Кіріспе

Корольдік рейнджерлер полкі (; RRD) – Малайзия армиясының жаяу әскер полкі. Корольдік малай полкіне (; RAMD) қарағанда екіншілік мәртебеге ие болғанымен, RRD-нің тарихы 19-ғасырдың ортасына дейін, Саравак аймағындағы бейбітшілік сақшыларының құрылуына жетеді. Бұл күш 1932 жылы Саравак полициясына қосылды, бірақ 1941 жылы британдық отарлық бөлім ретінде қайта құрылды; бұл бөлімді британдық подполковник С. М. Лейн басқарды және 1942 жылы жапондықтар тарапынан басылып алынды.

Тарих

1948 жылы Малайядағы төтенше жағдайдың басында, Малайя Коммунистік партиясына қарсы қорғанысқа көмектесу үшін Ибан із кесушілерінің топтары шақырылды. Бұл Ибан із кесушілері 1953 жылы Саравак рейнджерлері ретінде полк құрамына біріктірілді. 1963 жылға дейін олар Малайяда қызмет ететін көптеген британдық бөлімдерге барлаушылар ретінде бекітілді. Із кесушілердің бірі, Аванг анак Раванг 1951 жылдың 20 қарашасында Вустершир полкіне қосылғанда Джордж Кресімен марапатталды. 1963 жылы, сол жылдың 16 қыркүйегінде Малайзия құрылғаннан кейін, бөлім Британдық отаршылдық күштерінен жаңа Малайзия армиясына ауыстырылды және көп батальонды, көп ұлтты Ренжер Малайзия полкі болып кеңейтілді. 1971 жылы ол Режимен Ренджер болып өзгерді, содан кейін "Royal" префиксі қосылып, 1992 жылы Режимен Ренджер Дирая ("Корольдік рейнджерлер полкі") деп аталды. 2013 жылдың 28 қыркүйегінде Корольдік рейнджерлер полкі алтын мерейтойын тойлады.

Қазіргі

RRD RAMD сияқты ұйымдастырылған және қазіргі уақытта он батальоннан тұрады. 1-ден 6-ға дейін, сондай-ақ 9-шы және 10-шы батальондар жеңіл жаяу әскер батальондары болып табылады. 1995 жылы қарулы күштерді 2000 жылға дейін қайта құру аясында 11-ші рейнджерлер таратылды. 7-ші рейнджерлік батальоны – механикаландырылған жаяу әскер батальоны, ол ACV 300 Аднан әскери машинасымен жабдықталған, олардың бір бөлігі 25 мм-лік Bushmaster зеңбіректерімен қаруланған. 8-ші рейнджерлік батальон (парашют) – 10-шы парашют бригадасының төрт әуе шабуылы жасауға дайын жаяу әскер батальонының бірі – Малайзия жедел әрекет тобының әскери құрамы.

Бас полковник

Туанку Сайед Сиражудин Ибни Туанку Сайед Путра Джамалуллаил, Малайзияның бұрынғы Королі және қазіргі Перлис Ражасы, полктің Бас полковнигі болып табылады. Корпустың ағымдағы төрағасы генерал-лейтенант Дато Мохд Заки бин Хдж Мохтар.

Қалқа

Режимен Ренджер ДиРаджа – Малайзия армиясында қара хакельді формасының бір бөлігі ретінде тағуға рұқсат етілген жалғыз полк немесе корпус. Басқа бөлімшелерден өзгеше, №3 формасында (қызметтік киім) Малайзия армиясының стандартты жасыл түймелері мен белгішелерінің орнына қара түймелер мен Gun Metal белгішелері болады.

Рейнджер Малайзияның арнайы сарбазы

Малайзия армиясының басқа бөлімшелерінен айырмашылығы, Рейнджерлер батальонындағы жеке санат сарбазы "Рейнджер" деп аталады. Груп Герак Хаста, командалық құрамада, жеке сарбаз "Трупер" деп аталады, сондай-ақ Корольдік бронетанкті корпуста да. Корольдік инженерлер полкінде жеке сарбаз "Сапер" деп аталады, ал Корольдік артиллерия полктерінде жеке сарбазға "Орушы" деп аталады. Малайзия армиясының қалған бөлігінде жеке санат сарбазы "Жаяу әскер" деп аталады.

