Кіріспе

Жол бетіне жататын таңбалау – жол бетіне ресми ақпарат жеткізу үшін қолданылатын кез келген құрылғы немесе материал. Жол беті таңбалауы жол таңбалау машиналарымен (сондай-ақ жол таңбалау жабдығы немесе асфальт таңбалау жабдығы деп те аталады) орналастырылады. Олар көлік құралдары пайдаланатын басқа да нысандарда тұрақ орындарын белгілеуге немесе басқа мақсаттарға арналған аймақтарды көрсетуге де қолданылады. Кейбір елдер мен аймақтарда (Франция, Италия, Чехия, Словакия сияқты) жол таңбалары тік жол белгілеріне қарағанда көлденең жол белгілері ретінде қарастырылады. Жол беті таңбалары жолдарда жүргізушілер мен жаяу жүргіншілерге бағыт-нұсқау беру және ақпарат ұсыну үшін қолданылады. Таңбалаудың біркелкілігі олардың мағынасын түсінудегі шатасу мен күмәнділікті азайту үшін маңызды фактор болып табылады, сондықтан оларды халықаралық деңгейде стандарттауға күш-жігер жұмсалады. Дегенмен, елдер мен аймақтар жол беті таңбаларын әртүрлі жіктейді және анықтайды. Ақ сызықтар механикалық, механикалық емес немесе уақытша болып бөлінеді. Олар жолдың бағыттарын белгілеуге, жүргізушілер мен жаяу жүргіншілерге хабар беруге, жолмен өтетін кезде шу тудыруға немесе жол жиегіне орнатылғанда ұйықтап жатқан жүргізушіні оятуға арналған. Жол беті таңбалары тұрақ пен тоқтау ережелерін де көрсете алады. Жол таңбалау жүйесін жақсарту жұмысы үздіксіз жүріп келеді, ал технологиялық жетістіктерге ретрорефлективтілік қосу, қызмет ету мерзімін ұзарту және орнату құнын төмендету кіреді. Бүгінде жол таңбалары жүргізушіге навигациялық, қауіпсіздік және құқықтық аспектілер бойынша кең ауқымды ақпарат беруге мүмкіндік береді, бұл оларды жол ортасын түсінудегі, жүргізушіге көмектесетін озық жүйелерде және болашақта автономды көліктерде пайдалануға ықпал етеді.

Механикалық маркерлер

Механикалық құрылғылар жол бетіне көтеріліп немесе енгізілуі мүмкін, олар жарық шағылыстыратын немесе шағылыстырмайтын болуы мүмкін. Көбісі тұрақты, ал кейбіреулері жылжымалы. 1930 жылдары Перси Шоу ойлап тапқан «Мысық көзі» (Cat's eye), Ұлыбритания аралдарындағы көптеген маңызды бағыттармен жабдықталған. Олар төрт жарық шағылыстыратын линзадан тұрады, олар берік ақ резеңке корпусқа орнатылған, екеуі алға, екеуі артқа қаратылған. Корпус құйма темірден жасалған негізге орнатылған, ал резеңке корпус үстінен өткен кезде оған батып кетеді. Бұл қар тазалаудан қорғайды және линзалардың өздігінен тазаруына мүмкіндік береді – олар басылғанда резеңке жапырақтан өтеді. Линзалар әртүрлі түстерде келеді, негізінен ақ, сары/қызғылт сары, жасыл, қызыл және көк түстерде. «Ботт нүктелері» (Botts' dots) (төмен дөңгеленген ақ немесе сары нүктелер) – оларды жабыстыратын эпоксидті ойлап тапқан Калифорниялық Caltrans инженері Эльберт Боттс есімімен аталған механикалық, жарық шағылыстырмайтын көтерілген маркердің бір түрі. Олар көбінесе жол шеттерін белгілеу үшін, жиі көтерілген жарық шағылыстыратын маркерлермен бірге қолданылады. «Ботт нүктелері» сонымен қатар жолдың көлденеңінен жүргізушілердің назарын жолға аудару үшін қолданылады. Олар көбінесе осылай жол ақысын төлеу орындарына, мектеп аймақтарына немесе жылдамдық шегінің айтарлықтай төмендеуіне ескерту үшін қолданылады. Олар әдетте тек жылы климатта қолданылады, өйткені қар тазалау машиналары оларды қармен бірге алып тастайды. Дыбыстық жолақтар (Rumble strips) осы мақсатта жиі қолданылады. Дыбыстық жолақ – асфальттан ойылып жасалған, әдетте терең және кең қарапайым ойыстардың тізбегі. Басқа нұсқалар, «Ботт нүктелеріне» ұқсас, бетке боялған немесе жабыстырылған жоғарылатылған жолақты пайдаланады. Термопластик қолданылатын жоғарылатылған жолақтың ерекше түрі – профильді термопластикалық белгілер. Белгілер термопластиктің асфальтқа біріктірілуі арқылы жасалады және ауыспалы биіктік пен тереңдік үлгісін құрайды. Бұл кері профильді немесе жоғары профильді белгілер түрінде жасалуы мүмкін. Кері профильді белгілер оларды толқынды ету үшін ылғалды кезінде олардың үстінен тісті дөңгелек өткізу арқылы жасалады. Жоғары профильді белгілер термопластиктің белгілі бір аралықта экструзиялануы арқылы жасалады, бұл дөңгелектерді құрайды. Жоғары профильді белгілер кейде дөңгелек жолдар деп аталады. Дыбыстық жолақтарды қолдану бағыт бойынша (алдағы қауіп туралы ескерту үшін) немесе жол бағыты бойынша (белгілі бір жолақта қалу қаупі туралы ескерту үшін) болуы мүмкін. Олардың негізгі функциясы – жүргізушіні дыбыс және көліктің физикалық дірілі арқылы әртүрлі қауіптер туралы ескертетін күшті діріл жасау. Музыкалық жол музыка шығару үшін осы дірілдердің белгілі бір үлгілерін пайдаланады. Жарық шағылыстыратын маркерлер жол шеттерін бөлу үшін, орталық аралды (медиананы) немесе шығу жолдарын белгілеу үшін қолданылады. Олар көтерілген ретро-жарық шағылыстыратын элементті қамтиды, сондықтан олар стандартты жол белгілері сызықтарына қарағанда түнде және нашар ауа-райы жағдайында көрінетін болады. Маркерлердің түсі пайдалану еліне байланысты өзгереді; АҚШ-тағы тас жолдар көбінесе жүргізушілерге дұрыс бағытта жүру үшін ақ түсті, ал кері бағытта жүргізушілерге дұрыс бағыттан қашып бара жатқанын ескерту үшін қызыл түсті көрсететін рефлекторларды пайдаланады, бұл соқтығысу қаупін тудырады. Жарық шағылыстыратын маркерлер сондай-ақ көтерілген тротуар белгілері, жол тұғырлары және кейде (жалпылама) Ұлыбритания мен Ирландияда «мысық көзі» деп аталады, дегенмен бұл атау нақты өнім брендіне қатысты. Бұл маркерлер өрт сөндіру гидранттарының орналасқан жерін (көк түс) немесе қақпалы аудандардың қақпаларында авариялық қызмет көліктерінің қақпаны ашуға мүмкіндік беретін код немесе құрылғысы бар екенін көрсету үшін басқа мақсаттарда да қолданылуы мүмкін. Ұлыбританияда және басқа жерлерде көпірлер жаяу өткелдерді белгілеу үшін қолданылады, бұл соқыр адамдарға көшені кесіп өтуге көмектеседі. Суық климатта жарық шағылыстыратын маркерлер жол бетіне ойылып жасалған ұзын, тар үшбұрыш арқылы жер астына орнатылуы мүмкін, бұл құрылғыны жол бетінің астына орнатуға мүмкіндік береді. Жаңа технологиялар оларды қар тазалайтын рельстермен жоғары орнатуға мүмкіндік береді, бұл жарық шағылыстыратын компоненттерді қар тазалайтын пышақтан қорғауға тырысады.

