Кіріспе

Американдық баскетбол жаттықтырушысы (1944 жылы туған)

Джеймс Артур Богейм-көпші (ағылш. James Arthur Boeheim Jr., /ˈbeɪhaɪm/ BAYhyme; 1944 жылдың 17 қарашасында туған) – американдық бұрынғы колледж баскетбол жаттықтырушысы және қазіргі Сиракуза университетінің спорт директорының арнайы көмекшісі. 1976 жылдан 2023 жылға дейін Атлантикалық жағалау конференциясының (АКК) «Сиракуз Оранж» ерлер командасының бас жаттықтырушысы болды. Богейм «Оранж» командасын Big East конференциясының тұрақты маусымдағы 10 чемпионатына, Big East турниріндегі 5 чемпионатына және NCAA турниріндегі 34 кездесуге, соның ішінде 5 финалдық төрттікке және ұлттық титул үшін 3 ойынға жеткізді. Бұл ойындарда «Орангемендер» 1987 жылы «Индианаға», 1996 жылы «Кентуккиге» есе жіберіп, 2003 жылы All American Кармело Энтонидің арқасында «Канзасты» жеңді. Богейм 2005 жылдың қыркүйегінде Баскетбол Даңқы залына енгізілді. Богейм 2018 жылы зейнетке шығуды жоспарлаған, бірақ күтілетін ізбасары Майк Хопкинстің Вашингтондағы бас жаттықтырушы лауазымына кеткені оны 2023 жылға дейін Сиракузда қалдырды. 2021-22 маусымында Богейм өзінің екі ұлын, Джимми мен Бадди Богеймдерді жаттықтырды. Богейм 2022 жылдың 2 сәуірінде Майк Krzyzewski зейнеткерлікке шыққаннан кейін I дивизион баскетболындағы ең көп жеңіске жеткен жаттықтырушы атанды. 2015 жылғы Сиракуз атлетикасының дауының нәтижесінде NCAA оның 101 жеңісін жойды. 2001 жылы қатерлі ісікке шалдыққаннан кейін Богейм әйелімен бірге балалардың әл-ауқатын жақсартуға, қатерлі ісікке емдеуге және оның алдын алуға бағытталған Джим мен Джули Богейм қорын құрды.

Ерте өмір

Богейм 1944 жылы неміс-американдық отбасында, Нью-Йорк штатының Лайонс қаласында дүниеге келді. Оның ата-анасы Джанет және Джеймс Богейм аға. Лайонс Сиракузадан батысқа қарай шамамен 57 миль қашықтықта орналасқан шағын қала. Оның отбасы 1800 жылдардың ортасында оның шөпшегі бастаған жерлеу бюросына иелік еткен. Ол Лионс орталық мектебін бітірді, онда жаттықтырушы Дик Блэквеллдің командасы үшін жақсы ойын көрсеткен.

Ойнау

Богейм 1962 жылы Сиракуз университетіне студент болып түсіп, әлеуметтік ғылымдар мамандығы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Ол және тағы бір ойыншы жаттықтырушы Фред Льюистің «Оранжмен» командасын 22–6 есебімен жеңіске жеткізіп, командаға NCAA турниріне екінші рет қатысу мүмкіндігін берді. Сиракузда оқып жүргенде ол «Дельта Упсилон» студенттік ұйымына қосылды. Ол екі маусым бойы SU студенті ретінде ойнады және 1970 жылдары университеттің соңғы гольф жаттықтырушысы қызметін атқарды. Сиракуз университетін бітіргеннен кейін Богейм Шығыс кәсіби баскетбол лигасының «Скрантон Майнерс» командасында кәсіби ойыншы ретінде өнер көрсетіп, екі чемпионатты жеңіп алды және екінші құраманың жұлдызы атанды. Аспирантураға қатысып, ассистенттік қызмет атқара жүріп, 1973 жылы Сиракуз университетінде аспирантураны бітірді.

