Кіріспе

Австралия армиясының резервтік бөлімдері – Австралия армиясының резервтік құрамаларына берілген жалпы атау. 1901 жылы Австралия Федерациясы құрылғаннан бері резервтік әскери күш көптеген аттармен белгілі болды, оның ішінде Азаматтар күштері, Азаматтық әскери күштер, Милиция және ресми емес түрде Австралия әскери күштері. Алайда, 1980 жылы қазіргі атауы – «Австралия армиясының резервтік бөлімдері» ресми түрде қабылданды және қазір ол мүшелерінің міндеттемелері мен оқу талаптарының деңгейіне сәйкес келетін бірнеше құрамдас бөліктерден тұрады.

Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін

Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, АИФ құрамында құрылған бөлімшелер таратылды және Австралияның қорғаныс жоспарлауының назары қайтадан Азаматтық күштерді сақтауға ауды. Осы мақсатта 1920 жылы қорғаныс қажеттіліктерін қарау нәтижесінде соғыс жағдайында Австралияның шамамен 270 000 адамнан тұратын күштерді дайындау қажеттігі анықталды, олардың жартысы бейбіт уақытта міндетті түрде әскери қызметке алыну арқылы сақталды, яғни, по сути, ұлттық қызметтің бір түрі. Сондай-ақ, CMF АИФ үлгісінде қайта ұйымдастырылып, АИФ бөлімшелерінің дивизиялық құрылымын және олардың жеңіс тұғырларын сақтап қалуға шешім қабылданды. Алайда, халық арасында міндетті әскери қызметке қолдау аз болды, және үкімет сол кезде сезінген қорғаныс шығындарын азайтуға байланысты қаржылық қиындықтармен бірге, 1920 жылғы ұсыныстар толыққанды жүзеге аспады. Осы кезде күштердің атауын «Жауынгерлік жасақ» (Militia) деп өзгерту туралы шешім қабылданды, себебі соңғы атау ерікті қызметті білдіреді (міндетті ұлттық қызметтен гөрі). Бұл күштер бұрынғы АИФ-тың бес дивизиясы негізінде құрылатын болды, бірақ бөлімдердің жалпы санын шектеу туралы шешім қабылданды. Бұл күштерді заманауи қару-жарақ және техникамен жабдықтау жоспарланған. Дегенмен, бұл уәде болды, бірақ шындығында, олар көп жағдайда 1914-1918 жылдарғы жабдықтармен екінші дүниежүзілік соғысқа дейін және соғыс кезеңінде де дайындалып, жабдықталды. Осы жалдау саясатының өзгеруі нәтижесінде армияның саны күрт төмендеді, бір жыл ішінде 20 000-ға жуық адам азайды, себебі оқу мүмкіндігі аз болды және Ұлы депрессияның қаржылық қиындықтары сезіле бастады. Келесі жылы тағы тоғыз жаяу әскер батальоны таратылды. «Жауынгерлік жасақ» қаржылық жағынан да назарсыздақ қалды. 1930 жылдардың басында экономикалық жағдай жақсарғанмен, бұл кезеңде «Жауынгерлік жасақ» үшін қаржылық жеңілдік болған жоқ. Алайда, жағдай жақсара берген сайын, 1935 жылдан кейін қорғанысқа бөлген қаражат тұрақты түрде артты. Шындығында, 1938 жылы үкімет «Жауынгерлік жасақтың» санын екі есеге көбейтуге шешім қабылдады, өйткені көкжиекте соғыс бұлттары көріне бастады, және жыл соңында үш ай ішінде «Жауынгерлік жасақтың» саны 35 000-нан 43 000 адамға дейін өскен жұмылдыру науқаны басталды. Бұл тенденция 1939 жылға дейін жалғасты, және жылдың ортасына қарай 80 000-нан астам адам жарты күндік ерікті негізде қызмет етіп жатты. Дегенмен, жабдық жетіспеушілігі болды, сондықтан 1939 жылдың қыркүйегінде екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда «Жауынгерлік жасақ» тиімді күрес күші болған жоқ, және жалпы ұлт 1914 жылғыдай соғысқа дайын болған жоқ.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Еуропадағы соғыс басталғаннан кейін, үкіметтің дереу жауабы 1939 жылдың 5 қыркүйегінде елдегі таңдалған орындарда он алты күн үздіксіз қызмет ету үшін бір мезгілде 10 000 әскери қызметші шақыра бастайтынын жариялау болды. Бұл кейіннен 15 қыркүйекте бүкіл милицияны, 40 000 адамнан тұратын екі топқа бөліп, бір айлық үздіксіз оқу-жаттығуға қосу үшін кеңейтілді. Алайда, 1929 жылы енгізілген міндетті оқу-жаттығу тоқтатылуы 1940 жылдың қаңтарына дейін өзгертілмеді. 