Жол жұмыстарының салдарынан болған шатасу

Кейде жол жөндеу жұмыстарынан кейін тротуарларда көрінетін іздер қалады. Мысалы, ескі бетонды жаяужолдардың қызмет ету мерзімін ұзарту үшін бетонды плиталарды нығайту мақсатында доуэлл-барларды орнату процесі. Процесс аяқталғаннан кейін жолдың үстінде симметриялық нүктелі белгілердің үлгісі қалады, олардың мағынасы бар сияқты көрінеді. Жол бойында олар көп болған жағдайда, жүргізушілер оларды белгісіз механикалық маркерлер немесе ерекше жол белгілері деп қабылдауы мүмкін. Жолдар жөндеуден өткенде және қатарлар жанына жылдырылғанда, бұл белгілер уақытша жол белгілеріне араласуы мүмкін. Доуэлл-барларды орнатудан қалған белгілер жол белгілері ретінде қарастырылмағандықтан, жауапты мекемелер оларды жүргізушілер үшін көрінбейтін етуге тырысады. Кейбір муниципалитеттер мердігерлерден коммуналдық желілерді жөндеуден кейін белгілер орнатуды талап етеді, олар жөндеуге жауапты тараптарды анықтайды. Түсті кодталған белгілер жолдың үстінде көрінеді.

Бояу

Кейде ретрорефлексиялық шыны бұршақтар сияқты қоспалармен бояу, көбінесе жолдарды белгілеу үшін қолданылады. Ол сондай-ақ тұрақтардағы, мүгедектерге арналған арнайы орындардағы, жүк тиеу аймақтарындағы немесе уақыты шектелген тұрақтардағы кеңістіктерді белгілеу үшін де пайдаланылады. Осы мақсаттар үшін қолданылатын түстер жергілікті талаптарға байланысты өзгереді. Бояу – төмен құнмен белгілеудің бір түрі және шамамен 1950 жылдардың басынан бері кеңінен қолданылып келеді. Бояудың үш негізгі компоненті бар: пигменттер, шайырлар немесе байланыстырғыштар және су немесе еріткіштер. Пигменттер – түс беретін немесе астыңғы бетін жабатын ұсақ ұнтақталған материалдар. Олар ультракүлгін сәулелерге қарсы тұрақтандырғыштар және түс пигменттерін (сары, ақ, қызғылт сары және ашық көк) қажетті деңгейге жеткізетін толтырғыштар сияқты басқа да материалдарды қамтуы мүмкін. Шайырлар немесе байланыстырғыштар – пигменттерді және шыны бұршақтарды жол бетіне жабысу үшін қолданылатын бояудың «желімі». Су негізіндегі бояулар үшін қолданылатын шайырлар – поливинил ацетат латексі, метилметакрилат немесе акрил шайырлары. Еріткіш негізіндегі бояулар үшін шайырлар – зығыр немесе соя майы және алкид шайырлары. Пигменттер мен шайырлар су негізіндегі бояулар үшін сумен, ал еріткіш негізіндегі бояулар үшін еріткіштермен араластырылады, осылайша оларды жол бетіне жағуға болады. Еріткіштерге нафта, толуол, метанол, метилен хлориді және ацетон жатады. Қоршаған ортаға қатысты алаңдаушылықтарға байланысты, кейбір аймақтарда еріткіш негізіндегі бояуларға шектеулер қойылуы мүмкін. Бояу әдетте жол төселгеннен кейін бірден жағылады. Жолды «жолақтау машинасы» деп аталатын көлік белгілейді. Бұл көліктерде үлкен барабандарда жүздеген галлон бояу сақталады, олар көліктің платформасына орнатылады. Белгілерді платформада отырған оператор қолмен немесе автоматты түрде басқарады. Бояу ауа қысымымен бірнеше шлангтар арқылы өтеді және ретрорефлексия үшін шыны бұршақтармен бірге жол бетіне жағылады. Жағылғаннан кейін бояу тез кебеді. Кейде шыны бұршақтарды бояумен араластырып, бірге жағады. Дегенмен, ылғал бояуға шыны бұршақтарды шашырату үшін жеке пистолетті пайдалану көбірек ұсынылады.

Тастар

Бельгиялық/итальяндық немесе португалдық үлгідегі тас плиткалармен немесе көше тастарымен төселген жолдарда белгілер ақ блоктармен немесе мәрмәр сияқты басқа ақшыл тастармен жасалуы мүмкін. Мұндай белгілеу ұзақ қызмет етеді, бірақ жаңбыр немесе ылғалды ауа райында, егер беті тегіс немесе жылтыр болмаса, сырғакъай болуы мүмкін.

