Лондонның "Қырыққабат" шөлмегі

Кіріспе

Лондондағы көкжай, Англия.
Лондон көкжайы 92 қабатты Миллениум мұнарасын салу жоспарларынан бас тартылғаннан кейін, Foster + Partners және Arup Group компанияларымен жобаланды. Оны Skanska компаниясы салды, құрылысы 2001 жылы басталды. Бұл ғимарат Лондонның танымал нышанына айналды және қаланың қазіргі заманғы архитектураның ең танымал мысалы болып табылады. Ол 2003 жылы Emporis Skyscraper Award сыйлығын жеңіп алды.

Жер учаскесі және алғашқы жоспарлар

Ғимарат бұрынғы Балтық биржасының (24–28 St Mary Axe) және Кеме қатынасы палатасының (30–32 St Mary Axe) орнында салынған. Бұл ғимаратқа «Гиркин» деген лақап аты алғаш рет 1999 жылға дейін қолданылды, ол жоспардың өте ерекше орналасуы мен сыртқы түріне байланысты болды. 1992 жылдың 10 сәуірінде Уақытша ИРА Балтық биржасының жанында бомба жарып, тарихи ғимаратқа және көршілес құрылыстарға ауқымды зиян келтірді. «Англия мұрасы» кейіннен зиянның бастапқыда ойлағаннан гөрі әлдеқайда ауыр екенін анықтады және архитектуралық сақтаушылардың наразылығына қарамастан, толық қалпына келтіруден бас тартты. 1995 жылы Балтық биржасы мен Кеме қатынасы палатасы жерді «Трафалгар Хаус» компаниясына сатты. Балтық биржасының қалған құрылыстарының көп бөлігі сақтап алып, мұқият бөлшектелді, ал Биржа залының ішкі бөлігі мен қасбеті болашақта ғимаратты қайта құру үмітімен сақталды. Жаңа ғимараттың төменгі қабатының жоспары Лондонның дәстүрлі көше суретін, оның тар көшелерін сақтау қажеттігін қанағаттандырды. Мұнараның көлемі тым әсерлі болған жоқ. «Барклейс» банкісінің бұрынғы қалалық кеңсесі сияқты, ойдағы ниеті көршілес көшелермен өтетін адамдар мұнараның тікелей астына келгенше оның бар екенін сезбеуі керек еді. 1999 жылы «Foster + Partners» компаниясы ғимаратты жобалау бойынша тендерді жеңіп алды. Жобаны «RWG Associates» басқарды, құрылымдық инженерияны «Arup» компаниясы жүзеге асырды, ал «Skanska» басты мердігер ретінде тағайындалды.

Дизайн және құрылыс

Фостер + Ассокс жобасы әр түрлі сәулет стиліндерін біріктірген: жоғары технологиялық сәулет (құрылымдық экспрессионизм деп те аталады), неофутуризм және постмодернизм. Ғимарат Skanska компаниясымен салынды, 2003 жылдың желтоқсанында аяқталып, 2004 жылдың 28 сәуірінде ашылды. Бұл ғимарат энергияны үнемдейтін технологияларды қолданады, соның арқасында ұқсас мұнараларға қарағанда екі есе аз қуатты пайдаланады. Батыс жағынан оны Виндзордың Ұлы саябағындағы Георг III ескерткішінен көруге болады.