1939 жылдың 5 қыркүйегінде шетелде қызмет ету үшін дивизия құрылатыны да хабарланды, бірақ әскери шақыру идеясына әлі де үлкен қарсылық болды және Қорғаныс заңының талаптары әскери шақырылғандардың Австралия аумағынан тыс жерде қызмет етуіне кедергі келтірді. Сондықтан, бұл күш тек еріктілерден ғана құралатыны және тікелей милициядан алынбайтыны туралы хабарланды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде болғандай, милицияның көптеген мүшелері Екінші дүниежүзілік соғыста да қызмет етті. Дегенмен, үкімет бір кезде АИФ-ке (Australian Imperial Force) ауысатын милиция қызметшілерінің санын шектеуге тырысты, себебі Ұлыбританияның жапондықтар шабуыл жасаған жағдайда Сингапурды қорғауға берген уәдесін орындай алмауы мүмкін деген алаңдаушылық болды. Осылайша, Австралия тағы да екі әскер саясатын ұстанды. Соғысқа қатысуының алғашқы екі жылында Австралияның күш-жігері Еуропа, Таяу Шығыс және Солтүстік Африкадағы теңіздік театрларда шоғырланды. Осы кезеңде АИФ теңіздегі шайқастарға қатысты, ал милиция бөлімшелері Австралия мен Жаңа Гвинеяда гарнизондық міндеттерді орындады. Осы уақыт ішінде АИФ-тің мүшелері милиция бөлімшелерін мазақтап, оларды кейде «шоколадты солдаттар» немесе «коалалар» деп атады. Алайда, 1941 жылдың 8 желтоқсанында Жапонияның соғысқа кіруінен кейін, Перл-Харборға және Малайядағы британдық күштерге жасалған шабуылдар бұл жағдай күрт өзгерді. Соғыс Австралияның шекарасына жақын келді және Жапония Австралия құрлығын басып алуға тырысуы мүмкін деген қауіп пайда болды. 1942 жылдың сәуірінде Малайя мен Сингапурдың жаулануынан және Жапонияның Жаңа Гвинеяға қонуынан кейін, басып алу мүмкіндігі одан да шынайы көрінді. Аймақтағы британдық және австралиялық мүдделерге Жапонияның төндірген қаупін сезіне отырып, үкімет АИФ бөлімшелерін Таяу Шығыстан қайтаруды бастады. Дегенмен, Австралияны қорғауға бірден қол жетімді күштердің көп бөлігі милициядан құралды, ол сол кезде бес жаяу әскер және екі атқыштар дивизиясына бөлінген 265 000 адамнан тұратын ұйым болды. Бұрынғы мазаққа қарамастан, Тынық мұхиты соғысы кезінде, әсіресе 1942 жылы Жаңа Гвинеяда жапондық күштермен шайқасқан бірнеше милиция бөлімшелері өзгеше көзге түсті. 1942 жылдың шілдесінде Тынық мұхитындағы жағдай нашарлап, жапондықтар Порт-Морсбиге қарай жылжи бастағанда, милиция мүшелері өзінің алдыңғы қатарда екенін сезді. Австралиядан күшейтулер келгенде, соғыстың басында Жаңа Гвинеяға гарнизондық күштер ретінде жіберілген милиция бөлімшелері жапондықтардың ілгерілеуін осы күшейтулер келгенше кешіктіру үшін Кокода жолында қатал қарсылық көрсетуге шақырылды. Сонымен қатар, 7-ші бригаданың милиция батальондары Милн шығанағы шайқасында маңызды рөл атқарды, онда Австралия және АҚШ күштері жапондықтарды соғыста алғаш рет ірі шайқаста жеңді. 1940 жылдан кейін, уақытша әскери күштерді сипаттау үшін «милиция» терминінің қолданылуы азайды және 1942 жылға қарай «Азаматтық әскери күштер» (АӘК) термині жиі қолданылатын болды. Соғыстың соңында 1943 жылғы Қорғаныс (Азаматтық әскери күштер) заңы, ұйымды ресми түрде АӘК деп атады, егер олардың 65 пайызы немесе одан да көп бөлігі шетелде қызмет етуге ерікті болса, милиция немесе АӘК бөлімшелерін АИФ-ке беруге мүмкіндік беретін заңға өзгеріс енгізу үшін қабылданды. Дегенмен, 32 милиция жаяу әскер батальоны, кейіннен үш милиция дивизиясына (3-ші, 5-ші және 11-ші) біріктірілді, Оңтүстік-Батыс Тынық мұхитының көп бөлігінде қызмет етті және келесі науқандарға қатысты: Саламауа-Лае, Хуон түбегі, Финистерр жотасы, Жаңа Британия және Бугенвилл.