Жаттықтыру

1969 жылы Богейм баскетболмен айналысып, жаттықтырушы болуды шешті және Рой Данфорттың басшылығымен Сиракуз университетінде аспирант ассистенты болып жұмысқа орналасты. Ұзақ өтпей ол толық уақытты көмекші жаттықтырушы болып тағайындалды және 1975 жылы NCAA турниріне «Оранжмен» командасын жеткізуге көмектескен жаттықтырушылар құрамының мүшесі болды, онда Сиракуз университеті алғашқы «Final Four» турниріне қатысты. 1976 жылы Данфорт Тулейн университетінің бас баскетбол жаттықтырушысы және атлетикалық директоры лауазымына көшті. Жаттықтырушы іздеу нәтижесіз аяқталды, ал атлетикалық директор Лес Дай Богеймді 3:2 дауыспен Сиракуздың жетінші бас жаттықтырушысы етіп тағайындады. Ол маусымды 26-4 есебімен аяқтады және «Sweet 16» турниріне қатысты. Богейм өмірінің барлық уақытын Сиракузда студент-спортшы (1962-1966), көмекші жаттықтырушы (1969-1976) немесе бас жаттықтырушы (1976-2023) ретінде өткізді, бұл қазіргі заманғы ірі университеттерде сирек кездесетін жағдай. 2018 жылы CBSSports.com жазушысы Мэтт Норландер Богеймнің ізбасары туралы ойларында бұл туралы айтты: «Богеймнің ірі университеттердегі спортта теңдесі жоқ. Еркектер, әйелдер баскетбол немесе футболда 40 жылдан астам уақытын өз альма-матерінде өткізген және басқа жерде жаттықтырушы болмаған бас жаттықтырушы болған емес. Богейм – жалғыз. Бір ғана мектеппен тығыз байланысты және онымен аты бірдей болған бас жаттықтырушы жоқ». Норландер сондай-ақ Богеймнің 2018-19 маусымға ресми жаттықтырушылық тізіміндегідей көп жеңіспен келгенін, ал NCAA санкцияларымен жойылған жеңістерді есептегенде, барлық алдыңғы жаттықтырушыларынан көп екенін және Сиракуздағы әртүрлі лауазымдарында Сиракуздың 114 жылдық баскетбол тарихындағы барлық ойындардың жартысынан астамына қатысқандығын атап өтті. 1980 жылдардың басында Сиракуз-Джорджтаун ойынында «Хойа» командасының жұлдызы Патрик Юингке апельсин лақтырылып, кейде SU студенттерінен нәсілдік қорлауға ұшырады. Богейм микрофонды алып, жанкүйерлер Юингке заттар лақтыра берсе, ойынды тоқтатып беретінін мәлімдеді. Сиракузда бас жаттықтырушы ретіндегі алғашқы 41 жылында Богейм «Оранж» командасын NCAA немесе NIT турнирлерінде, командаға қатысуға мүмкіндік болған барлық жылдары постсезондық турнирлерге жеткізді. Сиракуз постсезонды турнирлерге қатыспаған жалғыз жағдайлар 1993 жылы, NCAA санкциялары 20-9 есебіне қарамастан, оларды постсезондық ойындарға қатысудан тыйым салған, және 2015 жылы, Сиракуз университеті университетке қатысты 2015 жылғы NCAA санкцияларына байланысты бір жылдық постсезондық тыйым салды. 2022 жылы ол алғашқы жеңіліс маусымын өткізді және постсезонды турнирге қатыса алмады. Оның басшылығымен «Оранж» үш рет NCAA ұлттық чемпионатында (1987, 1996 және 2003) ойнады және 2003 жылы ұлттық титулды жеңіп алды. Богейм төрт рет Big East жылдың жаттықтырушысы атанды және Ұлттық баскетбол жаттықтырушылар қауымдастығы (NABC) тарапынан он рет ІІ аймақтың жылдың жаттықтырушысы атанды. 2004 жылы Богейм тағы екі марапат алды. Біріншісі көктемде, ол баскетбол спортына қосқан үлесі үшін Clair Bee сыйлығымен марапатталды. Сол жылдың күзінде Богейм Сиракуз университетінің ең жоғары наградасы – Аренц сыйлығымен марапатталды. Богеймнің Сиракуздағы жаттықтырушылық стилі ерекше, көптеген табысты жаттықтырушылар адамға қарсы қорғанысты ұнатса, ол 2-3 аймақтық қорғанысқа басымдық береді. Аймақты жақсы көріп, ол оны көптеген басқа стильдермен бірге ерте кезеңде енгізді, бірақ 1996 жылға дейін тек аймақтық қорғанысқа көшті. 