Кіріспе
Винчестер Модель 70 – бұрандалы механизммен жұмыс істейтін спорттық мылтық. Ол американдық спорттық мәдениетте ерекше орынға ие және 1936 жылы пайда болғаннан бері атысшылар тарапынан жоғары бағаланып, «Оқшының мылтығы» деген атаққа ие болды. Оның механизмі Mauser конструкцияларымен кейбір ұқсастықтарға ие және ол бұрынғы Winchester Model 54-тің жетілдірілген нұсқасы болып табылады, ол Mauser 98 үлгісіндегі механизмге негізделген. Model 70 бастапқыда 1936-1980 жылдар аралығында Winchester Repeating Arms Company компаниясымен өндірілді. 1980 жылдардың басынан 2006 жылға дейін Winchester мылтықтары U.S. Repeating Arms компаниясы Olin Corporation компаниясымен жасалған келісім бойынша өндірілді, бұл USRA компаниясына Winchester атауын және логотипін пайдалануға рұқсат берді. Model 70 мылтықтары 1936 жылдан 2006 жылға дейін Коннектикут штатының Нью-Хейвен қаласында өндірілді, содан кейін өндіріс тоқтатылды. 2007 жылдың күзінде бельгиялық FN Herstal компаниясы Model 70 өндірісін қайта жаңартатынын хабарлады. 2012 жылы FN Herstal компаниясы Оңтүстік Каролина штатының Колумбия қаласында жаңа Winchester Model 70 мылтықтарын жасады. 2013 жылы құрастыру Португалияға көшірілді.
70-ші модель
1936 жылы Винчестер американдық нарыққа 70 үлгідегі иінтіктік мылтықты ұсынды. 70 үлгісі негізінен 54 үлгісіне негізделген, және бүгінгі күнге дейін атысшылар арасында жоғары бағаланады, көбінесе "Мылтықшының мылтығы" деп аталады. 1999 жылы "Shooting Times" журналы 70 үлгісін "Ғасырдың иінтіктік мылтығы" деп жариялады. Өмірі бойы 70 үлгісі көптеген сапа деңгейлері мен стильдерде ұсынылып келді.
1936 жылдан 1963 жылға дейін 70 үлгісі
1964 жылға дейінгі Model 70 мылтықтары 1936 жылдан 1963 жылға дейін өндірілді және .270 Winchester патронымен бірге, қару туралы жазатын Джек О'Коннордың көмегімен танымал болды. Одан кейін мылтықтың дизайны мен өндірісінде маңызды өзгерістер енгізілді. 1964 жылға дейінгі Model 70 мылтықтарының бағасы айтарлықтай жоғары, себебі олар көпшілік пікірінде сапалырақ саналады, олардың бірнеше артықшылықтары болды (Маузер типті бақыланатын оқтан беру жүйесі, кесілген тегістеу) бұл мүмкіндіктер 1964 жылдан кейінгі үлгілерде болмады. 1964 жылға дейінгі Model 70 Winchester мылтығын анықтаудың ең сенімді жолы – оның сериялық нөмірі және стволды жинаққа бекітуге арналған алдыңғы бұрандасы. Сериялық нөмірі 700 000-нан төмен Model 70 мылтықтары 1964 жылға дейінгі үлгілер болып саналады. Осы Model 70 мылтықтарының қабылдағыштары (корпустары) металлдан (стальдан) өңделген.