Екінші дүниежүзілік соғыстан Вьетнам соғысына дейін

Соғыстың басында ресурстарды шамадан тыс жұмсаудың салдарынан, Австралия экономикасы 1942 жылы адам күші жетіспеушілігінен қатты зардап шекті. Нәтижесінде үкімет демобилизация процесін соғыс аяқталғанға дейін бастады және ол ақыры аяқталған кезде үкімет демобилизация процесін мүмкіндігінше тез аяқтауға тырысты. Қорғаныс мәселелеріне жоғары басымдық берілмеді, өйткені адамдар соғыстан кейін өз өмірлерін қалпына келтіруге тырысты және сондықтан 1948 жылға дейін CMF реформаланбады. Соғыстан кейінгі қорғаныс саясаты мен Оңтүстік-Шығыс Азиядағы стратегиялық жағдайды қайта қарау 1948 жылы Австралия полкінің құрылуына әкелді. Осы уақыттан бастап аймақтағы шиеленістердің артуымен, Регламенттік армияның күші тез өсті, бұл CMF-ке қарама-қайшы, егер Австралияның әскери жоспаршыларының азамат сарбаздарға деген сенімін тоқтатпаса, онда кем дегенде назар аударудың ауысуы және Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін жасалған қателіктерді түсіну. Бұл CMF-тің соғыстың жағдайында армияны жұмылдыра алатын платформаны қамтамасыз етуін көрсетті. 1951 жылы наурыз айында міндетті әскери қызмет жүйесі қайта құрылды. Бұл әскери міндеттілік схемасын қайта енгізу кезінде КМФ саны едәуір өсті, бірақ оны басқару мен басқару үшін Регулярлы армиядан көптеген ресурстар мен қызметкерлерді бөлу қажет болды, Регулярлы армия Корея мен Малайяға қатты қатысқан кезінде, сондықтан бұл схема 1959 жылы тоқтатылды. Бұл КМФ-қа үлкен соққы болды және оның күші сол жылы жартысынан астам азайып, 20 000 адамға жетті. 1960 жылы Австралия армиясына пентропиялық (бес ұрыс тобы) дивизияны енгізу арқылы одан әрі өзгерістер болды. Бұл CMF үшін апат болды, өйткені үлкен өзгерістер жасалды және бірліктер ұрыс ретінен шығарылды. Жеті артиллерия полкі бастапқыда 17 болған, ал 31 жаяу әскер батальоны 17-ге дейін қысқарды. Қалған батальондар кейіннен тоғыз батальонға біріктірілді. Осы арада, CMF бронетанктік бөлімшелері 1957 жылы рационалдастырылды және нәтижесінде пентропиялық құрылымға өзгеріс көбінесе рөлдің өзгеруіне әкелді, мысалы, 4/19-шы Уэльс принсі жеңіл аты, бронетанктік бірліктен барлау полкіне өзгерді. Сонымен қатар, екі CMF бронетанкті бригада штабы да таратылды. CMF батальондарының pentropic companies ретінде қайта тағайындалуы:

1-ші батальон, Royal Queensland Regiment: 9-шы батальон (The Moreton Regiment), 25-ші батальон (The Darling Downs Regiment), 47-ші батальон (The Wide Bay Regiment), 41-ші батальон (The Byron Scottish Regiment). A компаниясы: The Moreton Company, B компаниясы: The Darling Downs Company, C компаниясы: қолданылмады, D компаниясы: The Wide Bay Company, E компаниясы: The Byron Scottish Company.

