Кіріспе

42-ші мұнара, көбінесе NatWest Tower деп аталады, Лондон қаласындағы көктайғақ. Ол Лондон Ситиіндегі алтыншы ең биік мұнара және жалпы Лондондағы 19-шы ең биік мұнара. Оның бастапқы атауы Ұлттық Вестминстер мұнарасы болды, ол NatWest халықаралық кеңсесін орналастыру үшін салынған. Жоғарыдан қарағанда мұнараның пішіні NatWest логотипіне ұқсайды (алтыбұрышты құралымдағы үш шеврон). Ричард Сейферт жобалаған және Пелл Фришман инженерлік жасаған мұнара Корнхилл ауданындағы 25 Олд Брод-стритте орналасқан. Ол Джон Моулем және Ко компаниясы 1971 және 1980 жылдар аралығында салған, алғаш рет 1980 жылы пайдалануға берілген және 1981 жылғы 11 маусымда Елизавета II ресми түрде ашқан. 183 метр биіктігімен, ол 1990 жылы Канардық доктардағы One Canada Square-ге дейін Ұлыбританиядағы ең биік ғимарат болды. Бұл 1980-ші жылдары Лондонда салынған ең биік ғимарат болды және 2010 жылы Heron Tower басып алғанға дейін Лондон Ситиіндегі ең биік ғимарат болып қала берді. Бүгінгі күні ғимаратта бірнеше жалдаушы бар, А класты кеңсе кеңістігі және мейрамханалар орналасқан, 24-ші және 42-ші қабаттарда мейрамханалар бар. 2011 жылы оны Оңтүстік Африкалық бизнесмен Натан Кирш сатып алды.

Жобалау және әзірлеу

Ұлттық Вестминстер мұнарасының қаладағы алғашқы көкжай ретінде NatWest үшін үлкен жетістік болды, бірақ сол кезде өте даулы болды, өйткені бұл Лондонның биік ғимараттарына қатысты бұрынғы шектеулерден елеулі алшақтық тудырды. Бастапқы идея 1960-шы жылдардың басына, Ұлттық Вестминстер банкі құрылғанға дейін қарайды. Сол кезде бұл жерде Ұлттық провинциялық банк орналасқан, кеңселері Олд-Брод-стриттегі 15 Бишопсгейттегі бас кеңсесіне тікелей іргелес болды. Алғашқы жобаларда мұнара ; одан кейін мұнараны орталық элемент ретінде қарастыратын жоба пайда болды, оны 1964 жылы сәулетші Ричард Сейферт ұсынды. Бұл жоспарға қарсылықтар туды, себебі жобаның бұрынғыдан жоғары биіктігі және 1865 жылы салынған, сәулетші Джон Гибсон салған 15 Бишопсгейттегі 19 ғасырлық банк ғимаратын бұзу туралы ұсыныс болды. Жоспарлауға қатысты кедергілерді жеңуде тәжірибелі Сейферт көрме ұйымдастырды, онда ол екі баламалы нұсқаны ұсынды: өзінің таңдаған дизайны және 500 фут (152 м) биіктігіндегі мұнарасы бар, сондай-ақ "керемет тар" екінші мұнарасы бар екінші дизайн. Көрмеге келгендер дауыс беруге шақырылды және көпшілігі бір мұнаралы дизайнды таңдады. Соңғы жобада Гибсонның банк залы сақталды және мұнараның биіктігі төмендетілді.