Термопластикалық

Жол белгілерінің ең көп таралған түрлерінің бірі, құны мен беріктігі арасындағы үйлесімділігіне байланысты, термопластикалық байланыстыру жүйелері көбінесе үш негізгі химиялық құрамға негізделген: көмірсутектер, канифоль эфирлері немесе малеин модификацияланған канифоль эфирлері (MMRE). Термопластикалық жабындар әдетте байланыстыру шайырлары, пластификаторлар, шыны кешірлер (немесе басқа оптикалық материалдар), пигменттер және толтырғыштардың біртекті құрғақ қоспалары болып табылады. Олардың бояуларға қарағанда кеңінен қолданылуының себебі – жоғары беріктік, кері шағылыстыру қабілеті және құрамындағы ұшпалы органикалық қосылыстардың (VOC) болмауы. Термопластикалық белгілерді қолдану үшін арнайы дайындалған көліктер пайдаланылады. Әдетте, термопластикалық белгілеу режимі машина арқылы жол бойындағы сызықтарды жабу үшін қолданылады, оған көбінесе «алдын ала қыздырғыш» деп аталатын құрылғымен алдын ала жылыту жасалады. Термопластикалық қоспа қолдану аппаратына құюдан бұрын жүк көліктерінде шамамен ] градусқа дейін қыздырылады. Бұл көбінесе дозатор қорап немесе лента тапаншасы болып табылады. Термопластик қолданғаннан кейін, ыстық материалдың үстіне шыны кешірлер себіледі, олар пластик қатаймай тұрып ішке еніп, жабысады. Бұл кешірлер бастапқы кері шағылыстыруды қамтамасыз етеді. Белгі пайдалану барысында тозығып, бастапқы кешірлер жоғалған кезде, байланыстыру заттарымен араластырылған кешірлер ашылып, ұзақ мерзімді кері шағылыстыруды қамтамасыз етеді. Оларды қалың етіп жасау арқылы қатты дыбыс шығаратын жолақтар жасауға болады. Термопластикалық белгілеу жабыны тез кебуге келеді. Синтетикалық шайырдың балқыған кездегі жабысу қасиеті ыстық балқытылған бояудың жол бетіне берік жабысуын қамтамасыз етеді. Жабындағы қосымша заттар жабынның пластикалық қасиеттерін арттырады, сондай-ақ тұнуға, ластануға және тозуға қарсы қасиеттерін жақсартады. Термопластикалық белгілеу бояуы көбінесе сары және ақ түстерде шығарылады. Ақ бояудың құрамында негізінен титан ақ, мырыш оксиді және литопон, ал сары бояудың құрамында негізінен қыздыру арқылы сары түске өтетін қорғасын болады. Жылы климатты аймақтарда термопластикалық белгілер үш жылдан алты жылға дейін сақталады. Дегенмен, қар тазартатын машиналар термопластиктерге зиян келтіруі мүмкін, сондықтан оларды суық климатты аймақтарда қолдану шектеулі. Алдын ала дайындалған полимерлента белгілері ылғал болғанда сырғанақ болуы мүмкін, әсіресе жаяу өткелдер сияқты үлкен учаскелерде, сондықтан жабысқақтығы нашар болғандықтан сақтық таныту қажет.

Эпоксидті

Эпоксид пигменттелген шайыр негізі мен катализатордан тұрады. Екі бөлік эпоксидті жолға белгілеу үшін арнайы жүк көлігінде араластырылады. Эпоксидті жол бетіне шашыру алдында қыздырады. Жарық қайтаратын шыны дөңгелектері эпоксидті шашыратқыштан кейін жеке дөңгелек таратқыш арқылы қолданылады. Әдетте, эпоксидтік белгілер шамамен 4 жылға дейін тозуға төзімді болады.

Шыны бұрандалар

Содалы-известь шынысынан жасалған шыны бұршақтар көптеген жол белгілерінде кері шағылыстыруды қамтамасыз ету үшін маңызды. Кері шағылыстыру көлік құралдарынан келетін жарық жол белгілеріне ендірілген шыны бұршақтарда сынғанда және жүргізушінің көру аясына қайтарылғанда пайда болады. Шыны бұршақтарды орнату үшін жол салушылар көбінесе қолмен немесе шыны бұршақтарды таратуға арналған құралдарды пайдаланады. Қай құралды қолданса да, жарық шағылыстыратын шыныны қолданғанда жол бояуы ылғалды болуы керек. Шыны бұршақтарды бояумен араластырмау маңызды. Олар көліктердің жарығын ұстау үшін бояудың үстінде болуы керек. АҚШ-та шыны бұршақтарға деген сұраныс ескірген өндіріс ережелері мен технологияларын пайдаланатын елдерден импорттауға әкелді. Бұл технологияларға өндіріс процесінде түссіздендіру және тазарту үшін сынап, антимон және қорғасын сияқты ауыр металдардың қолданылуы жатады. Ауыр металдар бұршақтың шыны матрицасына еніп, жолдардағыдай қоршаған орта жағдайында еріп кетуі мүмкін екені анықталды. Тозу бұл бұршақтарды жол белгісінен бөліп алуы мүмкін, ал бұл бұршақтардың сулы ортамен әрекеттесуі олардың ыдырауын және ауыр металдардың шығарылуын қатты жеделдетуі мүмкін. Жол белгілерін алып тастау кезінде де, қатал қоршаған орта жағдайында да бұл шыны бұршақтар бұзылып, құрамындағы ауыр металдарды шығаруы мүмкін. Осыған ұқсас нәтижелерге қол жеткізе алатын уытсыз металдар да бар. Оларға цирконий, вольфрам, титан және барий жатуы мүмкін.

