Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Целлюлоза триацетаты, триацетат, CTA немесе TAC – целлюлозадан және ацетат эфирлерінің көзінен, әдетте сірке қышқылынан жасалған химиялық қосылыс. Триацетат көбінесе талшықтар мен пленка негізін жасау үшін қолданылады. Ол химиялық тұрғыдан целлюлоза ацетатына ұқсас. Оның ерекшелігі – триацетаттағы гидроксил топтарының кем дегенде "92 пайызы ацетилденген". Триацетат өндірісі кезінде целлюлоза толық ацетилденеді, ал қалыпты целлюлоза ацетаты немесе целлюлоза диацетаты тек ішінара ацетилденеді. Триацетат целлюлоза ацетатына қарағанда жылуға айтарлықтай төзімді.
Cellulose triacetate, triacetate, CTA or TAC is a chemical compound produced from cellulose and a source of acetate esters, typically acetic anhydride. Triacetate is commonly used for the creation of fibres and film base. It is chemically similar to cellulose acetate. Its distinguishing characteristic is that in triacetate, at least "92 percent of the hydroxyl groups are acetylated." During the manufacture of triacetate, the cellulose is completely acetylated; whereas in normal cellulose acetate or cellulose diacetate, it is only partially acetylated. Triacetate is significantly more heat resistant than cellulose acetate.
Тарих
Триацетат, химиялық формуласы [C6H7O2(OOCCH3)3]n, алғаш рет 1954 жылы АҚШ-та Celanese Corporation компаниясымен коммерциялық түрде өндірілді. Eastman Kodak 2007 жылдың 15 наурызына дейін CTA өндірушісі болды. Шамамен 3 жыл бойы Mitsubishi Rayon Co. Ltd компаниясы жалғыз өндіруші болып келді. 2010 жылы Eastman Chemical компаниясы Теннесси штатындағы Кингспорттағы өндіріс орнында целлюлоза триацетатының өндірісін 70%-ға арттыратынын хабарлады, бұл сұйық кристалды дисплейлерге арналған поляризацияланған пленкалар өндірісінде аралық зат ретінде қолданылуына байланысты сұраныстың өсуіне жауап ретінде жасалды.
Triacetate, whose chemical formula is [C6H7O2(OOCCH3)3]n, was first produced commercially in the U. S. in 1954 by Celanese Corporation. Eastman Kodak was a manufacturer of CTA until March 15, 2007. For almost 3 years, Mitsubishi Rayon Co. Ltd. was the only manufacturer. In 2010, Eastman Chemical announced a 70% increase in cellulose triacetate output at its Kingsport, Tennessee manufacturing site to meet the increasing demand for the chemical's use as an intermediate in the production of polarized films for liquid crystal displays.
Өндіріс
Триацетат целлюлозадан целлюлозаны сірке қышқылымен және/немесе сірке қышқыл ангидридімен ацетилдеу арқылы алынады. Ацетилдеу целлюлозадағы гидроксил тобын ацетил тобына айналдырады, бұл целлюлоза полимерін органикалық еріткіштерде жақсырақ ерітеді. Целлюлоза ацетаты дихлорметан және метанол қоспасында иіріледі. Иіріктер спиннеттен шыққанда, еріткіш жылы ауада буланып, құрғақ иіру деп аталатын процесте, дерлік таза триацетат талшығын қалдырады. Ацетат және триацетат маталарына кейде S өңдеуі немесе беттік сапунизация деп аталатын өңдеу процесі қолданылады, ол үшін натрий гидроксидінің ерітіндісі қолданылады. Бұл талшықтардың бетінен ацетил тобының бір бөлігін немесе барлығын алып тастайды, оларды целлюлоза қаптамасымен қалдырады. Бұл талшықтардың статикалық заряд жинауға бейімділігін азайтады.
Triacetate is derived from cellulose by acetylating cellulose with acetic acid and/or acetic anhydride. Acetylation converts hydroxyl groups in cellulose to acetyl groups, which renders the cellulose polymer much more soluble in organic solvents. The cellulose acetate is dissolved in a mixture of dichloromethane and methanol for spinning. As the filaments emerge from a spinneret, the solvent is evaporated in warm air, in a process known as dry spinning, leaving a fibre of almost pure triacetate. A finishing process called S Finishing or surface saponification is sometimes applied to acetate and triacetate fabrics using a sodium hydroxide solution. This removes part or all of the acetyl groups from the surface of the fibres leaving them with a cellulose coating. This reduces the tendency for the fibres to acquire a static charge.
Талшығы ретінде
Триацетат талшықтарының көлденең қимасы тігізді.
Triacetate fibres have a crenate cross section.
Пайдалану сценарийлері
Триацетат киімде түйінделмеу немесе плисселерді сақтап тұру маңызды болған жағдайларда, мысалы, юбкалар мен көйлектерде ерекше тиімді. 1980 жылдары триацетат полиэстермен бірге жылтыр спорттық костюмдер жасау үшін де қолданылды. Мата сыртынан тегіс және жылтыр, ал ішкі жағы жұмсақ және қалың болды.
Triacetate is particularly effective in clothing where crease or pleat retention is important, such as skirts and dresses. In the 1980s triacetate was also used with polyester to create shiny tracksuits. The fabric was smooth and shiny on the outside and soft and fleecy on the inside.
Пайдалану сценарийлері
Кері осмоз арқылы су тазарту. Мембрана целлюлоза ацетаты, диацетаты және триацетаты қоспасынан жасалуы мүмкін.
Water purification through reverse osmosis. The membrane may consist of a blend of cellulose acetate, diacetate and triacetate.