Құрылыс

1970 жылы нысанды бұзу жұмыстары басталды және 1980 жылы мұнараның құрылысы аяқталды. Ғимарат Джон Моулем және компаниясымен едендері бетоннан жасалған үлкен ядроға тіреліп орналасқан күйінде салынды, бұл оған жоғары беріктік берді, бірақ пайдалы кеңістіктің мөлшерін айтарлықтай шектеді. Барлығы жер үстінде 47 қабат бар, оның 42-сі тіреліп орналасқан. Ең төменгі тіреліп орналасқан қабат 1-қабат деп белгіленген, бірақ іс жүзінде жер үстінен төртінші қабат. Тіреліп орналасқан қабаттар үш сегментке немесе жапыраққа бөлінген, олар жоспарда қарағанда NatWest логотипінің үш бұрышына ұқсайды. Ең төменгі екі қабат (1 және 2) бір "жапырақтан", ал келесі екеуі (3 және 4) екі жапырақтан тұрады. Бұл үлгі жоғары қабаттарда да қайталанады, сондықтан ғимараттың барлық айналымын тек 5-тен 38-ге дейінгі қабаттар ғана құрайды. Құрылыстың шектеулері бірден байқалды, тіпті ғимарат Big Bang-тен алты жыл бұрын ашылғандықтан, үлкен сауда залдарына қажеттілік аз болды. Сондықтан банк өзінің валюталық және ақша нарығындағы операцияларын ("World Money Centre") мұнарада орналастыруға шешім қабылдамады; бұл бөлімше 53 Threadneedle Street мекенжайында қалды. Халықаралық Вестминстер банкінің Лондон филиалы және Ностро есептесу бөлімі сияқты басқа халықаралық банк бөлімшелері де мұнарада орын жетіспеуіне байланысты өз орындарында қалды (тиісінше 41 Threadneedle Street және Park House, Finsbury Square). Дизайнның инновациялық ерекшеліктеріне екі қабатты лифттер кірді, олар жер/мезаннин қабаттары мен 23 және 24 қабаттардағы аспан лоббилері арасында жылдам қызмет көрсетеді. Екі қабатты лифттер мен аспан лоббилері сол кезде Ұлыбританияда жаңа болды. Басқа инновацияларға пошта жеткізу және құжат айналымы үшін қолданылатын ішкі автоматтандырылған "пошта пойзы", сыртқы терезелерді автоматты түрде жуу жүйесі және компьютермен басқарылатын кондиционер кірді. Мұнараның жер асты қабаттарының бірінде жеке телефон станциясы болды, бұл аймақ Лондон көкжиегінің панорамалық суреттерімен безендіріліп, жер үстінде жүргендей сезім тудырды. Өрттен қорғау жүйесіне қысыммен жабдықталған баспалдақтар, түтінді шығару және өртке төзімді еден тосқауылдары кірді. Алайда, жобалау кезінде Ұлыбританияда өрт сөндіру жүйелері міндетті болғандықтан, олар орнатылмады. 1998 жылы ғимарат Hermes Real Estate және BlackRock-тің Ұлыбританиядағы жылжымайтын мүлік қорымен 226 миллион фунт стерлингке сатып алынды. 2010 жылы олар мүлікті 300 миллион фунт стерлингке сатуға шығарды. Бұл 2010 жылы Лондон Ситидегі ең ірі коммерциялық жылжымайтын мүлік сатылымы болуы мүмкін еді. 2010 жылдың шілдесінде Chinese Estates Group компаниясы 42-ші мұнараны сатып алу туралы эксклюзивті келісімдер жүргізіп жатқаны хабарланды, бірақ бұл келісім аяқталмады және 2011 жылы мүлік Оңтүстік Африка бизнесмені Натан Киршке 282,5 миллион фунт стерлингке сатылды.