Жол бетіне тигізетін теріс әсері

Механикалық емес белгілер асфальт-бетонды жол бетінің нашарлауына себеп болады. Судың сіңуі жолдың жарылуына әкелуі мүмкін, ал ауыр жағдайларда жолдың бұзылуына (агрегат бөлшектерінің жол бетінен түсіп, беткі қабаттың терең ойылып, кедір-бұдыр болуы) немесе шұңқырлардың пайда болуына себеп болуы мүмкін. Мұндай зақымдану жолдың белгілерінің астында ғана кездеседі, мысалы, бағыт белгілері мен бұрылыс белгілерінің астында. Жол белгілері мен беткі қабаттың бұзылуы арасындағы байланыстың нақты себебі белгісіз, бірақ бірнеше гипотеза бар. Бірі – су буы жол белгілерінің астында қалып, асфальт байланыстырғышының агрегаттан ажырауына себеп болуы мүмкін. Тағы бір гипотеза бойынша, белгілердің жарық шағылысуы белгіленген және белгіленбеген аймақтар арасында күннің қыздыруы мен жылулық кеңеюдегі айырмашылықты тудыруы мүмкін. Осы айырмашылықтан туындаған ұсақ ақаулар белгілер бойымен бойлық жарықтарға бірігуі мүмкін. Жол бетін осы типтегі зақымдарға төзімді етуге арналған бірнеше беттік өңдеулер бар, мысалы, шлакпен жабу және тас-асфальт. Жарылыс: Жол бетіндегі белгілерді жою үшін жарылысқа қолданылатын көптеген материалдар бар. Оларға су, құм, ұсақталған шыны, құрғақ мұз және сода кіреді. Бұл әдістің жалғыз кемшілігі – оны тек қана температура нөлден жоғары болғанда қолдануға болады. Құмды тастау әдісінде жоғары қысымды ауа мен сопло қолданылып, құмды шашыратылады. Бұл әдіс көп мөлшерде қоқыс тудырады. Құмды жеткізу үшін бір көлік, ал қоқысты жинау үшін тағы бір көлік қажет. Құмды тастау жол бетін жылтыратып, жарылған және жарылмаған аймақтардың арасындағы контрасттан туындаған беткі іздер мен көлеңкелерді қалдыруы мүмкін. Сода мен құрғақ мұзды тастау құмды тастауға ұқсас, бірақ беткі іздер мен көлеңкелердің әсері азырақ, бірақ процесс баяулайды. Гидротастау – су мен құмды тастаудың үйлесімі, ол жоғары қысымда жүзеге асырылады. Дегенмен, бұл әдіс жоғары қысымды сумен тастаумен алмастырылды. Жылтырату: Жылтырату әдісінде белгілерді бөлшектеу үшін айналмалы абразивті бет қолданылады. Ол ұнтақтау, фрезерлеу немесе тілгілеу түрінде болуы мүмкін. Бір жылтырату басы орбитальді шлифовкаға ұқсас орбитальді абразивті дискілерді қолданады. Тағы бір жылтырату басы тісті шпиндельдерді қолданады. Тағы бір жылтырату түрі – тістері қатар орналасқан дискілерден тұратын барабанды қолдану. Барлық жылтырату әдістерімен беткі іздердің пайда болуы күтіледі. Күйдіру: Маркерлерді жою әдісі ретінде жоғары температура мен жалынды қолдануға болады. Ыстық қысылған ауа әдісінде жоғары жылдамдықты ауа мен пропан қоспасы бар жану камерасы қыздырылған газдарды шығарады. Ашық оттегі әдісінде пропан мен оттегі қоспасы соплодан шығарылып, сыртқы жалын жасалады және жалынға қосымша оттегі қосылып, температура жоғарылайды. Екі әдісте де асфальт жол бетін ерітпеуге көңіл бөлу керек. Басқа әдістер: Лазер маркерлерді жою үшін тәжірибелік кезеңде қолданылды, бірақ процесс баяу. Маркерлерді ыдырату үшін оларға химиялық заттар қолдану әдісі де қолданылады. Бұл әдіс маркерлерді алып тастау үшін жуу қажет. Кейбір жағдайларда маркерлерді жасыру артықшылықты болады. Белгілеу материалы жол бетіндегі белгілерді немесе жол бетінің бөлігін жабу үшін қолданылады. Маскалау материалының түсі жол бетінің түсіне ұқсас болуы керек. Кейбір белгілер, мысалы, алынып тасталатын алдын ала пішілген таспалар, уақытша маркерлерді жою шарасы ретінде қолданылады. Ең қымбат әдіс – қайта жабу. Бұл әдіс тек шектеулі жағдайларда қолданылады.

Жол белгілеу техникасы

Термопластикалық жол белгілеу бояуы бөлме температурасында қатты ұнтақ күйде болады. Термопластикалық бояу, белгілеу машинасының бояу багіне құйылмас бұрын, термопластикалық жылытқыш аралағыш деп аталатын арнайы машинада ерітіледі. Ірі белгілеу машиналарында ішкі жылытқыш аралағыштары болуы мүмкін. Ерітілген жабын оқшауланған белгілеу шелекшесіне құйылады. Белгілеу шелекшесі материалды жабатын белгілеу аяқ киіміне жалғанады. Аяқ киімді алға жылжыту арқылы жолға жұқа бояу қабаты түседі. Бұл қабаттың қалыңдығы белгілеу аяқ киімі мен жол арасындағы кеңістікпен реттеледі. Арнайы қосымша құрылғы бояу жағылғанда шыны дөңгелекшелердің тегіс қабатын себуге мүмкіндік береді.

Маркировкалау машинасының түрлері

Ауамен бүрку – жол бетіне бояу шашу үшін қысылған ауаны қолданатын белгілеу әдісі. Бояудың ұсақ тамшыларға айналуы нәтижесінде жұқа және тегіс қабат түзіледі, бірақ кері ағын бояудың көп шашырауына себеп болады. Бұл шалаң белгілерге алып келеді. Жоғары қысымды ауасыз шашыру бояуды шашу үшін жоғары қысымды ауасыз сорғыны пайдаланады. Бояу тамшылары ауамен шашыру сияқты нашар және тегіс болмаса да, шашыраған бояуды тарату үшін жоғары жылдамдықты ауа ағыны болмайды. Салынған сызықтар анық болады. Бұл әдіс жоғары тұтқырлыққа ие бояуларды қолдануға және бір ретте салыстырмалы түрде қалың қабаттарды жағуға мүмкіндік береді.

Қосалқы жабдықтар

Жол белгілеу машиналарын қолданумен бірге басқа да жабдықтар жиі пайдаланылады. Негізгі қосалқы жабдықтарға термопластикалық бояуды алдын ала қыздырғыштар, қолмен итергіш алдын ала белгілеу құралдары және жол белгілерін жою құралдары кіреді. Термопластикалық бояуды алдын ала қыздырғыш қатты ұнтақ жабындыны тұтқыр сұйықтыққа ерітуге арналған, бұл белгілеу машинасына бояудың үздіріліссіз берілуін қамтамасыз етеді. Алдын ала белгілеу құралдары қате белгіленуді болдырмау үшін алдын ала эскиз сызу үшін қолданылады. Жол белгілерін жою құралдары ескі немесе қате белгілерді жою үшін пайдаланылады. Ірі, өздігінен қозғалатын машиналарға әдетте қосымша жабдықтар қажет емес, себебі оларда осыған баламалы функционалдық мүмкіндіктер енгізілген.

