Жюль Поль Бенжамен Делессер: Банкир, табиғатты зерттеуші және қоғам қайырымдысы

Кіріспе

Француз банкирі және табиғатты зерттеуші Жюль Пол Бенжамин Делессерт (14 ақпан 1773 – 1 наурыз 1847) – француз банкирі және табиғатты зерттеуші. Ол Ғылым академиясының құрметті мүшесі болды және оның табиғи тарих коллекциялары негізінде көптеген түрлерге ат қойылды.

Өмірбаян

Ол Лионда, Францияда алғашқы өрттен сақтандыру компаниясының және бірінші эсконттық банк негізін қалаушы Этьен Делессерттің (1735–1816) ұлы болып дүниеге келді. Олардың ата-бабалары 1685 жылдан кейін Швейцариядан көшіп келген. Жас Делессерт француз революциясы басталғанда Англияда саяхатта болды, бірақ 1790 жылы Париж Ұлттық гвардиясына қосылуға асықты, 1793 жылы артиллерия офицері болды. Алайда, 1795 жылы әкесі оны әскерден босатып алып, банкін басқаруға сеніп тапсырды. Тамаша энергияға ие болған ол көптеген коммерциялық кәсіпорындарды бастады, 1801 жылы Пассиде алғашқы мақта фабрикасын, ал 1802 жылы қант фабрикасын құрды. Онда Жан Батист Керуэль қант қызылшасынан қант өндірісін дамытты, соның арқасында ол Империя бароны атағын алды. Ол 1815 жылдан бастап көп жыл бойы депутаттар палатасында отырды және көптеген гуманистік шараларды, атап айтқанда, Тюрдегі немесе табылған балалар үйінің айналмалы жәшіктерін жою, өлім жазасын тоқтату және жаза орындау жүйесін жақсартуды ынтамен қолдады. 1802 жылы Франция Банкінің регенті болып тағайындалды, сонымен қатар көптеген білімді және қайырымдылық қоғамдардың мүшесі және негізін қалаушысы болды. 1818 жылы Жан Конрад Хотингермен бірлесіп Францияда алғашқы үнемдеу банкін – Groupe Caisse d'Epargne-ді құрды және 1847 жылы қайтыс болғанға дейін оған үлкен қызығушылық танытты. Ол Лекен көшесінде жерленген. Бенджаминнің Каролина Делессерт есімді бір қызы болды. 1858 жылы Каролина барон Жан Анри Хотингерге үйленді. Ол сондай-ақ жақын ботаник және конхолог болды; оның ботаникалық кітапханасында 30 000 том кітап болды, олардың каталогын шығарды. Сондай-ақ, ол Des avantages de la caisse d'épargne et de prévoyance (1835), Mémoire sur un projet de bibliothèque royale (1836), Le Guide de bonheur (1839) және Recueil de coquilles décrites par Lamarck (1841–42) атты еңбектерді жазды. Оның маңызды ботаникалық серіктестері Августин Пирам де Кандоль және Педро Клаудио Динамаркес Клаусен болды. Ол 1813 жылы ботаник Жан Винсент Феликс Ламуро Delesseria деген қызыл балдырлар туысын, Delesseriaceae тұқымдастығына жататын түрлерді сипаттағанда құрметке ие болды. Делессерт есімімен XVI округтегі бульвар мен X округтегі жол аталған.

He was born at Lyon, the son of Étienne Delessert (1735–1816), the founder of the first fire insurance company and the first discount bank in France. Their ancestors had moved from Switzerland after 1685. Young Delessert was travelling in England when the French Revolution broke out, but he hastened back to join the Paris National Guard in 1790, becoming an officer of artillery in 1793. His father bought him out of the army, however, in 1795 in order to entrust him with the management of his bank. Gifted with remarkable energy, he started many commercial enterprises, founding the first cotton factory at Passy in 1801, and a sugar factory in 1802 where Jean Baptiste Quéruel developed the industrial manufacture of sugar from sugar beet, and for which he was created a baron of the Empire. He sat in the chamber of deputies for many years from 1815, and was a strong advocate for many humane measures, notably the suppression of the Tours or revolving box at the foundling hospital, the suppression of the death penalty, and the improvement of the penitentiary system. He was made regent of the Bank of France in 1802, and was also member of, and, indeed, founder of many, learned and philanthropic societies. In 1818 he founded with Jean Conrad Hottinger the first savings bank in France, the Groupe Caisse d'Epargne and maintained a keen interest in it until his death in 1847. He is buried in Rue Lekain. Benjamin had one daughter, Caroline Delessert. In 1858 Caroline married Baron Jean Henri Hottinguer. He was also an ardent botanist and conchologist; his botanical library contained 30,000 volumes, of which he published a catalogue Musée botanique de M. Delessert (1845). He also wrote Des avantages de la caisse d'épargne et de prévoyance (1835), Mémoire sur un projet de bibliothèque royale (1836), Le Guide de bonheur (1839), and Recueil de coquilles décrites par Lamarck (1841–42). His major botanical collaborators were Augustin Pyramus de Candolle and Pedro Cláudio Dinamarquez Clausen. He was honoured in 1813, when botanist Jean Vincent Félix Lamouroux published Delesseria, which is a genus of red algae belonging to the family Delesseriaceae. A boulevard in the XVIth arrondissement and a road in the Xth arrondissement are named after Delessert.