1993 жылғы бомбалау және қайта жаңарту

1993 жылы NatWest банк халықаралық банк бөлімшесін мұнарадан көшіріп, оның орнына ішкі банк бөлімшесін орналастыру жоспарлаған, бұл үлкен аумақты қайта жаңартуға мүмкіндік беретін шара болатын. Осы арқылы банк Drapers Gardens мұнарасын жалға алу шартын тоқтатуға ниеттенген. Алайда, 1993 жылдың сәуірінде Лондон қаласының Бишопсгейт ауданында болған уақытша Ирландия республикалық армиясының жүк көлігімен жасаған жарылысынан мұнара зақымданған соң бұл жоспарлар тоқтатылды. Жарылыс салдарынан бір адам қаза тауып, мұнара мен айналасындағы көптеген ғимараттар қирады, аймаққа 1 миллиард фунттан астам зиян келтірді. Мұнара ауыр зақымдарға ұшырады және 75 миллион фунт стерлинг сомасында толығымен қайта жабдықталып, ішкі жағынан жөндеуден өтуі тиіс болды. (Бұзу туралы мәселе де қарастырылды, бірақ ол тым қиын және қымбат болар еді.) Сыртқы қабырғаларын жаңарту жұмысын Alternative Access Logistics компаниясы жүзеге асырды, бұл үшін бірнеше деңгейлі кеңістіктік каркас жүйесі қолданылды, ол бір уақытта үш қабатқа қол жеткізуге және ғимарат бойымен қозғалуға мүмкіндік берді. 1996 жылдың 17 қаңтарында жөндеу жұмыстары кезінде, мүмкін дәнекерлеуден туған өрт ғимараттың жоғарғы жағында басталып кетті. Бес жүз жұмысшы эвакуацияланды және ғимараттың үстінен түтін шығып тұрғаны байқалды. 2012 жылғы Лондон Олимпиадасы кезінде көрмеде Олимпиада сақиналары, ал 2012 жылғы Лондон Паралимпиадасы кезінде Паралимпиада Агитосы көрсетілді.

Лондонның биік ғимараттары арасында

Ұлттық Вестминстер мұнарасы 10 жыл бойы Лондон мен Ұлыбританиядағы ең биік ғимарат болды. 1980 жылы құрылысы аяқталғанда, ол бұл атақты 189 метрлік (620 фут) антеннасы бар Пошта мұнарасынан – Фицровияда орналасқан тарату мұнарасынан – иеленді. 2022 жылы 42-ші мұнара Лондон қаласындағы алтыншы ең биік мұнара және жалпы Лондондағы он сегізінші ең биік мұнара болып саналды.

Бұрынғы ғимараттар

Грэшем үйі, 1563 жылы сэр Томас Грэшем салған. Грэшем – Корольдік биржаны құруға көмектескен кәсіпкер. 1596 жылы әйелі қайтыс болғаннан кейін, Грэшем үйі Грэшемнің өсиеті бойынша «Физика, азаматтық құқық, музыка, астрономия, геометрия және риторика институты» болды (сэр Томас 17 жыл бұрын қайтыс болды). 1612 жылы бас судья Кок Англияның үшінші университеті деп атаған Грэшем колледжінің профессорларының арасында Роберт Гук, сэр Кристофер Рен және композитор Джон Булл болды. Бұл ғимарат Лондонның Ұлы өртінен аман қалды және гарнизон, гильдия және Корольдік биржа ретінде пайдаланылды. Колледж Грэшем көшесіне көшірілді. Грэшем үйі 1768 жылы бұзылып, оның орнына жаңа Грэшем үйі салынды. Кросби залы 1466 жылы салынды және оның құрылысшысы, Лондон саудагері және қалалық кеңес мүшесі сэр Джон Кросбидің есімімен аталады. Оның ең танымал тұрғыны – Ричард III патша. Оның танымал қонағы Уильям Шекспир болды. Шекспирдің «Ричард III» пьесасының бір көрінісі, онда болашақ Ричард III, сол кезде Глостер герцогы, тәжге жолын жоспарлайды, Кросби залында өтеді. Кросби Плейс 1596 жылы, «Ричард III» жазылған жылы салынды. Палмерстон үйі – 19 ғасырдан екі дүниежүзілік соғысқа дейін сақталған ғимарат. Ол үшінші виконт Палмерстонның құрметіне аталған. Ол Брод-стрит, 51-55 үйлерде орналасқан. Бір кезде Cunard Steam Shipping Company компаниясы оны пайдаланды.

Оқиғалар

42-ші мұнарада жыл сайынғы "Vertical Rush" қайырымдылық іс-шарасы өтеді. Бұл мұнараның басына дейін 932 сатыдан тұратын тік жүгіру. 2024 жылғы іс-шара Shelter қайырымдылық қорына ақша жинау мақсатында 28 ақпанда өтті.