Кіріспе

Норвегия жағалауындағы табиғи газ қондырғысы

Troll A платформасы – Норвегияның батыс жағалауындағы Troll газ кен орнында орналасқан Condeep гравитациялық негізді теңіз үстіндегі табиғи газ платформасы. 2014 жылғы мәліметтер бойынша, нығайтылған бетоннан салынған бұл құрылыс Жер бетіне қатысты ең биік нысан болып табылады және тарихтағы ең ірі және күрделі инженерлік жобалардың біріне жатады. Платформа 1995 жылы Солтүстік теңізге сүйретілген кезде телеарналарда кеңінен көрсетілді және қазір Equinor компаниясымен басқарылады. Бұл сонымен қатар ең ауыр нысан және 1,2 миллион тонна орын ауыстыруға ие екінші нысан (ең үлкен орын ауыстыруға ие нысан – Gullfaks C, оның орын ауыстыруы 1,5 миллион тоннаға жуық, ал Troll A-ның орын ауыстыруы 1,2 миллион тоннаны құрайды). Troll A 1995 жылғы 10 мамырдың түстен кейін сүйретіле бастады және платформа орналасқан 17 мамырға дейін жалғасты. Ол 303 метр тереңдікте теңіз түбіне түсірілді және 1995 жылғы 19 мамырға дейін топыраққа 36 метрге енді. Платформа өздігінен тұрқызып, қосымша бекітуге мұқтаж болған жоқ.

Өлшемі

Troll A платформасының жалпы биіктігі – 683 600 тонна (балласты қоса алғанда 1,2 миллион тонна), және адамзат тасыған ең биік құрылым атанды. Платформа теңіз түбіне дейін 303 метрге (994 фут) жететін төрт тіреуге орналасқан. Импорттық және экспорттық құбырларды қамтитын тіреуде платформадан теңіз түбіне дейін саяхаттауға тоғыз минуттан аса уақыт кететін лифт орнатылған. Тіреулер күшті қысымға төтеп бере алуы керек, сондықтан Troll A платформасының тіреу қабырғалары 1 метрден астам қалыңдықта, және 5 см қабаттауға 20 минут кететін бір үздіксіз процесте құйылған темір бетоннан жасалған. Әрбір тіреу – бірнеше конустық цилиндрлердің математикалық жиынтығынан тұрады, олар жоғарғы және төменгі бөліктерінде диаметрі ұлғайып, тегіс кеңейеді, сондықтан әрбір тіреу профильде қарағанда белді, ал кез келген қимасы дөңгелек болып көрінеді (оң жақтағы суретті қараңыз). Құны 4150 миллион NOK, немесе сол кездегі шамамен 650 миллион АҚШ доллары. Негізгі бөлігі мен палуба бөлек салынды және 1998 жылы негіз ішінара суға батқанда біріктірілді. Негіз – темір бетоннан жасалған Condeep гравитациялық базалық құрылымы. Troll платформасы Рогаландтың солтүстік бөлігіндегі Ватстан Бергеннің солтүстік-батысындағы Troll кен орнына сүйретілді. Тасымалдау жеті күнге созылды.

Кеңейту

2010 жылдың күзінде Troll A платформасы жаңа модульмен кеңейтілді. Бұл модульте тұрғын жайлар мен жаңа басқару бөлмесі орналасқан. Жаңа басқару бөлмесі мен кеңейтілген мүмкіндіктер жаңа компрессорларды қолдау үшін қажет. Бұл компрессорлар ұңғымалардағы қысымның төмендеуіне байланысты керек болды. 2013 жылдың 18 маусымында 3 және 4 компрессорларға арналған жаңа қолдау модулі M12 Troll A платформасына көтерілді. Осы компрессорлардың электр энергиясын көп тұтынуына байланысты жағалаудан жаңа қуат кабельдері қажет болды, және желілік шектеулерге байланысты, желідегі төтенше жағдай туғанда платформа жағалаудан электр қуатынан ажыратылады.

Операция

Газ 40 ұңғымадан көтеріліп, бірнеше құбыр арқылы Коллснестегі өңдеу орнына экспортталады. Troll A-ға өндіріс көлемін арттыру және ұңғымалардағы қабат қысымының төмендеуін толықтыру үшін екі қосымша газ компрессоры жеткізілуі жоспарлануда.

Әлемдік рекордтар

1996 жылы платформа ең ірі теңіздік газ платформасы ретінде Гиннес рекордтары кітабына енді. 2006 жылы Statoil компаниясының Troll газ өндірісін басқаруының 10 жылдығы Katie Melua-ның концертімен аталып өтті, ол платформаның бірі қуыс тірегінің түбінде өтті. Концерт теңіз деңгейінен төмендегі ең терең су асты концерті бойынша жаңа әлемдік рекордты орнатты.