Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Kroz – Скотт Миллердің IBM PC үйлесімді компьютерлері үшін жасаған Roguelike видео ойындарының сериясы. Сериядағы алғашқы бөлім, «Кроз Корольдығы», 1987 жылы Apogee Software компаниясының тұңғыш ойыны ретінде жарық көрді. Ол сондай-ақ Big Blue Disk #20 дискісінде де жарияланды. Kroz бірінші бөлімнің тегін, ал қосымша бөлімдер үшін ақы төлеу жүйесін енгізді. Осы тәсіл Apogee компаниясының бизнес-моделін қалыптастырды және басқа MS DOS таратушылары да осыны қабылдады. Ойындар 1999 жылы тоқтатылды. 2009 жылдың наурыз айында Apogee компаниясы Kroz сериясының барлық ойындарын тегін бағдарлама ретінде шығарды, ал бастапқы коды GPL 2.0 немесе одан кейінгі лицензия бойынша ашық кодты бағдарлама ретінде жарияланды. Сонымен қатар, Миллер ойындарын таратудың басқа жолдарын іздеп, тарату (shareware) моделіне жүгінді. Тарату ойындары хабарландыру тақталары (BBS) арқылы тегін таратылды, онда пайдаланушылар ерікті түрде қаржылай көмек көрсетті. Ол кезде тарату ойындарының тиімділігі төмен болғандықтан, Миллер «Apogee моделі» деп аталатын тарату ойындарының бір түрін жасады. Осы модельде ойынның тек бір бөлігі BBS арқылы тегін ойнауға қолжетімді болды. Ойын аяқталғаннан кейін, ойыншыға Миллердің пошта мекенжайы көрсетіліп, ойын үшін төлеу үшін оған хабарласуға шақырылды, бұл оларға ойынның қалған «бөлімдерін» сатып алуға мүмкіндік берді. «Кроз Корольдығы» тарату ойынының осы нұсқасы Миллердің Apogee Software Productions компаниясының атын алған алғашқы ойын болды, ал кейін Kroz ойындарының екінші трилогиясының, «Супер Кроз Трилогиясының» тарату бөліміне айналды. 1990 жылы «Кроз Корольдығының» жақсартылған нұсқасы «Кроз Корольдығы II» деген атпен шығарылды, ол серияның тарату бөлімі болды. «Кроз Корольдығы II» бастапқы нұсқадан ерекшеленді және 21 түрлі деңгейді қамтыды, олардың көпшілігі серияның кейінгі ойындарынан, әсіресе «Кроздың жоғалған оқиғаларынан» алынған. Бастапқы «Кроз Корольдығы I» тарату ойыны ретінде таратылуын тоқтатты, бірақ коммерциялық түрде қолжетімді болды және кейін серияның үшінші бөлімі ретінде сатылды, екінші және үшінші бөлімдер бір сатыға көтерілді. Бір кезде серия жеті коммерциялық бөлімнен (оның ішінде бастапқы «Кроз Корольдығы I») және олардың бірінің («Кроз Корольдығы II») жақсартылған нұсқасынан тұрды. Осы кезеңде коммерциялық бөлімдерді сатып алу үшін алдымен тарату бөлімін тіркеу қажет болды. 1991 жылы бірінші трилогияның қалған екі бөлімі «II» нұсқаларына жақсартылды, ал бастапқы «Кроз Корольдығы I» қолжетімді болмай, жақсартылған нұсқасымен ауыстырылды.
Kroz is a series of Roguelike video games created by Scott Miller for IBM PC compatibles. The first episode in the series, Kingdom of Kroz, was released in 1987 as Apogee Software's first game. It was also published on Big Blue Disk #20. Kroz introduced the scheme of the first episode being free and charging money for additional episodes, a technique which defined the business model for Apogee and was adopted by other MS DOS shareware publishers. The games were discontinued in 1999. In March 2009, the whole Kroz series was released as freeware by Apogee, and the source code was released as free software under the GPL 2.0 or later license. At the same time, Miller, looking for other avenues to distribute his games, turned to the shareware model. Shareware was distributed freely through bulletin board systems (BBS), where the boards' users made voluntary donations. Since shareware was not very profitable at the time, Miller developed a variation of the shareware model, dubbed the "Apogee model", in which only a fraction of the game would be made available to play for free on BBS. The game, upon completion, would display Miller's mailing address to the player and ask them to contact him to pay for that game, which would allow them to buy the rest of the game's "episodes". This shareware version of Kingdom of Kroz was the first game to bear the name of Miller's one man company, Apogee Software Productions. before becoming the shareware episode of the second trilogy of Kroz games, the Super Kroz Trilogy. In 1990, an enhanced version of Kingdom of Kroz was released as Kingdom of Kroz II, which became the shareware episode of the series as a whole. Kingdom of Kroz II was different from the original version, and incorporated 21 different levels, many of them from later games in the series, especially from The Lost Adventures of Kroz. The original Kingdom of Kroz I stopped being distributed as shareware, but was still available commercially, and was then marketed as the third episode in the series, with episodes two and three moving up one place. For a time, the series consisted of seven commercial episodes (including the original Kingdom of Kroz I), plus an enhanced version of one of them (Kingdom of Kroz II) distributed as shareware. During this time, to be able to buy the commercial episodes, the shareware episode had to be registered first. In 1991, the other two episodes of the first trilogy were enhanced to their "II" versions, and the original Kingdom of Kroz I stopped being available, being replaced by its enhanced version.
Бастапқы код
Бір кезде Kingdom of Kroz бастапқы кодын 190 долларға, Return to Kroz-ды 350 долларға, ал The Lost Adventures of Kroz-ды 950 долларға сатып алуға болады еді. Кейін Kingdom of Kroz II бастапқы коды 400 долларға, Return to Kroz 300 долларға және The Lost Adventures of Kroz 500 долларға сатылды. 2009 жылға қарай бастапқы код GPL 2.0 немесе одан кейінгі лицензиямен босатылды.
At one point the source code for Kingdom of Kroz could be purchased for $190, Return to Kroz for $350 and The Lost Adventures of Kroz for $950. Later the source code of Kingdom of Kroz II was for sale for $400, Return to Kroz for $300 and The Lost Adventures of Kroz for $500. By 2009, the source code was released under the GPL 2.0 or later license.