Уақытша белгілер

Жол-көлік конустары кейде жоғары сыйымдылықты көлік жолақтарын қалыпты жол-көлік жолақтарынан бөлу үшін қолданылады. Олар сондай-ақ екі бағыттағы қозғалыс әртүрлі уақытта пайдаланылатын жерлерде де қолданылады. Бұл конустардың жолдың бетіндегі тесіктерге енетін тіректері болады. Мұндай қолданудың жақсы мысалы – Сан-Францискодағы «Алтын қақпа» көпірі, олар жылжымалы кедергілер жүйесіне ауысқанға дейін. Жол құрылысы алаңдарында уақытша белгілер ретінде алынып тасталатын ленталарды да қолдануға болады. Ленталарды жолақты өзгерту үшін орналастыруға болады, ал қара ленталарды қазіргі белгілерді уақытша жабу үшін пайдалануға болады. Құрылыс аяқталғаннан кейін немесе 6 ай ішінде ленталарды жылу, еріткіштер немесе машиналарды қолданбай, беттен алып тастауға болады. Құрылыс жұмыстары кезінде жол бағыты уақытша өзгерген кезде қызғылт сары сызықтар қолданылады. Дегенмен, 1971 жылға дейін түс схемасы кері болды, онда ақ түс қарсы бағыттағы қозғалысты бөлуді, ал сары сызықтар қолданылған жағдайда, жолдың оң жақ иығынан бөлуді көрсету үшін пайдаланылды. Қалыпты үзіліс сызықтардан кеңірек және жақын орналасқан үзіліс сызықтар сабақтастық сызықтар деп аталады. Жолақтың сол жағындағы сабақтастық сызықтар жолақтың аяқталатынын және жүргізушілер солға қосылуы керек екенін көрсетеді. Оң жақтағы сабақтастық сызықтар жолақтың жалғасатынын, бірақ қозғалыс алдымен оған қосылуы мүмкін екенін білдіреді. Кейбір аймақтарда, әсіресе жолдың қисықтарына жақындағанда, төселген бетке енгізілген шағылыстыратын белгілер (мысық көздері) қолданылады. Көптеген провинцияларда жаңа жол белгілерін қазіргі белгілермен салыстыру үшін негізгі жолдарда жол белгілеу сынақ алаптары бар. Онтариода Беллвилл маңындағы 401 тас жолының шығысқа қарайғы бағытындағы жолақтары жақсы танымал. Басқа сынақ алаптары 417 тас жолының батысқа қарайғы бағытында, Оттаваның шығысында, Ренфрюдің батысындағы 60 тас жолында, Банкрофтың шығысындағы 28 тас жолында, Хани Харбордың солтүстігіндегі 400 тас жолында және Твидтен оңтүстіктегі 37 тас жолында орналасқан. Әлемнің әртүрлі елдерінен жол белгілеу өнімдерін өндірушілер осы алаптарға өнімдерін бағалау және провинциялық тас жолдарда қолдануға бекіту үшін әртүрлі материалдармен қамтамасыз етеді. Жол белгілеу сынақ алаптары бар басқа провинциялар: Квебек, Нью-Брансуик және Нова-Скотия. Квебектің сынақ алабы Монреальден тыс жерде 40 тас жолында; Нью-Брансуикте бұл алап Фредериктоннан тыс жерде 2 тас жолында; Жаңа Шотландияның сынақ алабы Галифакстан солтүстікке қарай 102 тас жолында орналасқан.

