Вабан: Францияның көрнекті әскери инженеры және мемлекет қайраткері

Кіріспе

Француз әскери инженері (1633–1707)

Себастьен Ле Престре, Вобан сеньоры, кейіннен өзін Вобан маркизі деп атаған (15 мамыр 1633 – 30 наурыз 1707), көбінесе Вобан (vobɑ̃) деп аталатын, XIV Людовик тұсында қызмет еткен француз әскери инженері және Франция маршалы. Ол өз заманының ең ұлы инженері және Еуропа әскери тарихындағы ең маңызды тұлғалардың бірі саналады. Оның бекіністерге қатысты қағидалары шамамен 100 жыл бойы кеңінен қолданылды, ал оның шабуылдық тактикасының кейбір аспектілері XX ғасырдың ортасына дейін қолданылып келді. Ол азаматтық инфрақұрылымды әскери тиімділікпен тығыз байланысты деп қарастырды және Францияның ірі порттарында, сондай-ақ бүгінге дейін қолданылып келе жатқан Брюш каналы (Canal de la Bruche) сияқты жобаларда жұмыс істеді. Ол Корольдік әскери инженерлер корпусын құрды, оның оқу бағдарламасы оның инженерлік жобалау, стратегия және оқыту туралы жарияланымдарына негізделген. Оның «La Dîme royale» атты экономикалық трактаты өз аргументтерін қолдау үшін статистиканы пайдаланды, бұл оны қазіргі заманғы экономиканың алға басушысы етті. Кейіннен патша жарлығымен жойылған бұл трактат салық жүктемесін тең бөлу туралы радикалды ұсыныстарды қамтыды. Оның проблемаларды шешуде рационалды және ғылыми әдістерді қолдануы, инженерлік немесе әлеуметтік мәселелер болсын, Ағарту дәуірінде кең таралған көзқарасқа ұштасты. Вобанның ең маңызды мұрасы Францияны географиялық бірлік ретінде қарауы болды. Оның аумақтан бас тартып, одан да тұтас және қорғанысқа қолайлы шекараны құру туралы ұсынысы сол кезең үшін ерекше еді; оның солтүстік және шығыста ұсынған француз мемлекетінің шекаралары содан бері төрт ғасыр ішінде көп өзгермеді.

Ерте өмір және білім

Себастьен ле Престре де Вобан 1633 жылғы мамыр айында Сен-Лежер-де-Фушереде дүниеге келді, ол 1867 жылы Наполеон III-ші оны Сен-Лежер-Вобан деп атады, қазір Бургундия-Франш-Конте аймағының бір бөлігі болып табылатын Йонна департаментінде. Оның ата-анасы – Урбайн Ле Престре (1602–1652) және Эдме де Корминьоль (шамамен 1651 жылы қайтыс болған), Базоштағы Вобаннан шыққан кіші дворяндар еді. 1570 жылы оның әкесі Жак Ле Престре, Базош графының заңсыз қызы, мұрагерліксіз қайтыс болған Франсуаза де ла Перриерге үйленген кезде Базош сарайын сатып алды. Ле Престре отбасының мүлікті сақтап қалу үшін 30 жылдық сот таласы қаржылық тұрғыдан қиындыққа толы болды, бұл Урбайнды орман шаруашылығында жұмыс істеуге мәжбүр етті. Ол сонымен қатар жергілікті ақсүйектер үшін, оның ішінде Вобанның жас кезінде өткен Шато-де-Руэрдің иелері үшін бақтарды жобалады. Оның жалғыз қарындасы Шарлотта (1638–1645?) жас кезінде қайтыс болды, бірақ оның көптеген туыстары болды; оның туысы Пол ле Престре (шамамен 1630–1703) – Ле Инвалидтер құрылысын қадағалаған әскери шенеунік болды. Полдың үш ұлы әскерде қызмет етті, олардың екеуі 1676 және 1677 жылдары шайқаста қаза тапты. Үшіншісі, Антуан (1654–1731), Вобанның көмекшісі болды, кейін генерал-лейтенантқа дейін жетті; 1710 жылы ол өмір бойына Бетун губернаторы болып тағайындалды, сондай-ақ Вобанның лауазымдары мен жерлерінің көп бөлігін мұралады. Вобанның отбасына ішкі жанжалдар мен шетелдегі соғыстар, оның ішінде 1620 жылдардағы гугеноттардың көтерілісі, 1635–1659 жылдардағы франко-испан соғысы және 1648–1653 жылдардағы Фронда әсер етті; оның католик әкесі Ла-Рошельден келген протестант әйелге үйленді және гугеноттардың жетекшісі адмирал Колиньиге қызмет етті, ал оның екі ағасы Испаниямен соғыста қаза тапты.

