Кіріспе

Мексикадағы оффшорлық мұнай кені

Кантарелл кен орны немесе Кантарелл кешені – Мексикадағы қартайып бара жатқан, аса ірі оффшорлық мұнай кені. Ол 1976 жылы ашылған, ал 1972 жылы балықшы Рудесиндо Кантарелл Хименес мұнай дақтарын байқағаннан кейін іздеу жұмыстары басталды. 2000 жылы азот инъекциясы қолданыла бастады, ал өндіріс 2004 жылы ең жоғары деңгейге жетті. Қазіргі күнгә дейін жинақталған өндіріс көлемі бойынша бұл Мексикадағы ең ірі мұнай кені және әлемдегі ірі кендердің бірі еді. Дегенмен, 2004 жылдан бері өндіріс азайып, 2022 жылы төмендеді. 2009 жылы Ку Малуб Заап кені Мексиканың ең ірі мұнай кені ретінде оны басып озды.

Орналасқан жері

Кантарелл Кампеше шығанағында теңіз бетінде орналасқан. Бұл кешен төрт ірі кен орнынан тұрады: Акал (ең ірісі), Нохох, Чач және Куц. Кен орындары кейінгі Бор дәуіріне жататын карбонатты сынықтардан (брекчиядан) қалыптасқан, бұл Чиксулуб кратерін жасаған астероидтың соққысынан пайда болған қиыршықтар. Жақында ашылған Сихиль кен орнында (115 000 миллион баррель) басқа кен орындарының астындағы юралық қабаттарда жеңіл мұнай бар, және ол көбінесе жеке кен орны ретінде қарастырылады, бірақ оның дамуы үстіндегі инфрақұрылымды пайдалануға мүмкіндік береді. Кантареллдің мұнай өндірісі 2004 жылы ең жоғары деңгейге жетті, содан бері азайып келеді, ал болашақта одан да азаюы күтілуде.

Геология

Чикшулуб соққысы Чикшулуб кратерін және одан кейінгі карбонатты үлпелердің брекчиясын құрады, ол Виллаермоса және Кампеше шығанағы маңындағы кендер үшін мұнай резервуарына айналды, оның ішінде Кантарелл кешені орналасқан. Резервуардағы кеуектілік шамамен 1500 м тереңдікте 8-12% құрайды, бұл ірі ұсақ түйіршікті болып өзгереді, сәйкесінше 1- және 2-бөлімдер деп аталады, ал оның үстінде 3-бөлім деп аталатын, сазды шығарындарға толы қабат жатыр. Акал блогының астында 1998 жылы мұнай табылган Сихил блогы орналасқан.

Өндіріс тарихы

Жыл Кб/күн 2003 2122.8 2004 2136.4 2005 2035.3 2006 1800.9 2007 1490.5 2008 1039.5 2009 684.8 2010 558.0 2011 500.7 2012 454.1 2013 439.8 2014 374.9 2015 273.4 2016 215.8 2017 176.0 2018 161.2 2019 159.3 2020 161.2 2021 160.9 2022 158.3 1981 жылға қарай Кантарелл кешені өндіріс жүргізіп келді. Дегенмен, 1995 жылға қарай өндіріс деңгейі төмендеді. 2000 жылы Аттаста Кампечеде орналасқан, әлемдегі ең ірі азот зауытын қамтитын азот инъекциялау жобасы іске қосылды, бұл өндіріс деңгейін 2002 жылы және 2003 жылы рекордтық деңгейге дейін көтерді, соның нәтижесінде Кантарелл Сауд Арабиясындағы Гавар кен орнынан кейін әлемдегі екінші ең жылдам өндіретін мұнай кені болып танылды. Алайда, Кантарелдің Гаварға қарағанда мұнай қоры айтарлықтай аз болғандықтан, өндіріс онжылдықтың екінші жартысында күрт төмендеді. Өкінішке орай, азот газға көшіп, оның жылу беру қабілетін және, демек, экономикалық құндылығын төмендетті, сондықтан газды отын ретінде пайдалану үшін одан азотты бөліп алу қажет болады. PEMEX компаниясының барлау және өндіру бөлімінің басшысы Луис Рамирес Корзо 2004 жылдың 12 тамызында Кантареллден алынатын мұнай көлемінің 2006 жылдан бастап жыл сайын 14% төмендеуі күтілетінін мәлімдеді. 2006 жылдың наурыз айында Кантареллдің өндірісінің ең жоғары деңгейге жеткені және 2005 жылы екінші жыл қатарынан төмендегені хабарланды. PEMEX бас директоры Хесус Рейес Геролес мәлімдемесіне сәйкес, 2006 жылы кен орнының өндірісі 13,1% төмендеді. 2008 жылдың шілдесінде күндізгі өндіріс деңгейі бір жыл бұрынғы көрсеткіштен 36%-ға төмендеп, күрт құлдырады. Сарапшылардың пікірінше, бұл жылдам төмендеудің себебі – өндіріс деңгейін арттыру технологияларын қолдану, нәтижесінде кен орнының қызмет ету мерзімі қысқарды. 2009 жылдың қаңтарына қарай Кантареллдегі мұнай өндірісі төмендеп, жылдық өндіріс 38%-ға азайды, бұл Мексиканың жалпы мұнай өндірісінің 9,2%-ға төмендеуіне әкелді, бұл Мексиканың өндірісінің төмендеуінің бес жыл қатарынан тіркелгені болды. Бұл Мексиканың жылдық мемлекеттік бюджетіне және егеменді кредиттік рейтингіне теріс әсер етті. Өндіріс төмендеуін жалғастырып, 2019 жылы күніне 159 300 баррельге жетті. Кампече шығанағында ауыр мұнай өндіруді сақтау мақсатында PEMEX күш-жігерін Кантареллдің қолданыстағы инфрақұрылымымен байланысты болатын көршілес аймақтағы Ку Малооб Заап кешенін дамытуға шоғырландырды. Ку Малооб Заап кешенінің осы онжылдықтың соңына дейін өндіріс бастауы күтілуде. 2009 жылы Ку Малооб Заап Кантареллдің орнын басып, Мексиканың ең өнімді мұнай кеніне айналды.