Америка Құрама Штаттары

АҚШ-та суреттелген орталық сызықтың алғаш рет құжатталған қолданылуы 1911 жылы Мичиган штатының Уэйн округындағы Трентон өзені бойында болды. Мичиган штатының мәліметінше, суреттелген орталық сызықты қолдану идеясын 1911 жылы Мичиган штатының Уэйн округы жолдар кеңесінің төрағасы Эдвард Н. Хайнс, ағып жатқан сүт арбасы жол бойында ақ із қалдырып кеткенін көргеннен кейін ойлап тапты. Хайнс Джордж С. Бартлетт атындағы автомобиль жолының прогресіне үлес қосқаны үшін сыйлықтың бесінші иегері болды және 1972 жылы өзінің инновациялары үшін Мичиганның көлік құрметі залына енгізілді. 1917 жылы Мичиган штатының Маркет округындағы 492 тас жолындағы "Өлім қисығы" бойында ақ орталық сызық салынды. Сойер 1973 жылы Мичиганның көлік құрметі залына қаза болғаннан кейін енгізілді. Орегон штатында 1917 жылдың сәуір айында Колумбия өзені тас жолының ортасына сары орталық сызық салынды, бұл Краун Пойнт пен Мултнома шарлауығы арасында Мултнома округы шерифінің орынбасары Питер Рексфордтың бұйрығымен жасалды. Кейін 1917 жылы сол сызық Краун Пойнттан батысқа қарай жалғастырылды. Рексфорд Колумбия өзені тас жолында патрульдік қызмет атқаратын бақылаушы ретінде оны қауіпсіздік шарасы ретінде қолдады. Мултнома округы жобаны қаржыландырудан бас тартқан кезде Рексфордтың бастығы, бас орынбасары Мартин Т. Пратт (кейін шериф болып сайланды) орталық сызықты салу үшін бояуды өз қалтасынан төледі. Рексфорд кейінірек 1917 жылғы сәуірдегі сызықты АҚШ-та "алғашқы сары орталық сызық" деп сипаттады. Д-р МакКарролл көп ұзамай өз идеясын жергілікті сауда палатасына және Риверсайд округының басшыларына жеткізді, бірақ ол сәтті болмады. Содан кейін ол жолдың ортасына ақ сызықты өзі салып, жолдың нақты енін белгілеп, осындай оқиғалардың алдын алды. 2002 жылы 10-шы мемлекетаралық автокөлік жолының бір бөлігі оның құрметіне "Дәрігер Джун МакКарролл ескерткіш тас жолы" деп аталды. Бұл 1948 жылғы Бірыңғай жол қозғалысын бақылау құрылғылары туралы нұсқаулықтың (MUTCD) жариялануымен шешілген ең даулы және ең көп талқыланған мәселе болды, ол бүкіл ел бойынша орталық сызықтардың стандартты түсі ретінде ақ түсті бекітті. 1961 жылғы MUTCD нұсқасы сары түстің қолданылуын бұрын ұсынылған, бірақ міндетті емес екі ерекше жағдайда міндетті етті және сол уақытта ақ түске тыйым салды. Бұл жолдың түстерін біркелкі белгілеуді көздеді: енді сары түс әрқашан қарама-қарсы бағыттағы көлік қозғалысын, ал ақ түс әрқашан бір бағыттағы көлік қозғалысын көрсетеді. 2002 жылы Техас A&M Transportation Institute көлік зерттеулер кеңесі үшін сарыдан ақ орталық сызыққа айналудың тиімділігін зерттеді. Зерттеушілер сауалнама жүргізді және американдық жүргізушілердің 75% -ы сызықпен белгіленген сары орталық сызықтарды қарама-қарсы бағыттағы көліктерді бөлетін жолдармен байланыстырады; бұл көрсеткіш қатты сары орталық сызықтар үшін 85% -қа дейін көтеріледі. Кейбір аймақтарда, мысалы Колорадо мен Флоридада, қысқа ақ сызық салу алдында бетке қара материал жағылады. Бұл бетон немесе көмескі асфальт сияқты "ақ" асфальтқа қарсы белгілеудің контрастын жақсартады. Калифорнияда Боттс нүктелері 1960 жылдардың ортасынан 2010 жылдардың ортасына дейін автокөлік жолдарының жолақтарын белгілеу үшін кеңінен қолданылды (мемлекет олардан бас тартып, жолақты бөлу үшін боялған сызықтарды пайдалануға көшкенде). Калифорнияның көптеген қалалары кейбір (немесе барлық) негізгі артериялық жолдарда Боттс нүктелерін де қолданады. Лос-Анджелес қаласы ерекшелік болып табылады, ол тек бояуды ғана қолданады. Калифорния мен Невадада Боттс нүктелері болған кезде, әдетте сызықтар болады және қосымша белгілер үшін бояу қолданылмайды. Ерекшеліктер: ақ бетоннан салынған автокөлік жолдары, онда жолдарды күн сәулесінен жақсы көру үшін боялатын сызықтар қосылады, өте кең жолдар, жолдан шығып кету қаупі аз (мысалы, Орталық аңғардағы Interstate 5) және қысқы уақытта қар жауатын аймақтардағы автокөлік жолдары (өйткені қар тазалау машиналары Боттс нүктелерін сызып тастайды). Жалпы, ақ сызықтар бір бағыттағы қозғалысты бөледі, бір үзілген сызықтар өтуге немесе жолақты ауыстыруға рұқсат береді, бір қатты ақ сызықтар жолақты ауыстыруға кеңес бермейді немесе тыйым салады, ал екі қатты ақ сызықтар көбінесе тыйым салады, мысалы, тоннельдерде. Екі жолақты жолда бір үзілген орталық сызық екі бағытта да өтуге рұқсат береді дегенді білдіреді, екі қатты орталық сызық екі бағытта да өтуге тыйым салады дегенді білдіреді, ал қатты сызық пен үзілген сызықтың үйлесімі өтуге рұқсат тек үзілген сызығы бар жақтан ғана беріледі және қатты сызығы бар жақтан тыйым салынады. Сонымен қатар, жолақты басқару сигналдары осындай жолақтардағы қозғалыстың қай бағытта жүруі керектігін көрсету үшін қолданылады. Оң жақтағы қатты ақ сызық "тұмандық сызық" деп аталады, ол көліктерді тұманды жағдайда өз жолағында ұстауға және жаяу жүргіштерді жолдан шығудан сақтауға көмектеседі. Белгіленген жаяу өткелдер ең болмағанда ақ сызықтар жұбымен көрсетіледі. Ірі бульварларда жаяу өткелдер көлденең бағыттағы үлкен ақ тіктөртбұрыштармен белгіленген "зебра жолақтарымен" қосымша белгіленеді. "Зебра" жолақтарының ұзақ қызмет етуі үшін олар әдетте автомобиль дөңгелектері әдетте жүрмейтін жолдың бөліктеріне жағылады, бұл белгілерге тозуды азайтады. Жол белгілері АҚШ-та реттелген және мүгедектерге арналған тұрақ орындарын белгілеу үшін қолданылады. Реттелген тұрақ орындары әдетте ақ түспен белгіленеді, бірақ басқа түстер де қолданылады. Мүгедектерге арналған тұрақ орындары кіреберістен белгілі бір қашықтықта орналасуы керек. Көк белгілер мүгедектерге арналған тұрақ орынына рұқсат берілгенін көрсетеді. Жол бойындағы белгілерді жасыратын немесе жүргізушілер назарынан тыс қалған жағдайларда оларды күшейту үшін жолға мәтін жазылады. Мұндай жазбалардың жиі кездесетін мысалдары: "ТОҚТА" (қатты тоқтау сызығының алдында және тоқтау белгісінің жанында) және "МЕКТЕП" (мектеп аймағының басында). Калифорнияның көптеген көшелерінде жылдамдық шегі жол бетіне жазылады, бұл жүргізушілерді жылдамдық шегі төмендетілген аймаққа ескертеді. Кейбір күрделі түйіскерлерде маршруттық белгілер жүргізушілерді жолға түсу алдында дұрыс жолаққа бағыттайды. АҚШ-тағы әртүрлі ірі жолдарда жол белгілеуін сынау аймақтары бар. Флоридада Interstate 95 Brevard округында екі сынақ орны бар: солтүстік бағыттағы жолақтар, 194-тен 198 шақырымға дейін, онда жол бетоннан жасалған; және оңтүстік бағыттағы жолақтар 162-ден 163 шақырымға дейін, онда жол асфальттан жасалған. Interstate 4 Polk округында 27-ден 29 шақырымға дейінгі екі сынақ орны бар, шығыс және батыс бағыттарында.

Гонконг

Гонконгтағы жол белгілері негізінен Ұлыбританиядағы белгілермен бірдей: қарсы бағыттағы қозғалыс немесе қауіпті аймақтарды көрсету үшін ұзын аралықта үзіліс-үзіліс ақ сызықтар, ал бір бағыттағы жолақтар үшін қысқа аралықта үзіліс-үзіліс ақ сызықтар қолданылады. Екі қатар ақ сызық жүргізушілер мен велосипедшілерге сол сызықтардан өтуге тыйым салады. Бір қатар ақ сызық пен бір қатар үзіліс-үзіліс ақ сызық, үзіліс-үзіліс сызыққа жақын жолақтан өтуге рұқсат ететінін көрсетеді. Барлық туннельдер мен жер асты жолдарында екі қатар ақ сызықтар болады. Сары түсті бір қатар сызықтар тротуар бойында тоқтауға тыйым салынғанын көрсетеді, Ұлыбританиядағыдай тек тұраққа тыйым салынғаннан өзгеше. Екі қатар сары сызықтар кез келген уақытта тоқтауға тыйым салады (көшеде жарық болған кезде, бір немесе екі сары сызықтар болса да тұраққа тыйым салынады). Зебра өткелдерінің екі жағында зигзаг сызықтары қолданылады, олар жүргізушілер мен велосипедшілерге жаяу жүргіншілерге жол бермейінше тоқтамау керектігін, ал жаяу жүргіншілерге жолды тек өткел арқылы ғана кесіп өтуге рұқсат ететінін көрсетеді. Жол шпилькалары да Ұлыбританиядағыдай қолданылады.