Мансап

1643 жылы он жасында Вобанды Семур-ан-Оусоидегі кармелиттер колледжіне жіберді, онда оған математика, ғылым және геометрия негіздері оқытылды. Оның әкесінің жұмысы да маңызды болды, себебі неоклассикалық бақтар мен бекіністердің дизайны тығыз байланысты болды, өйткені екеуі де кеңістікті басқарумен айналысты. Мұндай дағдыларды біріктіру жиі кездесетін жайт болатын; Джон Армстронг (1674–1742), Марлбороның бас әскери инженері, Бленхайм сарайында көл мен бақтарды жоспарлаған. 1650 жылы Вобан жергілікті билеуші, Конде принцінің үйіне қызметке кірді, онда ол де Монтальмен танысты. 1650–1653 жылдардағы Асылдар көтерілісі кезінде Конде Людовик XIV-нің анасы, Анна Австрия және кардинал Мазарин басқарған Регенттік кеңесімен тұтқындалды. 1652 жылы босатылғаннан кейін ол және оның жақтастары, оның ішінде Вобан мен де Монталь, испандық Нидерландқа жер аударылып, испандықтармен одақтасты. 1653 жылдың басында Вобан Конденің маңызды иеліктерінің бірі – Сент-Менехольдтың қорғанысын нығайтумен айналысқанда, ол корольшілдердің қарауыл тобымен ұсталды және тарап ауыстырып, 1653 жылдың қарашасында Сент-Менехольдты басып алған Луи Николас де Клервилл басқарған әскерде қызмет етті. Кейіннен бекіністер комиссары болып тағайындалған Клервилл оны қоршау операцияларына және бекіністер салуға жұмысқа алды. 1655 жылы Вобан Корольдік инженер (Ingénieur du Roi) қызметіне тағайындалды. Пиреней келісімінің шарттарына сәйкес Испания француз Фландриясының көп бөлігін Францияға берді, ал Вобанға Дюнкерк сияқты жаңадан алынған қалаларды нығайту тапсырылды. Осы үлгідегі француздық аумақтық иемденулер, содан кейін жаңа бекіністерді нығайту 1667–1668 жылдардағы Деволюция соғысында, 1672–1678 жылдардағы франко-голланд соғысында және 1683–1684 жылдардағы Реюнион соғысында жалғасты. Вобанның жобалаған алғашқы бекінісі 1673 жылы Маастрихтты қоршау болды, бірақ ол Луиге бағынышты болды, ол жоғары офицер ретінде саналды, сондықтан қаланы басып алуға байланысты құрметтің барлығын ол алды. Вобанға үлкен ақшалай сыйлық берілді, ол оны 1675 жылы өзінің туысынан Базуш сарайын сатып алуға жұмсады. 1673 жылдан кейін Фландриядағы француз стратегиясы Вобанның соғыс министрі Лувуаға жолдаған меморандумына негізделді, онда «Темір белдеу» (Ceinture de fer) деп аталатын қамалдар желісі ұсынылды (Картаны қараңыз). 1676 жылы ол маршал де лагерь болып тағайындалды, ал 1677 жылы Клервиллдің орнын басып, генерал-комиссар фортификация болды. Тоғыз жылдық соғыс кезінде ол 1692 жылы Намурды басып алуды бақылады, бұл соғыстағы француздардың ең маңызды жемісі болды, ал 1697 жылы Атты қоршау оның шабуыл шедеврі болып саналады. Ол ақшамен марапатталды және Вабан графы атанды, Киелі Рух орденінің және Сент-Луи орденінің мүшесі және Француз ғылым академиясының құрметті мүшесі болды. Қоршауды жүргізу және қарсыластардың араласуын болдырмау үшін қажетті күштер Тоғыз жылдық соғыстың әскерлерінің 100 000 адамнан асып кетуіне әкелді, бұл индустриалды емес қоғамдар үшін тым көп болатын. Бұл тактикада өзгерістерге себеп болды, Марлбороу бір шайқаста жеңіске жету 12 қамалды басып алудан тиімдірек екенін дәлелдеді. Испания мұрагерлік соғысындағы әскерлердің саны орташа есеппен 35 000-ға жуық болды, ал қоршау соғысы қозғалысқа басымдық берумен алмастырылды. 1703 жылы Вобан Франция маршалы болды, бұл оның әскери мансабының аяқталуын білдірді, бірақ «Темір белдеу» 1706 жылы Рамильдедегі француз жеңілісінен кейін өзінің құндылығын көрсетті. Көп майдандағы басым күштердің қысымымен Францияның солтүстік шекарасы оны бұзуға бірнеше рет әрекет жасалғанмен, көбінесе сақталды. Лильді басып алу одақтастарға 12 000 адамдық шығынға және 1708 жылғы науқанның көп бөлігіне қанағаттандырмайтын жағдай тудырды; 1706 және 1712 жылдар аралығындағы прогресссіздік Людовикке 1713 жылы Утрехтте 1707 жылы ұсынылған ұятты шарттарға қарағанда қабылдауға болатын келісімге қол жеткізуге мүмкіндік берді. Бос уақыты көбейген соң, Вобан өзінің рөлін кеңінен қарастырды. Оның бекіністері өзара қолдау үшін жоспарланған, сондықтан олар жолдармен, көпірлермен және каналдармен байланыстырылды; гарнизондарды азықтандыру қажет болды, сондықтан ол балқыма, орман және фермалардың орналасқан жерін көрсететін карталар жасады. Оларды төлеу үшін ол салық саясатына қызығушылық танытты және 1707 жылы төменгі таптардың экономикалық ахуалын сипаттаған «Корольдік ондық» (La Dîme royale) атты еңбегін жариялады. Оның шешімі – барлық ауыл шаруашылығы және өнеркәсіп өнімдеріне 10% салық салу және ақсүйектер мен дін қызметкерлерінің көпшілігі салық төлемейтін босатуларды жою болды. Корольдік жарлықпен ол тәркіленді және жойылды, бірақ оның аргументтерін қолдау үшін статистиканы қолдануы оны «қазіргі заманғы экономиканың негізін қалаушы және ағартушылықтың әлеуметтік мәселелерге алаңдаған зиялыларының алға басушысы» етеді. Өмірі бойы Вобан 300-ден астам жеке бекіністерді салуға қатысты және жоспарлады, ал оның өзінің есебі бойынша 1653 жылдан 1697 жылға дейін 40-тан астам қоршауға қатысты.