Аяқталғаннан кейін

2005 жылдың сәуір айында мұнараның үштен екі бөлігінің үстіндегі шыны панель төменгі алаңға құлап түсті. Алаң жабылып, бірақ ғимарат ашық қалды. Қонақтарды қорғау үшін ғимараттың қабылдау бөлмесіне дейін созылып жатқан уақытша жабық жол салынды. Инженерлер ғимараттың қалған 744 шыны панелін тексерді. Жөндеу шығындарын бас мердігер Skanska және перделік қабырғаларды жеткізуші Schmidlin (қазіргі Schmidlin TSK AG) көтерді. Құрылысы аяқталғаннан бері ғимарат архитектура саласында бірқатар марапаттарға ие болды. 2004 жылдың қазан айында сәулетшіге 2004 жылғы Стерлинг жүлдесі табысталды. Бұл жүлде тарихында алғаш рет қазылар бірауыздан шешім қабылдады. 2005 жылдың желтоқсанында 2006 жылы жарық көрген BD World Architecture 200 басылымында жарияланған әлемдегі ең ірі сәулет фирмаларының сауалнамасы бойынша мұнара әлемдегі ең танымал жаңа ғимарат деп танылды. Алайда, ғимараттың дизайны бойынша Foster + Partners компаниясында жұмыс істеген Кен Шаттлворт 2011 жылы бұл стильдің қазірде ескіргенін айтты: "Мен айналадағы шыныға қарап, "Неге біз мұны жасадық?" деп ойладым. Енді біз басқаша істеуге тырысар едік". Ғимарат «Гарри Поттер және жартылай қанды принц», «Жақсы жыл», «Негізгі инстинкт 2» және «Матч-пойнт» сияқты соңғы фильмдерде пайда болды және «Лондон рухы» деп қайта аталды, сонымен қатар Кит Мэнсфилдтің 2008 жылғы «Джонни Маккинтош және Лондон рухы» романындағы ғарыш кемесінің орталық бөлігіне айналды. 2006 жылдың қыркүйегінде ғимарат 600 миллион фунт стерлинг бағамен сатылымға шығарылды. Әлеуетті сатып алушылардың ішінде British Land, Land Securities, Prudential, ING және Әбу-Даби патшалық отбасы бар еді. 2007 жылдың 21 ақпанында IVG Immobilien AG және Ұлыбританияның Evans Randall инвестициялық фирмасы ғимаратты 630 миллион фунтқа сатып алды, осылайша ол Ұлыбританиядағы ең қымбат кеңсе ғимараты атанды. Swiss Re сатудан 300 миллион фунттан астам пайда тапты. Жаңа иелері бұрынғы менеджерлерінің төртеуінен келісім бойынша өтемақы талап етуде, себебі шамамен 620 миллион фунтқа жуық сомаға ғимаратқа 200 миллион фунтқа жуық құрылыс құны төленді, бұл бұрынғы иелеріне 300 миллион фунтқа жуық пайда әкелді. 2010 жылдың ақпанынан бастап Sky News өзінің флагмандық бизнес бағдарламасы Jeff Randall Live-ты ғимараттағы студиядан тікелей эфирде көрсетіп келеді. Мұнараның ең жоғарғы екі қабаты кем дегенде 2015 жылдан бері жеке шаралар үшін жалға берілуде. 2014 жылдың сәуір айында Deloitte компаниясы ғимараттың қайтадан сатылымға қойылатынын, оның бағасы 550 миллион фунт стерлинг шамасында болады деп күтілетінін хабарлады. Қазіргі меншік иелері несие төлемдерін жасауға шамалары келмеді, себебі көп валюталық несие мен британ фунт стерлингінің құны арасындағы айырмашылық, жоғары пайыздық ставкалар және жалпы қаржыландыру құрылымын атады. 2014 жылдың қараша айында «Геркин» бразилиялық миллиардер Джозеф Сафра басқаратын Safra Group компаниясы 700 миллион фунтқа сатып алды.

In April 2005, a glass panel two thirds up the tower fell to the plaza beneath. The plaza was sealed off, but the building remained open. A temporary covered walkway, extending across the plaza to the building's reception, was erected to protect visitors. Engineers examined the other 744 glass panels on the building. The cost of repair was covered by main contractor Skanska and curtain wall supplier Schmidlin (now called Schmidlin TSK AG). Since its completion, the building has won a number of awards for architecture. In October 2004, the architect was awarded the 2004 Stirling Prize. For the first time in the prize's history, the judges were unanimous. In December 2005, a survey of the world's largest firms of architects published in 2006 BD World Architecture 200 voted the tower as the most admired new building in the world. However, Ken Shuttleworth, who worked for Foster + Partners on the design of the building, said in 2011 that he believed the style was now out moded: "I was looking at the glass all around and [thought], 'Why on earth did we do that?' Now we would do things differently". The building appeared in recent films such as Harry Potter and the Half Blood Prince, A Good Year, Basic Instinct 2, and Match Point and, rechristened the Spirit of London, became the spaceship centrepiece of Keith Mansfield's 2008 novel Johnny Mackintosh and the Spirit of London. In September 2006, the building was put up for sale with a price tag of £600 million. Potential buyers included British Land, Land Securities, Prudential, ING, and the Abu Dhabi royal family. On 21 February 2007, IVG Immobilien AG and UK investment firm Evans Randall completed their joint purchase of the building for £630 million, making it Britain's most expensive office building. Swiss Re made a gain of more than £300 million from the sale. The new owners are seeking compensation from four of their former managers on the deal, in which about £620 million was paid for a building with a build cost of about £200 million, giving the previous owners a clear £300 million profit. Since February 2010, Sky News has broadcast its flagship business programme, Jeff Randall Live, from a studio in the building. The top two floors of the tower have been available since at least 2015 for private hire for events. Deloitte announced in April 2014 that the building was again being put up for sale, with an expected price of £550 million. The current owners could not afford to make loan repayments, citing differences in the value of the multi currency loan and the British pound, high interest rates and general financing structure. In November 2014, the Gherkin was purchased for £700 million by the Safra Group, controlled by the Brazilian billionaire Joseph Safra.