Девизі

Рейнджерлер полкінің ұраны – Аги Идуп Аги Нгелабан. Ибан тілінен ағылшын тіліне сөзбе-сөз аударғанда «Әлі тірімін, әлі күресемін» деген мағына береді. Ұранның мәні «Өлімге дейін күресу» дегенді білдіреді. Бұл ұранның Брук әулетінің латынша ұраны «Dum Spiro Spero» – «Дем алғанда үміт етемін» деген сөзден шыққан деген болжам бар. Осы тұрғыдан алғанда, Аги Идуп Аги Нгелабан «Дем алғанда күресемін» дегенді білдіруі мүмкін. Dum Spiro Spero – Саравак Корольдігінің мемлекеттік ұраны болған. 1-ші рейнджер полкінің журналында айтылғандай, Аги Идуп Аги Нгелабан ұраны Брук әулетінің ұраны ретінде белгілі «Өмір барда, күрес бар» деген сөзден алынған. Тағы бір дерек бойынша, бұл ұран Брук дәуіріндегі легендарлық Ибан бас аулаушысы Либау, сондай-ақ Рентапқа (әлемді дүрсілтетін) да жатқызылады. Рентаптың шайқас қиғашы «Аги Идуп, Аги Нгелабан!» – «Тірі болғанша күресемін!» дегенді білдіреді. Корольдік рейнджерлер полкі – Малайзия қарулы күштерінің осы ұранды ибан тілінде қолданатын жалғыз корпусы.

Саравак даяктары, рулардың ықпалы мен жетістіктері

Режимдер Ренжер Малайзия, Малайзияның барлық нәсілдері мен pribumi (туған) топтарынан сарбаздар қабылдайтын жаяу әскер полкі ретінде, мәдени мұраға бай. Саравак Даяк қауымының "Ngajat" биі, қазірде полктің ресми қабылдау рәсіміне енгізіліп, келіп қонақтарды қарсы алу үшін қолданылады. Бұл бидің полк мәдениетінің бір бөлігі болуына себебі, бұл полк – бұрын тек ибан сарбаздарынан құралған Саравак рейнджерлерінің қайта құрылған бөлімшесі болғандығы. 1-ші Ренджер полкінің полковнигі (қ.қ.) Дунстан Ньяринг Анкинг, Малайзия армиясында толық полковник шеніне жеткен алғашқы тума ибан офицері болды. Ол Индонезиямен қарым-қатынас кезінде 1-ші Ренджерде қызмет етті және батальонының атынан шайқас таяғын алған прапорщик болды. Шайқас таяғын 1966 жылдың 19 қарашасында Лундуда, Саравақтың Бірінші дивизиясында Саравак губернаторы Тун Абанг Хаджи Опенг Бин Абанг Сапии табыс етті. Батальонға арнаған сөзінде ол, басқалармен қатар, мынадай сөздерді айтты: "Сіздерге ұсынылып отырған БҰЛ ТАЯҚ – мемлекеттік үкіметтің нышаны. Сондай-ақ, ол – елге көрсеткен қызметтеріңіз үшін және халқымыздың ең жақсы дәстүрін сақтағаныңыз үшін Саравак халқы мен үкіметінің алғыс білдіруінің белгісі. Бұл – сіздің мінез-құлқыңыз, төзімділігіңіз және қызмет ететін әр жерде көрсеткен батылдығыңыз арқасында қол жеткізген үлкен құрмет". Қазіргі уақытта, Саравақтың Пакит қаласынан шыққан бригадир генерал Датук Стивен Мундау, Малайзия армиясында бригадир генерал шенімен қызмет ететін ең жоғары шенді тума ибан офицері болып табылады. 2010 жылдың 1 қарашасында ол бригадалық генерал болып тағайындалған алғашқы тума ибан офицері атанды. Сонымен қатар, танымал даяк офицері – подполковник Джимбай Бунсу ПБК, қазірде Кучингте орналасқан 1-ші батальон/511-ші полк ТА-ның 2-ші басшысы. Басқа да танымал тума ибан офицерлері – полковник (қ.қ.) Роберт Ризал Абдулла @ Роберт Маданг PGB PBK (Лахау, Шри-Аман), полковник (қ.қ.) Джеймс Томлоу ак Иса және полковник (қ.қ.) Линус Лунсонг Джанти, кейін 22-ші командалық полкке басшылық еткен алғашқы ибан болды. Рейнджер полкіне командалық офицер ретінде басшылық еткен саравактан шыққан танымал малай офицерлері – полковник (қ.қ.) Абанг Хамдан Бин Абанг Хадари және полковник (қ.қ.) Абанг Мохд Али Бадрен Бин Абанг Вилли (9 RRD). Тағы бір саравак малай офицері, капитан (қ.қ.) Ахмад Йохан, кейін белгілі кәсіпкер атанды және қазірде Tan Sri Ahmad Johan, National Aerospace and Defense Industries Sdn. Bhd (NADI) компаниясының төрағасы болып табылады.