1964 жылға дейінгі модель 70 әрекет (бақыланатын дөңгелек азық)
70-ші үлгі американдық спортшылар арасында тез танымал болды. Ол жоғары сапалы, айтарлықтай беріктікке ие, екі алдыңғы құлыптағыш және Маузер типті айналмайтын тырнақшалы сығу механизмі бар. Маузер типті сығу механизмінің кейінгі үлгілермен салыстырғандағы басты артықшылығы – ол қолданылған гильзаны сенімдірек шығарады. Бұл мүмкіндік көбінесе «бақыланатын оқтан беру» (CRF) деп аталады, себебі сығу механизмі патронның жиегін журналдан жоғары қарай жылжыту кезінде ұстап, оның мылтық патронына қарай қозғалысын бақылайды. Кейінгі конструкциялар, «итеру» деп аталатын, патронды тек журналдың жиектерімен және патрон ұясымен ұстайды, ал сығу механизміне серіппелі сығу механизмі патронның сығу ойығына итерілгенге дейін бекітілмейді. Итеру механизмінің кішкентай сығу механизмі, қолайсыз жағдайларда патрон ұясында қалған қолданылған гильзадан сырғанап немесе үзіліп қалуы мүмкін. Сондықтан, кейбір атысшылар, әсіресе қауіпті аңдарды аулайтындар, сенімділік үшін бақыланатын оқтан беру механизмінің оңтайлы сығуын жақсы көреді. Бұл функция, бір ғана ұңғысы бар сығу механизмімен жұмыс істейтін мылтықта келесі патрондарды жүктеуге және оқ атуға мүмкіндік беру үшін қажет. Бастапқы 70-ші үлгідегі шығарып тастаушы Mauser 98-ге ұқсас, бірақ ол Маузер типті тесік арқылы сол жақ құлыптағышқа қажет болмағандықтан, жақсырақ деп есептелді; оның орнына құлыптағыштан төмен, сығу механизмінің бетінде тесік болды, бұл екі алдыңғы құлыптағышты да толық және демек, мықтырақ етіп сақтады. Жапырақша тәрізді шығарып тастаушының басты артықшылығы – оның қарапайымдылығы және, мүмкін, сенімділігі (сыртқы заттардың енуіне аз бейімділігі), 1964 жылдан кейінгі сығу механизмінің бетіндегі серіппелі шығарып тастаушымен салыстырғанда. Бұл механизмнің басқа да маңызды ерекшеліктеріне үш позициялы қанатты қауіпсіздік тетігі (Model 70 өндірісінің барлық кезеңінде сақталған), патронды журналдан жүктеу кезінде оқтың басын зақымдамауға көмектесетін конустык канал жүйесі, машинамен өңделген болаттан жасалған доңғалақ қорғауышы және еден тақтасы, бір бөліктен жасалған сығу механизмі және тартым күші мен еркін жүрісін реттеуге болатын доңғалақ кіреді. 1964 жылға дейінгі 70-ші үлгідегі мылтық 2014 жылы Аляска штатының ресми қаруы деп жарияланды.
1964 жылдан 1992 жылға дейін 70 үлгісі
Ремингтон 700 модельмен бәсекелескендіктен, еңбек құнының өсуіне байланысты өзгерістер енгізу қажет деп шешілді. Осыған сәйкес, 1964 жылы Винчестер 70-ші модельге бірнеше дизайндық өзгерістер енгізді. Бұл өзгерістердің көбі немесе барлығы да мылтық сатып алушылардың немесе АҚШ әскерінің көңілінен шыққан жоқ. Өзгерістерге бақыланатын оқтандыру жүйесін алып тастау, негізгі түйреуіш пішінін өзгерту және кесілген тікпелердің орнына басылған тікпелерді пайдалану кірді. 70-ші модельдің көптен бері жақтаушысы болған Джек О’Коннор 1964 жылдан кейінгі нұсқа туралы былай деп жазды: «Винчестер басшылары маған 70-ші модельдің қайта жобаланып жатқанын хабарлады. Мен оларға бұл ақпаратты естігеніме қуанғанымды айттым, себебі олар мылтықты бұзып алмас бұрын тағы төрт-бес данасын сатып алуым керек еді. Содан кейін мен «Жаңа 70-ші модельдің» пилоттық үлгісін көрдім. Оны көріп тұрғанда, есімнен шығып, құлап кете жаздадым. Механизмі жеңілдетілді, доңғалақ қорғауышы мен патрон ұстағышы бір бөліктен жасалған, әлсіз көрінеді». Осы алғашқы реакциясына қарамастан, О’Коннор тартыншақтап былай деді: «Шындығында, 1964 жылдан кейінгі 70-ші модель жаман мылтық емес, бірақ мылтық әуесқойлары оны бұрынғыдай жақсы қабылдаған жоқ. Бұл 1964 жылға дейінгі модельге қарағанда мықтырақ механизм. Оқтың басы корпустың басын қамтиды. Оның кішкентай, таза ілгекшесі бар, ол жеткілікті. Бұл ілгекшемен оқты басқару Маузерлік ілгекшемен салыстырғанда сенімдірек емес. Алайда, жаңа модельде азықтандыру мәселелері сирек кездеседі».
