, онда мұнара "египеттік әйелдерді құмарландыруы мүмкін" делінген. Алайда, мұнараның ұлттық тарихқа тигізген әсері мен халық арасындағы және туристер арасындағы танымалдылығының арқасында бұл орындалмады. 2006-2009 жылдар аралығында мұнара 15 миллион фунт стерлингтік қайта жаңарту жобасына ұшырады, оның ішінде жаңа жарықтандыру орнатылған. Жобада энергияны үнемдеу үшін LED шамдар қолданылғаны хабарланды. 2023 жылы Израиль мен Хамас арасындағы соғыс кезінде мұнараның үстінде палестиналық тудың желбіреген суреті әлеуметтік желілерде тарады. Бірақ бұл сурет 2010 жылы түсірілген суреттің өңделген нұсқасы еді.