In 1643, at the age of ten, Vauban was sent to the Carmelite college in Semur en Auxois, where he was taught the basics of mathematics, science and geometry. His father's work was also relevant; the design of neo classical gardens and fortifications were closely linked, since they both concerned managing space. It was common to combine these skills; John Armstrong (1674–1742), Marlborough's chief military engineer, laid out the lake and gardens at Blenheim Palace. In 1650, Vauban joined the household of his local magnate, the Prince de Condé, where he met de Montal; a close neighbour from Nièvre, the two were colleagues for many years, and often worked together. During the 1650–1653 Fronde des nobles, Condé was arrested by the Regency Council, led by Louis XIV's mother Anne of Austria and Cardinal Mazarin. After being released in 1652, he and his supporters, among them Vauban and de Montal, went into exile in the Spanish Netherlands and allied with the Spanish. In early 1653, when Vauban worked on the defences of Sainte Menehould, one of Condé's principal possessions, he was captured by a Royalist patrol and switched sides, serving in the force led by Louis Nicolas de Clerville that took Sainte Menehould in November 1653. Clerville, later appointed Commissaire général des fortifications, employed him on siege operations and building fortifications. In 1655, Vauban was appointed Ingénieur du Roi or Royal Engineer, and by the time the war with Spain ended in 1659, he was known as a talented engineer of energy and courage. Under the terms of the Treaty of the Pyrenees, Spain ceded much of French Flanders, and Vauban was put in charge of fortifying newly acquired towns such as Dunkirk. This pattern of French territorial gains, followed by fortification of new strongpoints, was followed in the 1667–1668 War of Devolution, 1672–1678 Franco Dutch War and 1683–1684 War of the Reunions. The first fortification Vauban designed was the 1673 siege of Maastricht, although he was subordinate to Louis, who ranked as the senior officer present, and thus took credit for its capture. Vauban was rewarded with a large sum of money, which he used to purchase the Château de Bazouches from his cousin in 1675. Post 1673, French strategy in Flanders was based on a memorandum from Vauban to Louvois, Minister of War, setting out a proposed line of fortresses known as the Ceinture de fer, or iron belt (see Map). He was made Maréchal de camp in 1676, and succeeded Clerville as Commissaire general des fortifications in 1677. During the Nine Years' War, he supervised the capture of Namur in 1692, the major French achievement of the war, while the 1697 siege of Ath is often considered his offensive masterpiece. He was rewarded with money, and made Comte de Vauban, a member of the Order of the Holy Spirit and Order of Saint Louis, and an Honorary Member of the French Academy of Sciences. The numbers needed to conduct a siege, and prevent interference from opponents meant armies of the Nine Years' War often exceeded 100,000 men, sizes unsustainable for pre industrial societies. It prompted a change in tactics, Marlborough arguing winning one battle was more beneficial than taking 12 fortresses. The armies of the War of the Spanish Succession averaged around 35,000, and siege warfare superseded by a greater emphasis on mobility. In 1703, Vauban was promoted Maréchal de France, marking the end of his military career, although the Ceinture de fer proved its worth after the French defeat at Ramillies in 1706. Under pressure from superior forces on multiple fronts, France's northern border remained largely intact despite repeated efforts to break it. Capturing Lille cost the Allies 12,000 casualties and most of the 1708 campaigning season; the lack of progress between 1706 and 1712 enabled Louis to reach an acceptable deal at Utrecht in 1713, as opposed to the humiliating terms presented in 1707. With more leisure time, Vauban developed a broader view of his role. His fortifications were designed for mutual support, so they required connecting roads, bridges and canals; garrisons needed to be fed, so he prepared maps showing the location of forges, forests and farms. Since these had to be paid for, he developed an interest in tax policy, and in 1707 published La Dîme royale, documenting the economic misery of the lower classes. His solution was a flat 10% tax on all agricultural and industrial output, and eliminating the exemptions which meant most of the nobility and clergy paid nothing. Although confiscated and destroyed by royal decree, the use of statistics to support his arguments " establishes him as a founder of modern economics, and precursor of the Enlightenment's socially concerned intellectuals." In the course of his career, Vauban supervised or designed the building of more than 300 separate fortifications, and by his own estimate, supervised more than 40 sieges from 1653 to 1697.