1-ші рейнджерлер

Қорғаныс келісімінің талаптарына сәйкес, Ұлыбритания Сабах және Саравак штаттарынан әрқайсынан бір-бір жаяу әскер батальонын құрып, оқытып, күтіп қалуға келісті. Осы келісімнің орындалуын қамтамасыз ету үшін Малайя командалық рейнджерлік тобы құрылып, полковник И.Г. Уэлстед басқаруына берілді. Малайзия рейнджерлерінің бірінші батальоны 1963 жылдың 16 қыркүйегінде Байрд лагерінде құрылды. 7-ші Гурха атқыш полкінің лейтенант-полковнигі Е. Гопсилл ОБЕ, ДСО, батальон командирі болып тағайындалды. Жаңа батальонға, бұрын Саравак рейнджерлерінің қызметкерлері болған 100-ге жуық адам енді, және олар Малайзия армиясының бас қолбасшылығына бағынды. Жаңа полктің құрамында лейтенант Джеймс Томлоу ак Иса да болды, оған алдымен Саравак рейнджерлерінен губернатордың комиссиясы берілген, ал кейіннен Перлістің С.М. Янг ди Пертуан Агонгы Сэйд Путра, оны армия офицері ретінде тұрақты комиссиямен марапаттады. 1963 жылдың қазан айында батальонның негізгі құрамы Байрд лагерінен Сугай Петанидегі Гуркхалардың жаттығу базасына, Кэнди линияларына көшірілді, онда жаңадан келгендерге дайындық пен үздіксіз оқу оқытылды. Жас сарбаздар шамамен төрт айлық негізгі жеке оқытудан өтті, содан кейін тағы екі айлық үздіксіз оқудан өтті. Бастапқыда бұл британдық отарлық батальон негізінен теңіз дайактарынан, Саравак рейнджерлерінің қарт әскери қызметшілерінен және аз ғана малай және үнді офицерлерінен тұрды. 1-ші батальон – ең басты батальон және Рейнджерлер корпусының символы болып қала береді. 1963 жылы Малайзияның құрылуына дейін Саравак рейнджерлері Малайядағы төтенше жағдай кезінде өзінің қатыгездігімен танымал болды. Сонымен қатар, отарлықтан кейінгі қайта құру кезеңінде 1-ші батальон Малайя коммунистік партиясымен (МКП), құпия коммунистік ұйыммен (ҚҚҰ), Саравак Біріккен халық партиясының (СБХП) әскери бөлімі және оның еншілес ұйымы – Солтүстік Калимантан халық армиясының (ПХА) қарулы күші – Пасукан Раяки Калимантан Утара (ПРАКУ) және Индонезияның Ұлттық армиясымен (ТНИ) қарсы күресті. 1960-1970 жылдардағы тұтқынға алынған коммунистік террористердің (КТ) айтуынша, (Британдық Корольдік теңіз жаяу әскерлері) коммандостарынан басқа, МКП 1-ші батальонның жақын орналасуынан қатты қорқыпты. Рейнджерлер Малайзия-Таиланд шекарасында да әрекеттер жасады. 1-ші батальон Малайзия қарулы күштерінің белсенді бөлімшесі болып қала береді, бірақ соңғы 20 жылда ибандықтардың қатарына қосылуы түсініксіз себептермен азайды. Осының салдарынан, оның нәсілдік құрамы басқа малайзиялық жаяу әскер батальондарымен шамалас. 1950-1960 жылдары британдық SAS-тің сарбаздары ибандық сарбаздардан орманды қадағалауды үйренгенін атап өткен жөн. Борнеоның джунглилеріндегі ибандар джунглидегі соғысқа ерекше бейімделген, көптеген Одақтас батальондары үшін джунглидегі із кесушілер ретінде қызмет етеді. Олардың жерден көшіп-қону және жерді пайдалануы – осы джунгли әскерлері үшін күнделікті айналым. Малайядағы төтенше жағдай кезінде бұрынғы Малайялық скауттардан келген ибандық із кесушілер бірнеше SAS бөлімшелеріне қосылып, қызмет етті. 1-ші рейнджерлер бұрын Жохор Бахрудағы Олу Тирам лагерінде орналасқан. Қазіргі уақытта олар Куала-Лумпурда орналасқан. Бұл оның мәртебесін 6-шы рейнджерлерге ауыстыру арқылы жасалды. Бұл Олу Тирамдағы 1-ші рейнджерлерден 100 сарбазды Куала-Лумпурдағы 6-шы рейнджерлерге және керісінше ауыстыру арқылы жүзеге асырылды. Куала-Лумпурдағы 6-шы рейнджерлер енді 1-ші рейнджерлерге айналды, ал Олу Тирамдағы 1-ші рейнджерлер енді 6-шы рейнджерлерге айналды. Олардың тізімдері де ауыстырылды. 2020 жылдың 14 желтоқсанында 1-ші батальон Корольдік рейнджерлер (Саравак), ең қарт батальон, Малайзия армиясының реттік қатарының екінші Foot Guards батальонына айналды. Бұл Foot Guards мәртебесі осы батальонды федералды астанада салтанатты қоғамдық міндеттерді атқаруға дайындауға мүмкіндік береді.