Израиль

Израильде ақ сызықтар бір бағытта және қарама-қарсы бағытта жүретін көліктерді бөлу үшін қолданылады, ал сары сызықтар жол жиегін көрсетеді.

Солтүстік Корея

Корея Халық Демократиялық Республикасында жол белгілері сирек кездеседі, бірақ олар болған жағдайда, сызықтар көбінесе ақ түспен боялады, мысалы, Пхеньяннан Нампоға дейінгі тас жолдағыдай.

Еуропа

Жалпы алғанда, Еуропа елдері Жол белгілері және сигналдары туралы Вена конвенциясын ұстанады, онда жол белгілері мен жол таңбаларының қандай болу керектігі сипатталады. Конвенцияда белгілі бір икемділік бар, сондықтан жол таңбалары елдер арасында шамалы өзгешеліктерге ие. Еуропа елдерінің көпшілігі кез келген стандартты жолақ белгілеу үшін ақ түсті пайдаланады. Сары түс автобус аялдамалары сияқты тұраққа тыйым салынған жерлерді көрсету үшін қолданылады. Көптеген Еуропа елдерінде ақ түс қозғалыс бағыттарын бөлу үшін қолданылады, бірақ Норвегияда жағдай басқаша: бұл елде қозғалыс бағыттарын бөлу үшін сары таңбалар қолданылады. Көптеген елдер жолдарды құрылыс жобалары үшін уақытша жылжытуды көрсету үшін сары, қызыл немесе күлгін түсті пайдаланады. Хорватияда сары сызықтар уақытша белгі ретінде ғана емес, сонымен қатар қоғамдық көлікке арналған жолақтарды және бұрылыс бағыттарын бөлу үшін тұрақты түрде қолданылады. Францияда тас жолдардағы сыртқы сызықтар белгілі бір арақашықтықпен үзіледі, бұл жүргізушілер мен полицияға қозғалыстағы көліктер арасындағы қашықтықты тексеруге мүмкіндік береді. Нидерланды, Германия, Швеция және Ұлыбританияда «белгісіз жолдар» деп аталатын тәжірибелер жүргізілді, онда барлық көрінетін жол таңбалары, тротуар жиектері, светофорлар және белгілер алынып тасталды, бұл қалалық жолдарда жасалды. Бұл әдіс Ұлыбританияның Уилтшир графтығындағы Синд ауылында 2005 жылы сынақтан өткізілгенде, графтық кеңесі жол-көлік оқиғалары үштен бірге азайғанын, ал жүргізушілердің орташа жылдамдығы 5%-ға төмендегенін хабарлады. Бұл жол пайдаланушылардың бір-бірімен көзбен байланыс жасауына мүмкіндік береді және осы тілсіз қарым-қатынас жол-көлік оқиғаларын азайтуға себеп болады деп болжанады. Басқалар жол таңбалары, әсіресе ортаңғы сызықтары бар, жолды басты жолға ұқсатады, осылайша жылдам және ыңғайлы жүруге ынталандырады, ал таңбалардың болмауы жолды нашар сапалы жолға ұқсатады деп санайды. Жол таңбаларын енгізу тәжірибесінен белгілі болғандай, кем дегенде тар жолдарда және бұрылыстарда ортаңғы сызықтар жүргізушілерді қарсы келе жатқан көліктермен кездескенде өз жолағында қалуға көмектеседі, осылайша жол-көлік оқиғаларын азайтады. 2005 жылғы тәжірибе қалалық жолдарда жүргізілгенін ескеріңіз. Швециядағы жергілікті көшелерде әдетте таңбалар жоқ.

Нидерланды

Нидерландыда барлық бағыттық сызықтар ақ түсті, ал сары сызықтар тоқтауға тыйым салынған жерлерді (тұтас сары), тұраққа тыйым салынған жерлерді (үзіліс-құбылыс сары) және құрылыс алаңдарында уақытша белгілеу үшін қолданылады. Жол жиегіндегі сызықтар қалалық жерлерден тыс жерде үзіліс-құбылыс түрінде болады, бұл жүргізушіге велосипедтер мен жаяу жүргіншілердің, кіреберістердің және тоқтаған көліктердің болуын ескертеді. Еңінен жолдар кейде бір, бірақ көбінесе екі орталық сызыққа ие. Үзіліс-құбылыс орталық сызықтар асып өтуге рұқсат екенін білдіреді, ал тұтас сызық асып өтуге тыйым салынғанын білдіреді, бұл екі сызықтың қай жағы тұтас екеніне байланысты. Кішкентай жолдарда және велосипедтерге рұқсат етілген жолдарда орталық сызықтар болмайды, ал көптеген ауылдық жолдарда мүлдем сызықтар жоқ. Кейде орталық сызық тек өткір бұрылыстарда ғана болады. Тас жолдар мен автожолдардағы жол жиегіндегі сызықтар тұтас болады, бұл келіп өтетін қозғалыс пен тұрғын үйлерге кіреберістердің жоқтығын, сондай-ақ рұқсат етілген шығу орындарынан басқа жерлерде жолдан шығуға тыйым салынғанын көрсетеді. Тас жолдарда әрқашан екі орталық сызық болады. Шығу және үдеу жолақтары "блоктау белгісімен" бөлінеді. Сонымен қатар, жолдарда жылдамдық шектеулері мен ескерту белгілері сияқты бірнеше жол белгілері салынған.

Норвегия

Норвегияда сары сызықтар қарама-қарсы бағытта қозғалатын көліктерді бөлуге, сондай-ақ асфальтталған жолдардың сол жақ жиегінде қолданылады. Ал ақ сызықтар бір бағытта қозғалатын көліктерді бөлуге, және асфальтталған жолдардың оң жақ жиегінде қолданылады. Егер жолдың ені көрсетілгеннен тар болса, орта сызық жойылса, ал жиек сызықтары үзіліс-үзіліс болады. Ұзындығы қысқа, үзіліс-үзіліс сызықтар – озуға рұқсат бар екенін, ұзын, үзіліс-үзіліс сызықтар – озуға рұқсат бар, бірақ қауіпті екенін, ал екі сары сызық – озуға тыйым салынғанын білдіреді. Жылдамдық шегі көрсетілгеннен төмен болса және озу қауіпті екенін көрсететін жолдарда, ұзын сызық орнына өте қысқа сары сызық қолданылады. Автомобиль жолдарында сол жақ жиек АҚШ-тағыдай сары сызықпен белгіленеді. Еуропаның көптеген басқа елдерінде осындай сызықтардың барлығына ақ сызықтар қолданылады.