Жеке өмір және өлім

1660 жылы Вобан Жанна д’Оне д’Эпириге (1640–1705) үйленді; олардың екі қызы болды – Шарлотта (1661–1709) және Жанна Франсуаза (1678–1713), сондай-ақ, аз ғана өмір сүрген ұлдары дүниеге келді. Ол, сонымен қатар, қуғынға ұшыраған гугенот офицерінің қызы Мари Антуанетта де Пюи Монбрунмен ұзақ қарым-қатынаста болды, оны көбінесе «Мадемуазель де Вильфранш» деп атады. Вобан 1707 жылғы 30 наурызда Парижде қайтыс болды; оның қабірі Базош қаласындағы үйіне жақын жерге көмілді, бірақ Франция революциясы кезінде қиратылды. 1808 жылы Наполеон I оның жүрегін Францияның ең танымал әскери қайраткерлерінің көпшілігі жерленген Инвалидтерге қайтадан жерлеуді бұйырды.

Шабуылдаушылық ілімдер; қоршау соғысы

Қазіргі атақ-даңқы негізінен салған бекіністерімен байланысты болғанымен, Вобанның ең маңызды жаңалықтары шабуылдық операцияларда болды, ол осы көзқарасын «Көбірек ұңғы, аз қан» деген сөздермен түйіндеді. Бастапқыда қолданыстағы түсініктерге сүйенген Вобан, кейіннен 1672 жылғы наурыздағы «Қоршауды жүргізу бойынша нұсқаулыққа қызмет ететін естелік» атты меморандумында баяндалған қағидаларға бейімдеді. Осы кезеңде қоршаулар соғыстың басты формасына айналды; 1672–1678 жылдардағы франко-голландия соғысы барысында испандық Нидерландыда үш шайқас болды, олардың тек Сенефтігі қоршаумен байланысты болмады. XIV Людовик олардың маңыздылығын арттырды, өйткені ол оларды әскери шеберлігін көрсету және беделін арттыру үшін қауіпсіз мүмкіндіктер деп қарады және Вобан жүргізген 20 қоршаудың 20-сына қатысты. «Қасқыншылық параллелі» 16 ғасырдың ортасынан бері дамып келген, бірақ Вобан 1673 жылы Маастрихтте осы идеяны іс жүзіне асырды. Қабырғалардың алдында үш параллель траншея қазылды, соның нәтижесінде қазылған топырақ шабуылдаушыларды қорғаныс атысынан қорғап, оларды шабуыл нүктесіне мүмкіндігінше жақын жеткізді (суретті қараңыз). Артиллерия траншеяларға орналастырылып, оларға қабырғалардың негізін жақыннан нысанаға алуға мүмкіндік берді, ал қорғаушылар өз қаруларын осыған қарсы тиімді қолдана алмады. Бұзылыс жасалғаннан кейін, ол шабуылға алынды. Осы тәсіл 20 ғасырдың соңына дейін шабуылдық операцияларда қолданылды. Дегенмен, Вобан жағдайға қарай тәсілін бейімдеді және 1677 жылы Валенсиенге дейін қасқыншылық параллелін қайта қолданбады. Қабылданған нормаларға қарсы шығуға әрқашан дайын болған Вобан Валенсиенде әдеттегідей түнде емес, күндіз бұзылысқа шабуыл жасауды ұсынды. Ол бұл қорғаушыларды тосыннан шақырып, шығындарды азайтады және шабуыл тобы арасында жақсы үйлестіруге мүмкіндік береді деп мәлімдеді; Людовик оны қолдады, және шабуыл сәтті аяқталды. Вобан қоршау артиллериясын пайдалануда бірнеше жаңалықтар енгізді, соның ішінде рикошет атысы және бірнеше нысананы нысанаға алудың орнына бекіністердің нақты бөліктеріне назар аудару. Оның голландиялық қарсыласы Менно ван Коехорн да ұқсас тәсіл қолданды. «Ван Коехорн әдісі» 1695 жылы Намурдегі 200 зеңбірекпен құралған «Ұлы батарея» сияқты зор атыс күшімен қорғанысты басып алуға тырысса, Вобан көбірек кезең-кезеңімен әрекет етуді ұнатты. Екеуінің де жақтастары болды; Вобан оның шығындар жағынан арзан екенін, бірақ көбірек уақыт алатынын айтты, бұл сол дәуірде көптеген сарбаздар соғыста емес, аурудан көз жұмған кезде маңызды мәселе болып табылды.