1968 жылғы 70-ші үлгі
1968 жылы тұтынушылардың алаңдаушылығын жою мақсатында 70-ші модельге тағы да өзгерістер енгізілді. Оқ ату механизмін жұмыс істеуді тегіс ету үшін "құлыпталуға қарсы" мүмкіндік қосылды, ол қабылдағыштың оң жағындағы тіреуге жұмыс істейтін, ұзартылған оң жақ құлыптауыш тірегіндегі ойықтан тұрады. Бұл оқ ату механизмін айқын түрде тегіс жұмыс істеуге мүмкіндік берді және қазірге дейін сақталып келеді. 1964 жылғы модельде енгізілген өзгерістердің бір бөлігі кері қайтарылып, болаттан жасалған патрон ұстағыш және тот баспайтын болаттан жасалған патрон ілегі енгізілді. Қоспадан жасалған доңғалақ сақшысы өзгеріссіз қалды.
1992-2006 жылдар 70 үлгісі
1992 жылдан бастап Winchester 1964 жылға дейінгі мылтықтардың көптеген мүмкіндіктерін қайта енгізді, сонымен қатар арзан нұсқаларын шығаруды жалғастырды. 1992 жылдан кейінгі Model 70 – бұл түпнұсқа желісінің дерлік барлық мүмкіндіктерін қамтитын, бірақ жаңартылған жабдықтары бар кеңейтілген мылтықтар желісі, мысалы, Бақыланатын дөңгелек итерумен берілетін механизм және синтетикалық ағаш қорлар. Көрікті Shadow нұсқаларында қара шайыр қорлар орнатылған, бұл атыс қаруының бағасын айтарлықтай төмендетеді және олар ағаш қорлардан ұзақ қызмет етеді. Заманауи мылтықтардың кейбіреулерінде жоғары өнімділікке ие McMillan, H.S. Precision немесе Bell and Carlson шыны талшықты қорлары қолданылады, бірақ мұндай мылтықтардың бағасы жоғары. Белгілі бір модельдерде үлкен дәлдік үшін бір бөліктен жасалған алюминий тіреу блогымен төселген, ал кейбір модельдерде салмақты азайту және баррелді қосымша салқындату үшін баррел фрезеленген. Таңдалған модельдерде салмақты азайту және жылуды жылдам тарату үшін көміртекті талшықтан жасалған баррелдер де қолданылады. Жалпы желіде жылтыр жабынмен ағаш қорлар да кездеседі, ал құрғақ немесе ылғалды жағдайларда беріктігін арттыру үшін ламинатталған жаңғақ қорлар қосылады. Model 70 түпнұсқадағы барлық бұрынғы патрондармен ұсынылады және қазір Winchester Short Magnum (WSM) және Winchester Super Short Magnum (WSSM) сияқты жаңа патрондармен толықтырылды, бұл магнумдық патрондар, бірақ олар қысқарақ және диаметрі кеңірек, сондықтан пайдаланылған патрондарды шығару жылдамырақ болады және оқ ұнтағы аз қолданылады. Дегенмен, осы қысқа магнум патрондарының кеңдігі мен дөңгелек жиегінің ерекшелігіне байланысты, патрон сыйымдылығы және оқтандырудың сенімділігі төмендеуі мүмкін.
70 классикалық үлгісі
1992 жылы Winchester компаниясы «Классикалық» модель ретінде сатылатын бақыланатын оқ ағыны бар Model 70 мылтығын шығара бастады. Бұл нұсқада CRF мүмкіндігі қайта енгізілді, сонымен қатар 1968 жылғы тікелей зарядтау моделінің «қарсы кедергі» құлыптағыш ойығы бар ұңғысы сақталды. Қазіргі заманғы CNC өндіріс технологияларын пайдалану Winchester компаниясына CRF мүмкіндігін бәсекеге қабілетті бағамен қайта енгізуге мүмкіндік берді. Осы кезеңде USRAC компаниясымен бірдей бас компанияға тиесілі Browning, Франциядағы Giat Corp компаниясымен бірлесіп BOSS дәлдік жүйесін ұсынды. «BOSS» термині – «Баллистикалық оптимизацияланған ату жүйесі» деген сөздердің бас әріптерінен құралған. Бұл құрылғы мылтық түтігінің ұшына бекітіледі және оқ түтіктен өтетін кезде туындайтын, әдетте «мылтық қамшысы» деп аталатын табиғи гармонияларды жақсартуға және бақылауға мүмкіндік береді. Құрылғыны әрбір мылтықтың ең жақсы көрсеткіштеріне сәйкес реттеу арқылы дәлдік максималды