Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Америкалық эксперименталды VTOL ұшағы
American experimental VTOL aircraft
Convair XFY 1 Pogo – суық соғыстың басында әзірленген эксперименталды V/STOL (вертикальді/қысқа ұшып көтерілу және қону) ұшағы. Ол кішкентай соғыс кемелерінен жұмыс істей алатын жоғары өнімділікке ие күрес ұшағы ретінде жоспарланған. Lockheed және Convair компанияларына эксперименталды VTOL күрес ұшақтарын жасауға келісімшарттар берілді, нәтижесінде Convair XFY 1 ұшағын жасады, ол "Pogo" деп те белгілі. Бұл V/STOL ұшағын жасауға жасалған әрекет болды. 1951 жылдың мамыр айында Lockheed және Convair компаниялары қарулы күштерде пайдалануға жарамды екі эксперименталды VTOL ұшағын жобалау, құрастыру және сынау үшін келісімшарт алды. Келісімшарт талаптарында әрбір өндіруші екі ұшақ жасауы керек делінгенмен, олардың әрқайсысы бір ғана ұшақ құрастыра алды: Lockheed XFV, ал Convair "Pogo" лақап атымен танымал XFY ұшағын жасады. Бірінші XFY 1 прототипі қозғалтқышты сынау үшін, ал үшіншісі статикалық сынақтар үшін пайдаланылды, тек екінші прототип, сериялық нөмірі 138649 ұшты. XFY 1 Allison XT40 A 14 турбовинтімен жабдықталуы тиіс еді, ол 7,100 а.к. (5,295 кВт) қуат беретін күтілді. Сериялық ұшақтар тіптен қуаттырақ Allison T54 турбовинтін пайдалануы жоспарланған, бірақ ол ешқашан құрастырылмады. Бұл дельта қанаттары 52 градусқа бұрылған және 21 фут 8 дюйм (6,5 м) қанат кеңдігіне ие бірнеше винтпен жұмыс істейтін ұшақтардың бірі болды. Ұшқыштың креслосы гимбалға орнатылған, бұл тік ұшу кезінде 45 градусқа дейін және көлденең ұшу кезінде 90 градусқа дейін қозғалуға мүмкіндік берді. Curtiss Wright турбоэлектрлік үш қанатты қарсы айналатын пропеллерлердің диаметрі 16 фут (4,88 м) құрады.
The Convair XFY 1 Pogo was an experimental V/STOL (vertical/short takeoff and landing) aircraft developed during the early years of the Cold War. It was intended to be a high performance fighter aircraft capable of operating from small warships. Lockheed and Convair were awarded contracts to build experimental VTOL fighters, with Convair producing the XFY 1, also known as the "Pogo." It was developed as an attempt to create a practical V/STOL aircraft. In May 1951, Lockheed and Convair were awarded contracts in the attempt to design, construct, and test two experimental VTOL fighters that would be suitable for use by the armed forces. Although contract stipulations stated that each manufacturer have two fighters, each was only able to construct one, with Lockheed producing the XFV, and Convair producing the XFY, nicknamed the "Pogo", after the pogo stick. The first XFY 1 prototype was used for engine testing and the third for static testing, and only the second prototype serial number 138649 was flown. The XFY 1 was designed for the Allison XT40 A 14 turboprop, which was expected to deliver 7,100 shp (5,295 kW). The production aircraft were intended to use the even more powerful Allison T54 which was never built. It was one of the few propeller driven aircraft with delta wings, swept at 52 degrees, and a fin with a span of 21 ft 8 in (6.5 m). The pilot's seat was mounted on gimbals allowing for movement from 45 degrees in vertical flight to 90 degrees in horizontal flight. The Curtiss Wright turbo electric three bladed contra rotating propellers were 16 feet (4.88 m) in diameter.