While his modern fame rests on the fortifications he built, Vauban's greatest innovations were in offensive operations, an approach he summarised as 'More powder, less blood.' Initially reliant on existing concepts, he later adapted these on lines set out in his memorandum of March 1672, Mémoire pour servir à l'instruction dans la conduite des sièges. In this period, sieges became the dominant form of warfare; during the 1672–1678 Franco Dutch War, three battles were fought in the Spanish Netherlands, of which only Seneffe was unrelated to a siege. Their importance was heightened by Louis XIV, who viewed them as low risk opportunities for demonstrating his military skill and increasing his prestige; he was present at 20 of those conducted by Vauban. The 'siege parallel' had been in development since the mid 16th century but Vauban brought the idea to practical fulfilment at Maastricht in 1673. Three parallel trenches were dug in front of the walls, the earth thus excavated being used to create embankments screening the attackers from defensive fire, while bringing them as close to the assault point as possible (see diagram). Artillery was moved into the trenches, allowing them to target the base of the walls at close range, with the defenders unable to depress their own guns enough to counter this; once a breach had been made, it was then stormed. This approach was used in offensive operations well into the 20th century. However, Vauban adapted his approach to the situation, and did not use the siege parallel again until Valenciennes in 1677. Always willing to challenge accepted norms, at Valenciennes, he proposed assaulting the breach during the day, rather than at night as was normal practice. He argued this would reduce casualties by surprising the defenders, and allow better co ordination among the assault force; he was supported by Louis, and the attack proved successful. Vauban made several innovations in the use of siege artillery, including ricochet firing, and concentrating on specific parts of the fortifications, rather than targeting multiple targets. His Dutch rival Menno van Coehoorn employed a similar approach. While the 'Van Coehoorn method' sought to overwhelm defences with massive firepower, such as the Grand Battery of 200 guns at Namur in 1695, Vauban preferred a more gradual approach. Both had their supporters; Vauban argued his was less costly in terms of casualties, but it took more time, an important consideration in an age when far more soldiers died from disease than in combat.

