Кіріспе

Oseberg (Osebergfeltet) – Норвегияның оңтүстік-батыс жағалауындағы Берген қаласының солтүстік-батысында орналасқан Солтүстік теңізде газ қабаты бар теңіздегі мұнай кен орны. 25 км ұзындығы және 7 км ені бар Oseberg алаңы, Норвегияның ең маңызды археологиялық жаңалығының бірі – Oseberg кемесінің құрметіне аталған. 9 ғасырдың басындағы ежелгі викинг кемесі 1904 жылы Ослоның оңтүстігіндегі Осеберг шаруашылығындағы жерлеу моласын қазу кезінде табылған. Oseberg Transport System (OTS) деп аталатын кеңейтілген су асты құбыр желісі Oseberg аймағынан Норвегиядағы Sture терминалына дейін мұнай тасымалдайды. Oseberg аймағындағы теңіздің тереңдігі 100 метрді құрайды. Oseberg өріс орталығы үш платформадан тұрады: Oseberg A, B және D, Oseberg алаңының оңтүстік бөлігінде көпірлермен байланысқан, ал Oseberg C платформасы алаңының ортасынан солтүстікке қарай 14 километр қашықтықта орналасқан. Оператор – Equinor, Petoro, TotalEnergies, ExxonMobil және ConocoPhillips компанияларымен серіктестікте. Ағын сипаттамаларын бағалау үшін үстіңгі жоғары крейдтік бор тобындағы қойма сынақтары жүргізілуде.

Сейсмикалық деректерді алу

Алғашқы ашылған ұңғыма 2D сейсмикалық толқынды рефлексия деректерін пайдалана отырып орналастырылды. 1982 жылы Осебергтің үстінен алғашқы 3D сейсмикалық деректер жинағы алынды, ол барлау және бағалау бұрғылауын жалғастыруға көмектесті. 1989 және 1991 жылдары Statoil толыққанды 4D сейсмикалық зерттеудің мүмкіндігін зерттеу мақсатында, бірдей параметрлерді қолдана отырып, 3D деректердің екі жиынтығын алды. Пилоттық зерттеудің табысқа ие болуына байланысты, 1992, 1999, 2004 және 2007 жылдары қосымша зерттеулер жүргізілді. Бұл зерттеулер өндіріс кезінде газ-май және су-май контактісіндегі өзгерістерді белсенді түрде бақылау үшін қолданылады.

Өндіріс

Oseberg A – процестік жабдықтар мен тұрғын үй-жайларын қамтитын бетондық платформа; Oseberg B – болаттық жамылғының үстінде орналасқан және бұрғылау, өндіру және инъекциялау құрылғылары бар; Oseberg D – газ өңдеу және экспорттық жабдықтары бар болаттық платформа, ол 1999 жылы Field Centre орталығымен көпір арқылы қосылды. Oseberg C – болаттан жасалған платформа, бұрғылау, орналастыру және өндіруге арналған. Oseberg Vestflanke Oseberg B-ге қосылған су асты шаблоны арқылы дамытылды. Oseberg Delta Oseberg D-ге қосылған су асты шаблоны арқылы дамытылатын болады. Statfjord формациясындағы Gamma Main құрылымынан өндіру 2008 жылдың көктемінде Oseberg Field Centre-тен екі ұңғыма арқылы басталды. Кен орталығындағы жабдықтар Oseberg Øst, Oseberg Sør және Tune кендерінен мұнай мен газды өңдейді. Oseberg-тің солтүстік бөлігіне арналған даму және пайдалану жоспары 1988 жылдың 19 қаңтарында бекітілді. Oseberg D үшін ЖСҚ 1996 жылдың 13 желтоқсанында, Oseberg Vestflanke үшін – 2003 жылдың 19 желтоқсанында және Oseberg Delta үшін 2005 жылдың 23 қыркүйегінде бекітілді. Кен орнынан мұнай газ және су инъекциясы арқылы, сондай-ақ су-газ инъекциясы (WAG) арқылы қысымды сақтап өндіріледі. Қысымды сақтауға қолданылатын инъекциялық газ бұрын Troll Øst (TOGI) және Oseberg Vest-тен жеткізілді. Кеннің басқа кішігірім бөліктері қысымды төмендету арқылы өндіріледі. Кен 1988 жылдың 1 желтоқсанынан бері өнімді. Күн сайынғы 81 000 Sm3 мұнай өндірісінің жоғары деңгейі 1997 жылы аяқталды. Oseberg платформаларының негізгі сипаттамалары кестеде көрсетілген.