Ұлыбритания

Ұлыбританияда алғашқы "ақ сызық" жол белгілері 1914 жылы Кенттегі Эшфордтағы Лондон-Фолькстоун жолындағы бірқатар қауіпті бұрылыстарда пайда болды. Англияда ортаңғы ақ сызықты бояу идеясы алғаш рет 1921 жылы Бирмингемдегі Саттон-Колдфилдте сынақтан өтті. Тұрғындардың бейсақтық жүргізуіне және бірнеше соқтығысуларға байланысты шағымдарынан кейін Саттон-Колдфилд корпорациясы Мэйни ауданындағы Мэйни бұрышында сызықты бояуға шешім қабылдады. 1971 жылы Саттон-Колдфилд Ньюс газетінің тілшісі газетте оқиғаны еске түсіріп мақала жариялады. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Жаяу жүргіншілер қауымдастығы үкіметтен қараңғылықта жаяу жүргіншілердің қауіпсіздігін қамтамасыз етуді сұрады. Нәтижесінде жолдың екі жағына ақ сызықтар салынды және жаяу жүргіншілерге шағын фонарь қолдануға рұқсат берілді. 1914 жылы Кенттегі Эшфордтағы "ақ сызық" тәжірибесінің сәтті болуынан кейін, 1920 жылдары Ұлыбритания жолдарында боялған сызықтарды қолдану күрт өсті. 1926 жылы Көлік министрлігі жолдарда ақ сызықтарды қайда және қалай қолдану керектігін анықтайтын ресми нұсқаулар шығарды. Жолдың ортасымен жүргізу үшін, аралықтары сызықтардан ұзын үзілген ақ сызық жолдың ортасын көрсетеді және жолдың құрылымы мен орналасуына байланысты ешқандай қауіп-қатер жоқ екенін, яғни бұрылыстар, алдымен өткір бұрылыстар жоқ екенін білдіреді. Сызықтардан қысқа аралықтары бар үзілген ақ сызық алдағы қауіптілік туралы ескертеді. Көлік министрлігі 1957 жылы Пасха кезінде A20 және A3 жолдарының бөліктерінде алғаш рет қос сызықты жол белгілерін сынады. Бұл белгілер ескерту мақсатында болды және сол кезде заңдық күші болған жоқ, бірақ жүргізушілер оларды елемеу жақын маңдағы апатқа қатысқан адамға қарсы ауыр дәлел болып табылуы мүмкін екеніне ескерілді. Сонымен қатар, "егер қауіпсіз болса, тек үзілген сызық сіздің тарапыңызда болғанда ғана жол сызығын кесіп өтуге болады. Қатты сызық сіздің тарапыңызда болғанда оны кесіп өтуге немесе сол жерде тоқтауға болмайды". Автобус аялдамалары туралы нұсқауларға қарамастан, тоғыз аялдама рұқсат етілмеген аймақтарда орналасқандығы байқалды. Жол жиегіндегі үзілген сары сызықтар тоқтауға болмайтынын, бірақ 5 минутқа дейін, немесе адамдар мен жүктерді тиеу-түсіру үшін қажет болса, одан да көп уақытқа тоқтауға болатынын білдіреді. Жол жиегіндегі қатты сары сызық тоқтауға тыйым салынғанын көрсетеді. Жол жөндеу жұмыстары кезінде уақытша қызғылт түсті сызықтар жиі қолданылады. Бұл сызықтар тұрақты белгілерге қарағанда басымдыққа ие.

Австралия

Австралияда жол белгілері әдетте Германия мен Швейцариядағы белгілерге ұқсас келеді. Ақ сызықтар көбінесе бір бағыттағы және қарама-қарсы бағыттағы қозғалысты бөлу үшін қолданылады. Қос тұтас ақ сызықтарды еш жағдайда кесіп өтуге болмайды, егер кедергіні болдырмау үшін қажет болмаса, бірақ Жаңа Оңтүстік Уэльс және Батыс Австралияда жолға кіру немесе одан шығу үшін осы сызықтарды кесіп өтуге рұқсат етіледі. Озу, қатар ауысу немесе бұрылу кезінде, сондай-ақ екі сызықты белгілеу кезінде, егер үзілген сызық сіздің жағыңызда болса, оны кесіп өтуге болады. Сондықтан, үзілген сызықтар көбінесе бір бағыттағы бірнеше қатарды белгілеу үшін қолданылады. Жол жиегіндегі сары сызықтар басқа белгілермен көрсетілмеген "Тұраққа тоқтауға тыйым салынған" аймақтарды көрсету үшін бүкіл елде қолданылады. Тұтас ақ сызықтар тротуардағы тұрақтарды, жаяу жүргіншілер мен велосипед жолдары мен басқа да тротуарлық жабдықтарды көрсету үшін де қолданылады. Трамвай желісі бар қалаларда трамвайды жолдан екі сары сызық бөліп тұрады. Сары сызықтар жыл сайын қар жауатын аймақтарда контрасттық болу үшін де қолданылады. Екі сызықты белгілер қарбалас жолдарда қарама-қарсы бағыттағы қозғалысты бөлу үшін қолданылады. Тұтас ақ сызықтар жүргізушінің кірер алдында тоқтауы және жол ережелерін сақтауы керек болатын қиылысты белгілейді. Үзілген ақ сызықтар жүргізушінің жол беруі керек болатын қиылысты белгілейді. Үзілген ақ сызықтар қиылыстардағы бұрылыстарды және алмаз бұрылысына мүмкіндік беретін қиылыстарды (бір-біріне қарама-қарсы бағытта келе жатқан екі көлік бірдей бағытта бұрылатын қиылыстар) көрсету үшін де жиі қолданылады. Материалдар ретінде сулы бояу, термопластик және салқын қолданылатын пластик (PMMA) қолданылады, барлығында шыны дөңгелектері бар. Ұзындығы бойынша белгілеу үшін дөңгелектердің диаметрі әдетте 1 мм болады. Қазіргі уақытта геометриялық құралдармен өлшенетін ретро-рефлективтілік негізгі көрсеткіш болып табылатын өнімділікке қатысты келісімдерге көшіп отырмыз. Шаралар деңгейі әдетте 100-ден 150 мкд/люкс/м2 (0,029-ден 0,044 фут-ламбертке дейін) аралығында өзгереді.