Қорғау ілімдері; бекіністер

Тіпті ең мықты бекіністердің де уақыт өте келе құлауы мүмкін еді; 1690 жылдарға қарай бұл процесс жақсы түсінілді, сондықтан қоршаудың қаншаға созылатынына тікелей тігіс тігу танымал әуесқойлыққа айналды. Көптеген мемлекеттер үлкен тұрақты армияға ие бола алмағандықтан, қорғаушыларға күш жинау үшін уақыт қажет болды. Осы мақсатта, қамалдар шабуылдаушылардың күшін жұта алатындай етіп жобаланды, бұл қазіргі автомобильдердегі деформация аймақтарының принципіне ұқсас. 1695 жылы Намурды француздық қорғау, «бір қамалды жоғалтып, бірақ қоршаушыларды шаршатып, науқанды қалай жеңуге болатынын» көрсетті. Қоршау параллеліне сәйкес, Вобанның қорғаныс жобаларының күші – ол басқалардың жұмысын синтездеу және жаңа жағдайларға бейімдеу қабілетінде болды. Оның алғашқы жұмыстары Антуан де Вильдің (1596–1656) және Блез Паганның (1603–1665) жобалары негізінде салынған «жұлдыз тәрізді» немесе бастиондық қамал дизайны, сонымен қатар «итальяндық із» деп белгілі болды. Оның кейінгі «жүйелері» казематтық иықтар мен қанаттарды қосу арқылы ішкі құрылымды күшейтті. Вобанның «екінші жүйесінің» принциптері 1683 жылғы «Le Directeur Général des fortifications» еңбегінде баяндалған және Ландауда және Трабен-Трабах маңындағы Мон-Рояльде қолданылды; екеуі де француздық шабуылдар үшін бастапқы нүктелер ретінде қарастырылған алдыңғы қатарлы позициялар болды. Мозель өзенінің үстінде орналасқан Мон-Рояльдің биік, ұзын қабырғалары және 12 000 әскерге арналған кеңістігі болды. Бұл өте қымбат құрылыс 1697 жылғы Рисвик шартынан кейін француздар шегінген кезде қиратылды және бүгінде тек негіздері ғана сақталған. Форт-Луи – тағы бір жаңа құрылыс, ол Рейн өзенінің ортасындағы аралда салынған. Бұл Вобанға қорғаныс принциптерін қала құрылысымен үйлестіруге мүмкіндік берді, бірақ Мон-Рояль сияқты, оның көп бөлігі сақталмады. Рейннен 1697 жылдан кейін француз әскерлерінің шегінуіне жаңа қамалдар қажет болды. Неуф-Брисак ең маңыздысы болды, ол Вобанның «үшінші жүйесі» бойынша жобаланды және оның өлімінен кейін Луи де Кормонтен аяқтады. Форт-Луидің идеяларын пайдалана отырып, ол сегізбұрышты қамалдың ішінде тұрақты шаршылы көшелер желісін енгізді. Әрбір қабырғаның ішінде тұрғын үйлер салынды, бұл қорғаныс қабырғаларын нығайтты және қымбат үйлерді артиллериялық оқтан қорғады. Шекараны нығайту үшін Вобан нашар бекіністерді бұзуды және қорғау қиын аумақтардан бас тартуды ұсынды. 1672 жылдың желтоқсан айында ол Лувуаға былай деп жазды: «Мен көптеген орындарға қарсымын, бізде олардың жеткілікті саны бар, және Құдай қаласа, жартысы ғана болса да, барлығы жақсы күйде болсын!» Вобан жобалаған көптеген бекіністер бүгінгі күнге дейін сақталған. 2008 жылы Вобан бекіністерінің он екі тобы 17-ден 20-ғасырларға дейінгі әскери бекіністерге жасаған ерекше инженерлік және әсері үшін ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілді.