деңгейге жетеді. BOSS жүйесімен жабдықталған Winchester Model 70 мылтығы өндірістегі мылтықтардың дәлдігін айтарлықтай арттырады. Қазіргі уақытта BOSS жүйесі тек Browning мылтықтарында қолжетімді. Кейін Winchester компаниясы Classic желісін кеңейтіп, барлық заманауи доңғалақтарына Classic механизмін орнатты, бұл мылтық түрлерінің кең ауқымын ұсынды. Бұл сатып алушыға қажетті механизмді таңдап, содан кейін өзіне ұнайтын доңғалақты таңдауға мүмкіндік береді. Model 70 мылтығының 1964 жылға дейінгі және кейінгі нұсқаларының әрқайсысының өз артықшылықтары мен кемшіліктері бар. Бұл мылтықтардың ұзындығы 24 дюйм болатын .30-06 Springfield калибрлі түтіктері болды. Олар 41 000-ден 50 000-ға дейінгі сериялық нөмірлермен белгіленген, жапырақша тәрізді ату көздерімен, болаттан жасалған тақталары бар тік қоршаулармен, бір дюймдік иінтіректермен және былғары иінтіректермен жабдықталған. Кейбір мылтықтарда Гуадалканал және Корея соғысы кезінде шектеулі түрде снайперлік қару ретінде пайдалану үшін 8x Unertl телескоптық көздері орнатылған деген хабар бар. Соғыстан аман қалған көптеген мылтықтар 1956 және 1963 жылдар аралығында Грузия штатының Олбани қаласындағы Теңіз корпусының жарыс шеберханасында ауыр Douglas түтіктерімен және жаңа доңғалақтарымен қайта жаңартылып, M1903 снайперлік мылтықтарынан алынған 8x Unertl көздерімен жабдықталды. Жаңартылған мылтықтар жарыс ату жарыстарында қолданылды, ал АҚШ Армиясы 1954 және 1957 жылдар аралығында жарыс үшін орташа ауыр түтікті 200-ге жуық жаңа Model 70 National Match мылтығын сатып алды. Көптеген жаңартылған Теңіз корпусының жарыс мылтықтары Вьетнам соғысының алғашқы жылдарында Теңіз корпусының снайперлерімен M72 оқ-дәрілерімен, 173 граммдық қанатты оқтармен қолданылды. Армияның Model 70 мылтықтарының аз бөлігі Армия снайперлерінің жауынгерлік қолданысында болды, ал кейбіреулері Оңтүстік-Шығыс Азиядағы жасырын операциялар үшін дыбыс басу құрылғыларымен жабдықталды. Бұл Model 70 мылтықтары стандартты әскери қару мәртебесіне ие болған жоқ, бірақ олар M40 сериялы снайперлік мылтығының негізі болған Remington Model 700 сериялы бұрандалы мылтықтармен алмастырылғанға дейін қолданылды. АҚШ Теңіз корпусының Winchester Model 70 мылтықтарын алмастыруының бір себебі 1964 жылдан кейінгі Model 70 нұсқалары АҚШ Теңіз корпусының стандарттарына сәйкес келмегендігі болды. Remington Model 700 мылтығының пайда болуына қарамастан, 1964 жылға дейінгі Winchester Model 70 Вьетнам соғысы кезінде Remington Model 700 мылтығымен бірге АҚШ Теңіз корпусының барлаушы/снайперлік топтарымен әлі де қолданылып келді. Екі мылтықтың бастапқы ағаш доңғалақтары бірнеше жыл қызмет еткеннен кейін бүлінгенін анықтады және мәселені шешу үшін екі мылтыққа да шыны талшықты доңғалақтар берілді. Қазіргі уақытта қызметтегі Model 70 мылтықтарының доңғалақтары Custom Extreme Weather нұсқасындағыдай McMillan шыны талшықты доңғалақтарымен ауыстырылды. Вьетнам соғысы кезінде Winchester Model 70 мылтығын қолданған АҚШ Теңіз корпусының ең танымал снайперлерінің бірі – канонерлік сержант Карлос Хаткок, ол .30-06 калибрлі Winchester Model 70 снайперлік мылтығын қолданған. Хаткок солтүстік вьетнамдық жау снайперін Mosin-Nagant мылтығының көзі арқылы көзінен атып өлтірген осы мылтықты стандартты 8x43 Unertl көзімен жабдықталған. Хаткок мылтығы Вирджиния штатының Квантико қаласындағы Теңіз корпусының снайперлік мұражайында қойылған.