Луи Риель аға: Канадa Métis көшбасшысының өмірі мен қызметі

Кіріспе

Канададағы фермер, диірменші және метис көшбасшысы (1817–1864)

Луи Риэль аға (7 шілде, 1817 – 21 қаңтар, 1864) – фермер, диірменші, метис көшбасшысы және Луи Риэльдің әкесі.

Өмір

Руперт жеріндегі Île à la Crosse қаласында туған Риэль, Жан Батист Риэльдің, сондай-ақ L’Irlande аталған, саяхатшының және Маргарита Бушердің, франко-чипевиан метисінің үлкен ұлы болды. Луи бала кезінде Риэль отбасы Төменгі Канадаға көшіп келді. Ол Квебекте білім алып, жүн қағып өңдеу кәсібін меңгерді. 1838 жылы Гудзон шығанағы компаниясының қызметіне қатысып, Онтариодағы Рейн-Риверде орналасты, онда 1840 жылы Маргарита есімді қызы дүниеге келді. 1842 жылы HBC-ден шығып, Квебекке оралды, Сент-Илаирдегі Мария Безупречная орденіне діни қызметкер болып кіруді ниеттенді, бірақ бір жылдан кейін бас тартты. Ол Канаданың батысына қайтып, Сент-Бонифасқа (қазіргі Виннипег, Манитоба) өзен жағасындағы жерге қоныстанды, Қызыл өзен колониясында тұрақтап қалды. 1844 жылдың қаңтар айында саяхатшы Жан Батист Лагимодьер мен Мари Энн Габуридің қызы Джули Лагимодьерге үйленді. Олардың он бір баласы болды, және барлық есеп бойынша, олар берілген және жақын қарым-қатынастағы отбасы болды. Риэль Қызыл өзен колониясында бірнеше кәсіпорын ашты. 1847 жылы ол өз шаруашылығында, бас менеджер Джон Балленденнің қолдауымен, толық өңдеу фабрикасын ашу ниетімен кішкентай диірмен ашты. Бірақ Риэльдің толық өңдеу диірменінен үлкен табыс болған жоқ. Ол сондай-ақ Сент-Бонифасқа қарасты Сұр монахтар үшін астық ұнтақтау және жүн өңдеу үшін кардинг және диірмен ашуға тырысты, сондықтан оны «Сенаның диірменшісі» деп атады, бірақ көп табысқа жете алмады. Соңында, 1857 жылы Риэль елді мекенде тоқыма өнеркәсібін құруға тырысты, бірақ бұл жоба сәтсіз аяқталды. Ол табысты кәсіпкер болмаса да, метис қауымында үлкен көшбасшылық қасиеттер көрсетті. Луи Риэль аға Ред-Ривер метис қауымының белсенді мүшесі болды. Риэль 1849 жылдың мамыр айында Гийом Сейерді сотта қорғағанда метис көшбасшысы ретінде көзге түсті. Бұл сот процесі Гудзон шығанағы компаниясының тері саудасына монополиясын құлатудағы шешуші сәт болды. Риэль метистердің құқықтары үшін күресіп, Ассинибоя кеңесінде өкілдік алуға және Ассинибоя соттарында ағылшын тілімен қатар француз тілін де қолдануға ықпал етті. Оның ұлы Луиге әкесінің іс-әрекеті үлкен әсер еткені анық. Луи кіші әкесінің жолын жалғастырып, ең танымал метис көшбасшысы және «Манитобаның әкесі» атанды. 1864 жылдың 21 қаңтарында Луи Риэль аға қайтыс болғанда, оның өліміне бүкіл елді мекен қайғырды.

Born in Île à la Crosse, Rupert's Land, Riel was the eldest son of Jean Baptiste Riel, dit L’Irlande, a voyageur, and Marguerite Boucher, a Franco Chipewyan Métis. The Riel family moved back to Lower Canada while Louis was a child. He was educated in Quebec, learning the trade of carding wool. He joined the fur trade with the Hudson's Bay Company in 1838 and was stationed at Rainy River, Ontario, where he fathered a daughter named Marguerite in 1840. He left the HBC in 1842 and returned to Quebec with the intention of joining the priesthood at the Oblates of Mary Immaculate at Saint Hilaire, but withdrew a year later. He returned to the Canadian West, settling in the Red River Colony on a river lot in Saint Boniface (now a district of modern Winnipeg, Manitoba). He married Julie Lagimodière, daughter of voyageur Jean Baptiste Lagimodière and Marie Anne Gaboury in January, 1844. Together they had eleven children, and by all accounts formed a devout and close knit family. Riel established a number of businesses in the Red River Colony. In 1847, he opened a small mill on his farm with the support of chief factor John Ballenden with the hope of establishing a fulling mill operation in the settlement. However, Riel had little success with his fulling mill. He also attempted to open and operate a carding and grist mill to grind grain and card wool for the Grey Nuns of St. Boniface, hence his title of "miller of the Seine", but to little success. Finally, in 1857, Riel attempted to establish a textile industry in the settlement, but the venture failed. Although he was not a successful businessman, he showed great leadership within the Métis community. Louis Riel Sr. was an active participant in the Red River Métis community. Riel emerged as a Métis leader in the defence of Guillaume Sayer in his trial in May 1849. This trial was a defining moment in the fall of the Hudson's Bay Company's monopoly of the fur trade. Riel continued to fight for the rights of the Métis and was instrumental in them gaining representation on the Council of Assiniboia and for French to be used in the Assiniboia courts as well as English. His son Louis was likely influenced greatly by his father's actions. Louis Jr. continued in his father's steps to become the most famous Métis leader and the "Father of Manitoba". When Louis Riel Sr. died January 21, 1864, his death was mourned by the entire settlement.