It was accepted even the strongest fortifications would fall, given time; the process was so well understood by the 1690s, betting on the length of a siege became a popular craze. As few states could afford large standing armies, defenders needed time to mobilise; to provide this, fortresses were designed to absorb the attackers' energies, similar to the use of crumple zones in modern cars. The French defence of Namur in 1695 showed "how one could effectively win a campaign, by losing a fortress, but exhausting the besiegers." As with the siege parallel, the strength of Vauban's defensive designs was his ability to synthesise and adapt the work of others to create a more powerful whole. His first works used the 'star shape' or bastion fort design, also known as the trace Italienne, based on the designs of Antoine de Ville (1596–1656) and Blaise Pagan (1603–1665). His subsequent 'systems' strengthened their internal works with the addition of casemated shoulders and flanks. The principles of Vauban's 'second system' were set out in the 1683 work Le Directeur Général des fortifications, and used at Landau and Mont Royal, near Traben Trarbach; both were advanced positions, intended as stepping off points for French offensives into the Rhineland. Located above the Moselle, Mont Royal had main walls high, long and space for 12,000 troops; this enormously expensive work was demolished when the French withdrew after the 1697 Treaty of Ryswick, and only the foundations remain today. Fort Louis was another new construction, built on an island in the middle of the Rhine; this allowed Vauban to combine his defensive principles with town planning, although like Mont Royal, little of it remains. The French retreat from the Rhine after 1697 required new fortresses; Neuf Brisach was the most significant, designed on Vauban's 'third system', and completed after his death by Louis de Cormontaigne. Using ideas from Fort Louis, this incorporated a regular square grid street pattern inside an octagonal fortification; tenement blocks were built inside each curtain wall, strengthening the defensive walls and shielding more expensive houses from cannon fire. To create a more coherent border, Vauban advocated destroying poor fortifications, and relinquishing territory that was hard to defend. In December 1672, he wrote to Louvois: "I am not for the greater number of places, we already have too many, and please God we had half of that, but all in good condition!" Many of the fortifications designed by Vauban are still standing; in 2008, twelve groups of Vauban fortifications were inscribed on the UNESCO World Heritage List for their exceptional engineering and influence on military fortifications from the 17th through the 20th centuries.

Инфрақұрылым және инженерлік

Көптеген жағдайларда назардан тыс қалған Вобан көптеген азаматтық инфрақұрылымдық жобаларда жұмыс істеді, соның ішінде Брест, Дюнкерк және Тулон порттарын қайта жарақтандыруды да қамтыды. Оның бекіністері өзара қолдау үшін жоспарланғандықтан, жолдар мен су жолдары олардың құрылысының маңызды бөлігі болды, мысалы, 1682 жылы салынған және Страсбург бекінісіне материалдар тасымалдауға арналған Canal de la Bruche каналы. 1684 жылы Вобан 3 мен 25 метр биіктіктегі тіреу қабырғаларына арналған эскиз кестелерін жариялады. Үш жыл өткен соң, Вобан, француз бекіністерінің жаңа тағайындалған Бас комиссары ретінде, Корпус дю Гени Милитердегі инженерлеріне өзінің тіреу қабырғаларының профильдерін ұсынды, олар кейін Белидор (1729), Понселе (1840) және Уилер (1870) сияқты инженерлер тарапынан қабылданды. Сондай-ақ, ол 1686 жылы Canal du Midi каналын жөндеу және кеңейту жөнінде кеңес берді. Оның қала қорғанысын қала құрылымы және инфрақұрылыммен біріктіретін қала құрылысына қатысты тұтас көзқарасы ең айқын Neuf Brisach қаласында көрінеді. Оның мұрасы 1998 жылдан бері тұрақты аудандар үшін үлгі ретінде дамытылған Фрайбургтағы Вобан ауданында танылған. Вобанның «ғылыми тәсілі» және ірі инфрақұрылымдық жобаларға баса назар аударуы американдық әскери және азаматтық инженерлік саласына күшті әсер етті және 1824 жылы АҚШ Инженерлер корпусын құруға түрткі болды. 1866 жылға дейін Вест-Пойнттің оқу бағдарламасы француз Политехникалық мектебінің үлгісі бойынша жасалған және инженерлік және математикалық дағдылары бар офицерлерді дайындауға бағытталған. 1690 жылы Вобан білікті инженерлердің үздіксіз қамтамасыз етілуін қамтамасыз ету үшін Корольдік әскери инженерлер корпусын құрды; оның өмірінің соңына дейін үміткерлер Вобанның өзі жүргізетін емтиханды сәтті тапсыруы керек болды. Француз протестантизмінің әлеуметтік және білім беру ерекшеліктеріне байланысты, жас француз гугеноттары табысты инженерлердің үлкен бөлігін құрады. 1685 жылы Нант эдикты күшін жойғаннан кейін, осы инженерлердің көптеген өкілдері Ирландия, Фландрия және Испанияда күресу үшін ағылшын және голланд армияларына қосылды. Оның көптеген еңбектері, соның ішінде Traité de l'attaque des places және Traité des mines, оның мансабының соңында жазылды және оның ізбасарларына оқу бағдарламасын ұсыну мақсатын көздеді.