2005 жылдың 7 қарашасында Нью-Йорк штатының Олбани қаласындағы ІІ дивизион мектебі Сент-Роузға қарсы өткен көрнекі ойында Богейм 86-73 есебімен жеңіске жеткен «Оранж» командасының бірінші жартысындағы даулы шешімге наразылық білдіргені үшін карьерасында алғаш рет алаңнан қуылды. Ол сондай-ақ 2014 жылдың 22 ақпанында Дюкке қарсы Камерон стадионынан қуылды. Богейм АҚШ ұлттық командаларының жаттықтырушысы болды. 2001 жылы АҚШ баскетбол жаттықтырушысы ретінде жетінші жылы Богейм Жапониядағы әлем чемпионатында жас ерлер командасын алтын медальға жеткізді. Сол жылдың күзінде ол АҚШ баскетболдың 2001 жылғы Ұлттық жаттықтырушысы атанды. Ол 1990 жылғы FIBA әлем чемпионатында және 2006 жылғы FIBA әлем чемпионатында Майк Krzyzewski-дің көмекшісі болды, екі рет қола медаль жеңіп алды. Ол 2008 жылы Қытайдың Пекин қаласында өткен Жазғы Олимпиада ойындарында және 2012 жылы Лондон қаласында өткен Жазғы Олимпиада ойындарында Майк Krzyzewski-дің көмекшісі болып қайта оралды, онда АҚШ екі рет алтын медаль жеңіп алды. Богейм АҚШ баскетболдың 2009-12 жылдардағы ерлер жастар ұлттық комитетінің төрағасы, сондай-ақ 2007-08 жылдардағы Ұлттық баскетбол жаттықтырушылар қауымдастығының (NABC) президенті болды, онда ол директорлар кеңесінде де қызмет етті. 2012-13 маусымында Богейм Сиракузды 2003 жылғы NCAA ұлттық чемпионатынан бергі алғашқы «Final Four» турниріне жеткізді. «Оранж» 61-56 есебімен Мичиганға жеңілді. 2013-14 маусымында ол «Оранж» командасын NCAA турниріне жеткізді және үшінші раундта Дейтон Флайерс командасына жеңілді. Сиракуз 2015 жылғы турнирде өзін-өзі дисквалификациялағаннан кейін, Богейм 2015-16 маусымында «Оранж» командасын тағы да күтпеген «Final Four» турниріне жеткізді. Бұл №1-ге орналасқан Вирджиния Кавалерлеріне қарсы 15 ұпайлық камбэкке ие болды. Команда 83-66 есебімен Солтүстік Каролинаға жеңілді. Келесі маусымда Сиракуз AP сауалнамасында 19-шы орында болды, бірақ NCAA турниріне қатыса алмады. 2017-18 маусымында Сиракуз конференцияда 8-10 есебімен өткеніне қарамастан, NCAA турниріне оралды. Турнирде Сиракуз 4-ші орындағы Мичиган штатын жеңіп, Дюкке қарсы «Sweet 16» турнирінде жеңілді. Келесі жылы «Оранж» 2013-14 маусымынан бергі алғашқы рет екі қатарынан NCAA турниріне қатысты. 2019 жылдың 14 қаңтарында Сиракуз Дюк командасын Камерон стадионында жеңіп, «Көк Шайтандардың» өз алаңында рейтингсіз командаға жеңілуінің алғашқы жағдайы болды. Олар NCAA турнирінің ашылу турында Бейлорға жеңілді. Сиракуз 2019-20 маусымын жайлап бастады, Вирджинияға 48-34 есебімен жеңілді, бұл Богеймнің карьерасында команданың ең аз ұпайы болды. SU маусымның соңғы ойынында ACC турнирінде Солтүстік Каролинаны 81-53 есебімен жеңіп, 2014 жылдан бергі алғашқы рет «Тар Хиллз» командасын жеңді. Бұл COVID-19 салдарынан тоқтатылған соңғы ойын болды. 2020-21 маусымында SU тағы да «Sweet 16» турниріне жол ашты, 3-ші орындағы Батыс Вирджинияны жеңіп, бірақ ақтық «Final Four» турниріне қатысқан Хьюстонға жеңілді. Сиракуз баскетбол бағдарламасы Богеймнің басшылығымен NCAA ережелерін бұзудың екі жағдайына қатысты.

