Кіріспе

Лондондағы бұрынғы қоғамдық өнер туындысы

Skylon – 1951 жылы Ұлыбритания фестивалі үшін Темза өзенінің жанында салынған, футуристикалық көрінісі бар, жұқа, тік, сигара тәрізді болаттан жасалған тенсегритилік құрылым. Ол жерден көтеріліп тұрғандай сезім тудыратын. Сол кездегі танымал әзіл: 1951 жылғы британ экономикасы сияқты, "Оның көзге көрінетін тірегі жоқ" еді.

Құрылыс

Skylon – Ұлыбритания фестивалінің мәңгілік символы болған "Тік құрылым" еді. Оны Хидальго Моя, Филип Пауэлл және Феликс Самуэли жобалап, Англияның Херефорд қаласындағы Суретші ағайындар Вестминстер көпірі мен Хангерфорд көпірі арасында, Лондонның Оңтүстік жағалауында орнатқан. Skylon екі басында тік тіреліп тұратын, үш темір арқалық арасындағы кабельдерге ілінген темір торлы қаңқадан тұрды. Құрылысы жартылай аяқталған Skylon тік орнатылып, содан кейін сол жерде биікке көтерілді. Архитекторлардың жобасын инженер Феликс Самуэли іске асырды, ол сол кезде Блумсберидегі Бедфорд скверіндегі Архитектуралық қауымдастықтың сәулет мектебінде оқытушы болып жұмыс істеді. Оның негізі жерден шамамен 15 метр, ал ең жоғарғы нүктесі 90 метр биіктікте болды. Қаңқаның сырты алюминий қалқаншалармен қапталған және түнде іштен жарықтандырылған. Парламентте Skylon-ға шайнап соққан нөсердің келушілерге қауіп тудыруы мүмкін деген мәселе көтерілді, ал газеттерде болжамды дауылды күтіп, бір кезде оны арқанмен қоршап қойғаны жайлы хабарланды.

Атауы

Skylon-ның атауы да, пішіні де 1939 жылғы Нью-Йорк әлемдік көрмесінің Trylon елегін еске түсірген болуы мүмкін. Атауды Кроули даму корпорациясының бас сәулетшісінің әйелі, А.Г.С. Фидлер ұсынған. Моя былай деп жазды: "Алғашқыда бізге ұнамады, бірақ Пайлон, Скай және Найлон (1951 жылы қызықты жаңа материал) ұсыныстарын біріктіру арқылы бұл керемет сипаттамалық атау есімдерінің бірігіп, қырық жылға созылды, тіпті құрылыстың өзінен де ұзақ болды".

Оқиғалар

Патша мен патшайым 1951 жылғы мамырда көрмеге келгенге бірнеше күн бұрын, Биркек колледжінің студенті Филипп Гурдон түн ортасында Skylon-ға көтеріліп, шамалы биіктікте Лондон университетінің әуе эскадрильясының шарфын іліп қойды. Полиция констеблі Фредерик Хикс шарфты ертесіне таңертең алып түсуге жіберілді.

Құру

Халық арасында танымал болғанына қарамастан, Skylon-ды бұзу және басқа жерде қайта орнатудың 30 000 фунт стерлинг (қазіргі шақтағы құны £…) құны, соғыстан кейінгі үнем шараларымен күресіп жатқан үкімет үшін тым жоғары деп есептелді. Скайлон 1952 жылы, көрменің қалған бөлігімен бірге, Уинстон Черчилльтің бұйрығымен алынып тасталды. Черчилль фестиваль мен оның архитектуралық құрылыстарын бұрынғы Лейбористтік үкіметтің жаңа социалистік Ұлыбритания туралы көзқарасының символы деп қарады. Скайлонның тағдырына қатысты әртүрлі болжамдар айтылды, соның ішінде Саутбэнк орталығының көркемдік директоры Джуд Келлидің теориясы бойынша, ол шығыс Лондондағы Ли өзеніне тасталған, Темзаға лақтырылған, Юбилей бақшасының астына көмілген, сувенир ретінде жасалған немесе металл тескілері ретінде сатылған болуы мүмкін. Оның негізі Лондон мұражайында сақталып тұр, ал жел тостағандары жеке коллекцияда бар. BBC Radio 4 арнасының Front Row бағдарламасы тергеу жүргізіп, нәтижесі 2011 жылдың 8 наурызында жарияланды. Тергеу барысында Скайлон мен Discovery Dome-ның шатыры Хэммерсмиттегі Вуд-Лейнде орналасқан Джордж Коэн, Sons and Company металл тескілері компаниясына сатылғаны және Ли өзенінің жағасындағы Каннинг Таунның Биддер-стриттегі зауытында бөлшектелгені анықталды. Кейбір металл сынықтарынан еске алуға арналған қағаз пышақтар және басқа да бұйымдар жасалды. Қағаз пышақтардағы жазулар: "600" және "Британия фестивалінің Оңтүстік жағалауындағы Discovery Dome-ді жапқан алюминий қорытпасынан жасалған шатыр парақтарынан жасалған". "Купол, Скайлон және осы жердегі тағы 10 ғимарат 1952 жылдың алты айында Джордж Коэн және компаниясы тарапынан бұзылды". Скайлонның бұрынғы орны – Лондон көзі мен Хангерфорд көпірі арасындағы өзен жағалауындағы серуендеу жолы, Юбилей бақшасының (Дискавери күмбезінің бұрынғы орны) қасында орналасқан.

2007 Skylon мейрамханасы

2007 жылдың мамыр айында D&D London (бұрын Conran Restaurants) Корольдік фестиваль залының үшінші қабатында Skylon атты жаңа мейрамхана ашты. Бұл мейрамхана бұрын "Халық сарайы" деп аталған.