Сынау және бағалау
1954 жылғы 19 сәуірде Convair инженерлік сынақ ұшқышы және теңіз жаяу әскерінің резервисі, подполковник Джеймс Ф. "Скитс" Коулман Pogo ұшағында алғашқы байланған ұшуды жасады. XFY 1 бұрынғы ешқандай винттік ұшақтан өзгеше болды. Бұрын сондай салмақ, қозғалтқыш қуаты және өлшемдегі ешбір ұшақ тік ұшып, тік қонуға тырыспаған. Ұшақ пен оның пилотының қауіпсіздігі үшін алғашқы ұшуда винттік тораптың қақпағы алынып, Коулман басқаруды жоғалтқан жағдайда, ұшақтың құлауын болдырмау үшін қауіпсіз байлау сызықтарымен ауыстырылды. Байлаудың екінші ұшында тағы бір инженер – Боб МакГрири болды. Егер Коулман басқаруды жоғалтса, МакГрири ұшақтың құлауын болдырмау үшін байлауды көтеруге болатын винтті басқаратын. Қосымша қауіпсіздік шаралары ретінде, кез келген бағытта басқару жоғалған жағдайда, әрбір қанатқа төрт қауіпсіздік кабелі бекітілді. Сынақтар Калифорния штатының Маунтин-Вью қаласындағы Моффетт әскери-әуе кемелері ангарында жүргізілді. Келесі бірнеше аптада Коулман Pogo ұшағында сынақ ұшуларда 60 сағатқа жуық уақыт өткізді, ал тамыз айына қарай сынақтар ашық ауада жалғасты. 1954 жылғы 1 тамызда Коулман екі ашық ауадағы сынақ ұшуын жасады, екіншісі 150 фут (46 м) биіктікке көтерілді, ал одан кейін Калифорния штатының Браун Филд әскери-теңіз әуе станциясында 70 ұшу-қону жаттығуын орындады. Көлденең ұшуға алғашқы ауысу 1954 жылғы 5 қарашада болды. Ұзақ ұшулар кезінде конструкциядағы кемшіліктер анықталды. Pogo-ның жеңіл конструкциясы және спойлерлер мен ауа тежегіштерінің болмауы салдарынан, ұшақ жоғары жылдамдықпен қозғалғаннан кейін жылдамдығын төмендету және тиімді тоқтау мүмкін болмады. Қону да қиын болды, себебі ұшқыш ұшақты дұрыс тұрақтандыру үшін қону кезінде артына қарауы керек еді. Техникалық мәселелерді шешуге мүмкіндік болғанымен, мұндай VTOL ұшақтарын тек ең тәжірибелі ұшқыштар ғана ұшқызатыны анық болды. Осылайша, бұрынғыдай үміттенгендей, VTOL истребительдерін барлық кемелерге орналастыру мүмкін болмады. Сонымен қатар, реактивтік истребительдердің ең жоғары жылдамдығы 2 Махқа жуық болса, турбовинттік VTOL истребителінің ең жоғары жылдамдығы 1 Махтан төмен болды, бұл кемшілікке әкелді. Осы мәселелерге байланысты XFY жобасы уақытша тоқтатылды.
On 19 April 1954, a Convair engineering test pilot and Marine reservist, Lieutenant Colonel James F. "Skeets" Coleman, made the first tethered flight in the Pogo. The XFY 1 was like no other propeller driven aircraft before it. No previous aircraft with a similar weight, engine power, or size had ever attempted to take off and land vertically. For the safety of both the craft and its pilot, the propeller hub cover was removed and replaced by safety tether lines for the first flight, in case Coleman lost control of the craft and would need to be tethered to prevent the craft falling to the ground. On the other end of the tether was another engineer, Bob McGreary. If Coleman ever lost control, McGreary controlled the winch which could be turned to raise the tethers to prevent the craft from plummeting to the ground. For further safety precautions, four security cables were fastened to each wing in case control was lost in any axis. The tests were conducted inside of a naval airship hangar at Moffett Field in Mountain View, California. Throughout the next few weeks, Coleman logged almost 60 hours in test flights in the Pogo, and by August, the test was moved to outdoor conditions. On 1 August 1954, Coleman logged two outdoor test flights, the second flying 150 feet (46 m) into the air, and shortly after he flew 70 takeoff–landing drills at the Naval Auxiliary Air Station in Brown Field, California. The first conversion to horizontal flight took place on 5 November 1954. Upon later flights with longer durations, flaws in the design were found. Due to the Pogo's lightweight design, and the lack of spoilers and air brakes, the aircraft lacked the ability to slow down and stop efficiently after moving at high speeds. Landing was also a problem, as the pilot had to look back behind himself during a landing to properly stabilize the craft. It became evident that even if technical problems could be overcome, such VTOL aircraft would be flown only by the most experienced pilots. Thus, it was not feasible to place VTOL fighters—as previously hoped for—on every ship. Also, whereas jet engined fighters had top speeds that approached Mach 2, the turboprop VTOL fighter was at a disadvantage with a top speed below Mach 1. Due to these problems, the XFY Project was put on hiatus.
Кейінгі сынақтар
Сынақ ұшуы 1955 жылдың 19 мамырында жасалғанымен, ол қайтадан сәтсіз аяқталды, ал 1955 жылдың 1 тамызында жоба ресми түрде тоқтатылды. XFY 1 Pogo соңғы рет 1956 жылдың қараша айында ұшты.
Although a test flight was made on 19 May 1955, it again ended with failure, and on 1 August 1955 the project was formally concluded. The last flight of the XFY 1 Pogo took place in November 1956.
Көрмеге қойылған ұшақтар
Бірнеше жыл Вирджиния штатының Норфолк әскери-әуе базасында көрмеге қойылғаннан кейін, "Пого" Мэриленд штатының Сютленд қаласындағы Ұлттық әуе және ғарыш мұражайына жеткізілді және қазір сонда сақталуда.
After several years on static display at Naval Air Station Norfolk, Virginia, the Pogo was moved to the National Air and Space Museum in Suitland, Maryland, where it currently resides.