NCAA бұзушылықтары мен жазалары

2015 жылдың 6 наурызында NCAA Богеймді 2015–16 жылғы ACC конференциясының алғашқы тоғыз ойынына қатысудан шеттетуге және университеттің спорттық бағдарламаларын көп жылдық тергеу нәтижесінде төрт жыл ішінде 12 стипендияны жоюға мәжбүр етті. Бағдарлама 2004–2005, 2005–2006, 2006–2007, 2010–2011 және 2011–2012 маусымдарынан барлығы 101 жеңісті жоюға мәжбүр болды, оның ішінде сол жылдардағы бірінші немесе бірнеше ойыншысы қатысуға құқығы жоқ деп танылған кез келген ойын да кірді. Жоюға ұшыраған жеңістердің 10-ы NCAA турниріндегі ойындар еді. Алайда, NCAA санкцияларға кез келген кубоктарды немесе баннерлерді алып тастау кірмейтінін растады. Сондықтан Сиракуз сол жылдардағы барлық NCAA турниріне қатысулары мен конференция титулдары үшін баннерлерді көрсетуде. Екі шағымнан кейін Богеймнің тоғыз ойынға қатысудан шеттетілуі күшінде қалды, бірақ оған бастапқы жазада көрсетілгендей, ACC конференциясының ойындарына дейін шеттетілуді бастауға рұқсат берілді. Сонымен қатар, 101 жеңістің жоюы және мәңгілікке тоқтатылуы күшінде қалды. Алайда, Сиракуз жоғалтқан стипендиялардың саны төрт жыл ішінде 12-ден 8-ге дейін азайтылды. Бірақ, оның ұзақ жылдар бойы көмекші жаттықтырушысы және күтілетін мұрагері Майк Хопкинс 2017 жылы кеткеннен кейін, Богеймнің келісімшарты Сиракузбен 2017 жылдан кейін белгісіз мерзімге ұзартылды. 2017 жылы оның ұлы Бадди 2018 жылдан бастап Сиракузда ойнауға келісім бергенде, ол келісімшартын 2017–18 маусымынан кейін де ұзартты. Богейм 2022–23 маусымынан кейін Сиракуздың бұрынғы ойыншысы және көмекші жаттықтырушысы Адриан Авторимен ауыстырылды. The New York Times басылымы Богейм зейнеткерлікке шықты ма, әлде қызметтен босатылды ма екені бірден анық болмағанын хабарлады, бірақ бір күннен кейін өткен баспасөз конференциясында Богейм зейнеткерлікке шығуға қуанышты екенін мәлімдеді. Богейм Сиракузда спорт директорының арнайы көмекшісі лауазымымен жаңа қызметте қалды. Богеймнің мұрасы спорт медиасында кеңінен талқыланды; Пит Тамель Богейм күрделі мұра қалдырғанын және оның келіп кеткені одан да лайықты болғанын атап өтті, Пат Форд оны соңғы адал жақтас деп сипаттады, ESPN-нің МакМенамин оның келіп кеткенін «жаттықтырушылар буынының аяқталуы» деп атады, ал Syracuse Post-Standard редакторы «Богейм Сиракузды картаға енгізді» деген пікір білдірді. 2023 жылдың қараша айында ол ACC Network студиялық шоуына «Nothing But Net» сарапшысы ретінде қосылатыны және Уэс Дурхаммен бірге ойын сарапшысы ретінде жұмыс істейтіні жарияланды.