Oseberg AOseberg BOseberg COseberg D
ТүріБетонды гравитациялық негізТік болатТік болатТік болат
Блок30/930/930/630/9
Координаттары60.491341N 2.825642E60.492816N 2.826518E60.607820N 2.773917E60.490144N 2.827314E
Су тереңдігі, м109108108109
Аяқтар4 бетонды шахта, диаметрі 18 м4 ойық48
Құдықтар орнатылған1988198819912000
Субконструкция салмағы, тонна115,00018,80014,0005,983
Үстіңгі құрылым салмағы, тонна41,97915,01924,21610,880
Палуба өлшемдері, м106 × 61 × 14
ФункцияӨңдеу, тұрғын үйЖақсы, бұрғылауИнтегралды бұрғылау, тұрғын үй, өндірісГаз өңдеу және экспорт
Жабдықтар2 ажырату модулі, 2 компрессия модулі, су инъекциясы, 60 МВт генерациясы, 105 м жалынды шам
Өндіріс өнімділігі240,000 баррель/тәулік
Газ компрессиясы27 миллион м3/тәулік
Су инъекциясы300,000 баррель/тәулік
Тұрғын үй300
Бас мердігерлерNorwegian Contractors, Kvaerner, Norconsult/McDermott, Norwegian Petroleum consultants, RDS
Өндіріс басталуы1989 сәуір

Өңірлік жағдай

Oseberg кен орны – Викинг Грабеніндегі көмірсутек жинақталған орындардың бірі. Солтүстік Солтүстік теңіздің бұл бөлігі екі негізгі жарылыс кезеңіне ұшырады: Пермь-Триас және орта-соңғы юра. Бұл кейінгі жарылыс құрылымдарындағы алдыңғы синкристік жарылыс шөгінділерінің қалыңдығында күрделі өзгерістерге алып келді. Осеберг аймағында осы екі кезеңде пайда болған негізгі жарылымдар қарама-қарсы бағытта еңкейді және алдыңғы бассейндердің мөлшері әдетте кейінгілерінен екі есе үлкен. Шығысқа қарай еңкейген Жора кезеңінің соңындағы Осеберг құрылымы, батысқа қарай еңкейген Пермь-Триас жартылай грабенінің астында жатыр.

Су қоймалары

Негізгі су қоймалары – Брент тобына жататын Орта юраның Oseberg, Rannoch, Etive, Ness және Tarbert формацияларының құмтастары. Бұл – кеңейіп дамыған дельта жүйелерінің шөгінділері, дельта қолжетімді кеңістікті толтырған сайын жалпы тереңдігі азаяды. Oseberg формациясы Норвегия жағалауынан батысқа қарай жылжыған, құмға толы дельталардың шөгінділерін көрсетеді. Топтың қалған бөлігі – Викинг грабенінің оңтүстік бөлігін алып жатқан, солтүстікке қарай кеңейген Брент дельта жүйесінің шөгінділері. Шөгінді ортасы су асты фандарынан, фан-дельталар мен жағалауға, содан кейін дельта жазығына қарай біртіндеп өзгереді. Тарберт формациясының ең жоғарғы қабаты дельта жазығы шөгінділерінің қайта өңделгенін көрсетеді, бұл осыдан кейін жатқан Viking тобының сазды тақтатастарымен көрсетілген теңіз трангрессиясының басталуын білдіреді. 2300 және 2700 м тереңдікте орналасқан Брент тобының су қоймалары, әдетте, 20–30% шамасындағы кеуектілікке және бірнеше дарсиге дейін жететін өткізгіштікке ие, өте жақсы қасиеттерге ие. Statfjord формациясы, Ryazanian-Sinemurian дәуіріне жатады, Dunlin тобымен Brent тобынан бөлінеді, ол су қоймасы емес. Бұл Statfjord формациясы мен Brent тобының су қоймалары арасында байланыс жоқ екенін білдіреді. Statfjord формациясы массивті құмтастардан тұрады. Төменгі шекарасы Lunde формациясының қызыл континенттік тақтатастарынан үстіңгі құмтастарға өту кезінде белгіленеді. Қалқанды құмтастардан тұратын бөліктің жоғарғы жағында, үстіңгі Dunlin тобының қара сазды тақтатастары мен балшықтарына салыстырмалы түрде тікелей өту байқалады. Шөгінді ортасы аллювиалды жазықтан және формацияның көп бөлігін құрайтын өрілген арналардан, жағалау ортасын көрсететін, кесекті және арналы ірі құмтастарға дейін өзгереді. Жоғарғы құмтастарда глауконит пен теңіз қазбаларының болуы олардың жақын теңіз ортасында шөгінділенгенін көрсетеді.

Құрылымы

Тұзақ – бұл Викинг Грабеннің шығыс жағында Жура дәуірінің соңында жарылу процесінде пайда болған, батысқа қарай көлбеген қалыпты жарылымдармен байланысты үш шығысқа қарай көлбеген жарылымдық блоктар тобы. Үш негізгі жарылымдық блок Альфа, Гамма және Альфа-Солтүстік деп аталады. Осеберг жарылымдық блоктарының Хорда платформасымен шығыс шекарасы ірі Браге жарылымымен анықталады. Осеберг аймағында жарылымдық тығыздағыштардың да белгілі бір элементтерінің болуына дәлелдер бар.

Резервтер

Oseberg кен орнының бастапқы қалпына келтірілетін қоры 366,4 млн Sm3 мұнай, 107,0 млрд Sm3 газ және 9,3 млн тонна NGL құрасты деп бағаланады. 2008 жылғы 31 желтоқсандағы жағдай бойынша қалған қалпына келтірілетін қорлар 21,1 млн Sm3 мұнай, 85,6 млрд Sm3 газ және 3,5 млн тонна NGL құрасты деп бағаланды.