2-ші рейнджерлер

Бұл батальонның ұраны Дусун тілінің жағалаулық Кадазан диалектісінде: "Осиу О Камананг" (Батыл кім, сол жеңеді). Бұл батальон қазіргі уақытта Сиед Путра лагерінде орналасқан. Сиед Путра лагері бұрын Сулва Лийнс лагері деп аталатын, және ол әрқашан "Рейнджерлердің үйі" деп есептелген.

3-ші рейнджерлер

Бұл батальонның ұраны – "Менің соңымнан ер". Бұл батальон "Қызыл қақпақ жауынгері" деп те аталады. 3-ші рейнджерлер 1965 жылдың 1 шілдесінде Сувла желісі лагерінде, Ипох, Перак қаласында Малайзия түбегі, Сабах және Саравактан (3 түрлі аймақ) алынған жеке құрамды біріктіру арқылы құрылды. Қазіргі уақытта бұл батальон Саравактағы Сибу қаласындағы Оя лагерінде дислокацияланған. 928133 номерлі штаб-сержант Муит бин Ахмад, бұл батальонның бұрынғы мүшесі, коммунистік партизандарға қарсы сәтті операциялары үшін "Пингат Гага Берани" орденімен марапатталды. Отставкадағы лейтенант-полковник Роберт Ризал Абдулла осы батальонда қызмет еткен кезінде PGB орденін жеңіп алды. Батальонның ерекшелігі – соғыс биі, батальонның қылышы/найзасы және роталардың тулары, олар Рейнджерлер корпусының рухын ерекше бейнелейді.

4-ші рейнджерлер

Бұл батальон қазіргі уақытта Оран лагерінде, Кангар, Перлисте орналасқан. Бұл батальон 1980 жылғы 25 қазанда полктік туын алды. Капитан Мохана Чандран а/л Велайутхан (200402), осы полктің офицері, Малайзияның Перак штатындағы Кинта орман қорығындағы іздеу-жою операциясы кезінде қаза тапты. Ол қаза болғаннан кейін "Сері Пахлаван Гагах Перкаса" (SP) орденімен марапатталды.

5-ші рейнджерлер

5-ші батальон Корольдік рейнджерлер полкі 1969 жылғы 16 мамырда Куала-Лумпурдағы Уордиберн лагерінде, 1969 жылғы 13 мамырдағы оқиғадан үш күн соң құрылды. Бұл батальонның ұраны 'Berjuang Terus Berjuang' болып табылады. Бұл батальонға 1981 жылғы 17 қазанда Корольдік атақ берілді және полкінің түсі Корольдік рейнджерлер полкінің бас полковнигі, марқұм Туаңку Сайед Путра Джамалуллаил ибн Әлмәрхүм Сайед Хасан Джамалуллаил салтанатты түрде тапсырды, ал 2-ші лейтенант Вилли Тео Сианг Ким (370946) – түс ұстаушысы болды. Қазіргі таңда бұл батальон Келатан штатының Кота-Бару қаласындағы Деса Пахлаван лагерінде орналасқан.