While often overlooked, Vauban worked on many civilian infrastructure projects, including rebuilding the ports of Brest, Dunkerque and Toulon. Since his fortifications were designed for mutual support, roads and waterways were an essential part of their design, such as the Canal de la Bruche, a canal built in 1682 to transport materials for the fortification of Strasbourg. As early as 1684, Vauban published design tables for retaining walls with heights between 3 and 25 metres. Three years later, Vauban, in his role as newly appointed Commissary General of all French fortifications, sent his engineers in the Corps du Génie Militaire his Profil général pour les murs de soutènement in which he presented his retaining wall profiles that were later adopted by engineering offers such as Bélidor (1729), Poncelet (1840) and Wheeler (1870). He also provided advice on the repair and enlargement of the Canal du Midi in 1686. His holistic approach to urban planning, which integrated city defences with layout and infrastructure, is most obvious at Neuf Brisach. His legacy is recognised in the Vauban district in Freiburg, developed as a model for sustainable neighbourhoods post 1998. Vauban's 'scientific approach' and focus on large infrastructure projects strongly influenced American military and civil engineering and inspired the creation of the US Corps of Engineers in 1824. Until 1866, West Point's curriculum was modelled on that of the French Ecole Polytechnique and designed to produce officers with skills in engineering and mathematics. To ensure a steady supply of skilled engineers, in 1690 Vauban established the Corps royal des ingénieurs militaires; until his death, candidates had to pass an examination administered by Vauban himself. Young French Huguenots made up a disproportionately high number of successful engineers due to the social and educational characteristics of French Protestantism. After the Revocation of the Edict of Nantes in 1685, a significant number of these engineers joined the English and Dutch armies to fight in Ireland, Flanders and Spain. Many of his publications, including Traité de l'attaque des places and Traité des mines, were written at the end of his career to provide a training curriculum for his successors.

Бағалау

Вобанның шабуылдық тактикасы ғасырлар бойы маңыздылығын сақтап келді; оның принциптері 1954 жылы Диен-Бьен-Фу шайқасындағы Вьетминь қолданған тактикада анық көрінді. Оның қорғаныс бекіністері, ішінара қажетті зор инвестицияларға байланысты, тез ескірді; Вобанның өзі 1678, 1694 және 1705 жылдары француз армиясының 40-45% гарнизондық міндеттерге жұмылдырылғанын есептеді. Вобанның беделі оның жобалары артиллерияның жетілуі оларды қолданусыз қылғаннан кейін де ұзақ жылдар бойы қолданыста болды, мысалы, 1742 жылы салынған голландтық Буртанж бекінісі. Әскери инженерлер корпусы оның іліміне негізделді; 1699 мен 1743 жылдар аралығында бар болғаны 631 жаңа үміткер қабылданды, олардың көп бөлігі қазіргі немесе бұрынғы мүшелерінің туыстары еді. Осының салдарынан француз әскери инженерлігі өте консервативті болды, ал көптеген «жаңа» құрылыстар оның жобаларын пайдаланды немесе оларға сүйенгендерін мәлімдеді, мысалы, Луи де Кортмонтеньдің 1728-1733 жылдары Метс қаласында салған бекіністері. Бұл 19 ғасырдың соңына дейін жалғасты; 1867 жылы Метс маңында салынған Кеулеу бекінісі Вобан стилінде салынғанын көрсетіп тұр. Кейбір француз инженерлері инновациялық болды, атап айтқанда, 1776 жылы «La Fortification perpendiculaire» еңбегін жариялаған Монтембер графы. Бұл Вобан мен оның ізбасарлары ұсынған қағидаларды қабылдамаушылықты білдірді; оның идеялары Еуропаның көп бөлігінде басымдыққа ие болды, бірақ Францияда мойындалмады.