Жеке өмірі мен қайырымдылығы

Богейм Ник Нолт және Шакил О’Нилмен бірге "Blue Chips" фильмінде өзін ойнады. Богейм сондай-ақ Спайк Лидің "He Got Game" фильмінде де өз рөлін сомдады. Богейм Нью-Йорк штатының орталық бөлігінде көптеген жарнамаларда түсті, сондай-ақ Сиракузаның бұрынғы жұлдызы Кармело Энтонимен бірге бүкіл ел бойынша Nike Jordan жарнамасында қатысты. Богейм 2001 жылы простата қатерлі ісігіне шалдықты, содан кейін NABC және American Cancer Society арасындағы коммерциялық емес ынтымақтастық – Coaches vs. Cancer қозғалысының белсенді мүшесі болды. Ол 2000 жылдан бері ACS-тің Орталық Нью-Йорк бөлімшесі үшін 4,5 миллион АҚШ долларынан астам қаражат жинауға көмектесті. 2009 жылы Богейм әйелі Джулимен бірлесіп Джим мен Джули Богейм қорын құрды, оның мақсаты – Нью-Йорк штатының орталық бөлігіндегі балалардың әл-ауқатын қамтамасыз етумен айналысатын ұйымдарға, сондай-ақ қатерлі ісікке қарсы емдеу мен алдын алу жұмыстарын қолдау болды. Богейм 1997 жылы Джулиге үйленді, ал бұрынғы әйелі Элейннен қызы бар. Оның ұлы Джимми 2017-2020 жылдары Корнелл университетінде алға ойнады, бірақ COVID-19 пандемиясының салдарынан 2020-21 маусымы тоқтатылғандықтан, соңғы курста ойнау мүмкіндігіне ие болмады. 2020 жылдың күзінде ол NCAA трансфер порталына тіркеліп, Сиракузға ауысты және 2021-22 маусымда Сиракуз командасы үшін өнер көрсетті. Джейми Рочестер университетінде форвард ретінде ойнады. Бадди әкесінің жанында Сиракузда қорғаушы болып ойнады және 2022 жылғы НБА драфтында таңдалмағаннан кейін Детройт Пистонс клубымен екі жақты келісімшартқа қол қойды. 2019 жылдың 20 ақпанында сағат 11:22 шамасында Богейм Сиракузадағы 690 тас жолында жүрген кезде жол жиегінде тұрған 51 жастағы ер адамды қағып өлтірді. Апаттың себебі нашар ауа райы болды. Богейм басқа көлікті айналып өткен кезде, бұзылған көліктегі жолаушы болған адамды қағып алды. Полиция оқиға орнында жылдамдық, маневр және алкогольге тексеру жүргізді. Богеймнің жылдамдықпен жүргені анықталды, бірақ Онондага округінің прокуроры Уильям Фицпатрик Богейм рұхсат етілген жылдамдықпен жүргенінің өзінде де соқтығысудың салдары қатерлі болар еді деген қорытындыға келді. Бұзылған көлікте шамдар жанбағаны және артқы белгілер жұмыс істемегені, сондай-ақ апатқа ұшыраған адамды қоса, бұзылған көліктің жолаушыларының барлығының қараңғы киім кигені де анықталды. Богейм бұл оқиғаға қатысты қандай да бір айыптан босатылды. 2023 жылдың сәуір айында Богеймнің адвокаттары апатта қаза тапқан адамның отбасы мүшелері берген сотқа келісім жасасты. Богейм баспасөз өкілдерімен қарым-қатынаста агрессивті мінез танытқаны үшін сынға ұшырады және жиі тілдесулерде дауласып қалады. 2021 жылдың наурыз айында Клемсонға қарсы жеңіліс алғаннан кейін өткен баспасөз конференциясында ол тілшінің бойын әжуалай сөйлеп мазақтағаны үшін сынға ілікті.

Бас бапкерлік рекорд

† 1975 жылдан 1982 жылға дейін Шығыс колледждер спорттық конференциясы (ECAC) АҚШ-тың солтүстік-шығысындағы I дивизиондағы ECAC мүше колледждері мен университеттері үшін жыл сайынғы маусым соңындағы ерлер баскетбол турнирлерін ұйымдастырды. Әр аймақтық турнирдің жеңімпазы маусымның ECAC аймақтық чемпионы деп жарияланды және NCAA Division I ерлер баскетбол турниріне автоматты түрде қатысу құқығы алды. Сиракуза жеңіл атлетикасындағы даудың нәтижесінде NCAA 2004–05 маусымындағы 15 жеңісті, 2005–06 маусымындағы 23 жеңісті, 2006–07 маусымындағы 22 жеңісті, 2010–11 маусымындағы 7 жеңісті және 2011–12 маусымындағы 34 жеңісті жойды. Богейм 2015–16 маусымында тоғыз ойынға қатысудан шеттетілді, осы кезеңде Сиракуз жалпы есеп бойынша 4–5, ал конференцияда 0–3 көрсеткішін тіркеді. Команданың жалпы есебі 23–14, конференцияда 9–9 болса, Богеймнің жалпы есебі 19–9, ал конференцияда 9–6 деп есептеледі. Богеймнің ресми NCAA рекорды жоғарыда аталған 101 жойылған жеңісті, сондай-ақ 2015–2016 жылдары тоғыз ойынға қатысудан шеттетілген кездегі ойындарды қамтымайды, бірақ Сиракуз сол жылдардағы барлық NCAA қатысуларын және конференция титулдарын өз мақтанышы санайды.