6-шы рейнджерлер

Бұл батальон қазіргі уақытта Кем Улу Тирамда, 81800 Улу Тирам, Джохор штатында орналасқан.

7-деңгей (механикаландырылған)

7-ші Ренджер 1970 жылдың 10 мамырында Клуанг қаласындағы Кветта лагерінде 202 жаңа сарбазбен 2 мылтық ротасы құрылып ашылды. 8-ші малай, 2-ші Ренджер, 3-ші Ренджер және 4-ші Ренджер батальондарынан мылтық роталарын қосып алу арқылы штат толықтырылды. Осы роталардың келуімен 7-ші Ренджер толық құрамына жетті. Бұл – жалғыз механикаландырылған батальон. Бұл батальон 1972 жылдың 26 наурызында Саравак штатындағы Биавак/Лунду тас жолында коммунистік партизандар жасаған шабуылда ауыр шығынға ұшырады. Олар кейіннен жүргізілген операцияда қаза болған әріптестерінің құнын өтеді және шабуылға жауапты коммунистік партизандардан қатты кек алды. Қазіргі таңда бұл батальон Бату Лима лагерінде, Ментакаб, Паханг штатында орналасқан. Бұл батальон коммунистік партизандармен бірнеше іздеу және жою операцияларында сәтті күресті.

8-деңгей (парашют)

8-ші рейнджерлер 1973 жылдың 1 наурызында, 7-ші рейнджерлер құрылғаннан кейін 3 жыл өткен соң құрылды. 8-ші рейнджерлер Малайзия армиясындағы алғашқы парашюттік жаяу әскер батальоны ретінде құрылып, 1990 жылдың 1 шілдесінде элиталық 10-шы парашют бригадасының құрамына кіріп, толыққанды операциялық мәртебеге ие болды. 8-ші рейнджерлер 1970-1980 жылдардағы коммунистік бүлік кезінде танымал болды. 8-ші рейнджерлер Саравак штатында коммунистік террористерге қарсы бірнеше іздеу және жою операцияларына қатысты. 1977 жылдан бастап батальон Перак штатының Хулу Перак, Кинта және Куала Кангсар аймақтарында коммунистік террористерді іздеу және жою операцияларында айрықша табысқа жетті. Батальонның бірнеше әскери қызметкері елдің ең жоғары батырлық наградасы – «Сері Паһлаван Гага Перкаса» (СП) және «Панглима Гага Берани» (ПГБ) медальдарымен марапатталды. Пегавай Варан II (2-дәрежелі сержант) Кананг-анак Ланкау бүгінгі күнге дейін «Сері Паһлаван Гага Перкаса» және «Панглима Гага Берани» медальдарының екеуін де алған жалғыз адам болып табылады. Сержанттар Майкл Риман-анак Бугат және Белианг-анак Бали екеуі де «Панглима Гага Берани» медалімен марапатталды.

9-шы рейнджерлер

Рейнджер полкінің 9-шы батальоны 1971 жылғы 1 сәуірде Тауау қаласында құрылған 14-ші Малайзия аумақтық армия батальонынан туындады. Бұл батальонның құрамындағылар – жергілікті қорғаныс күштеріне мүше болған жергілікті тұрғындар еді. Бұл бөлім Сабах штатының үкіметінің өтініші бойынша құрылды, ол бөлімнің құрамында тек Сабах тұрғындары болуын қатыстырды. Малайзия армиясы бұл мүмкіндікті қуана қабылдап, 1979 жылғы 1 наурызда Пенангтағы Бату Убан лагерінде 14-ші аумақтық батальонды 9-шы рейнджерлер түріндегі тұрақты бөлімге айналдырды. Жаңа рейнджер батальонының ұраны – "Сиан Бани Мананг", бұл Бажау тілінде "Батыл кім, жеңеді" деген мағынаны білдіреді. Қазіргі таңда бұл батальон Тайпинг, Перак қаласында орналасқан. 2013 жылғы 28 қыркүйекте Корольдік рейнджер полкінің алтын мерейтойында батальонға ресми түрде өз туы табыс етілді.

11-ші рейнджерлер

2013 жылғы Лахад Дату оқиғасынан кейін 5-ші дивизия құрамында.