2-ші батальон, Royal Queensland Regiment: 51-ші батальон (The Far North Queensland Regiment), 31-ші батальон (The Kennedy Regiment), 42-ші батальон (The Capricornia Regiment). A және B компаниялары: The Far North Queensland Company, C компаниясы: The Kennedy Company, D және E компаниялары: The Capricornia Company.

2-ші батальон, Royal New South Wales Regiment: 30-шы батальон (The New South Wales Scottish Regiment), 17/18-ші батальон (The North Shore Regiment), 2-ші батальон (The City of Newcastle Regiment), 13-шы батальон (The Macquarie Regiment), 6-шы батальон (New South Wales Mounted Rifles). A компаниясы: The New South Wales Scottish Company, B компаниясы: The North Shore Regiment, C компаниясы: The City of Newcastle Company, D компаниясы: The Macquarie Company, E компаниясы: The Rifles Company, қолдау компаниясы: The Kuring Gai Company.

3-ші батальон, Royal New South Wales Regiment: 45-ші батальон (The St George Regiment), 34-ші батальон (The Illawarra Regiment), 3-ші батальон (The Werriwa Regiment), 4-ші батальон (The Australian Rifles). A компаниясы: The St George Company, B компаниясы: The Illawarra Company, C компаниясы: The Werriwa Company, D компаниясы: The Australian Rifles Company, E компаниясы: The Riverina Company, қолдау компаниясы: The St George Company.

1-ші батальон, Royal Victoria Regiment: 5-ші батальон (The Victorian Scottish Regiment), 6-шы батальон (The Royal Melbourne Regiment), 58/32-ші батальон (The City of Essendon Regiment). A компаниясы: The Scottish Company, B компаниясы: The Merri Company, C компаниясы: The Melbourne Company, D компаниясы: The Essendon Company, E компаниясы: The Footscray Company.

2-ші батальон, Royal Victoria Regiment: 8/7-ші батальон (The North Western Victorian Regiment), 38-ші батальон (The Northern Victorian Regiment), 59-шы батальон (The Hume Regiment). A компаниясы: The Geelong Company, B компаниясы: The Ballarat Company, C компаниясы: The Sunraysia Company, D компаниясы: The Bendigo Company, E компаниясы: The Goulburn Valley Company.

1-ші батальон, Royal Tasmania Regiment: 12-ші батальон (The Launceston Regiment), 40-шы батальон (The Derwent Regiment). A компаниясы: The Launceston Company, B компаниясы: The Derwent Company.

1-ші батальон, Royal South Australia Regiment: 27-ші батальон (The South Australian Scottish Regiment), 43/48-ші батальон (The Hindmarsh Regiment), 10-шы батальон (The Adelaide Rifles). A компаниясы: The South East Company, B компаниясы: The River Company, C компаниясы: The Mid North Company, D компаниясы: The Adelaide Company, E компаниясы: The Port Adelaide Company.

1-ші батальон, Royal Western Australia Regiment: 11/44-ші батальон (The City of Perth Regiment), 16-шы батальон (The Cameron Highlanders of Western Australia), 28-ші батальон (The Swan Regiment). A компаниясы: The City of Perth Company, B компаниясы: The Cameron Company, C компаниясы: The Swan Company, D компаниясы: The West Australian Rifles Company, E компаниясы: The North Coast Company.

Дереккөз: Palazzo 2001, 259-бет.

Бұл бірліктердің аймақтық сәйкестігіне қатысты мәселелерді ескі сандық белгілерді қайта енгізу арқылы шешті. CMF мен Регламенттік армия арасындағы бағынысты қарым-қатынас 1965 жылы ұлттық қызмет схемасы қайта енгізілген кезде одан әрі нығайтылды, бірақ таңдаулы дауыс беру арқылы. Жүйенің бұрынғы нұсқалары ұлттық әскери қызметшілерді шетелге жіберуге мүмкіндік бермеген болса (осы терминнің әртүрлі анықтамалары бойынша), жаңа схема осы рекруттарды шетелге жіберуді нақты мақсатпен жүзеге асырды, өйткені Австралияның өңірдегі міндеттемелері армияның үлкен көлемде өсуін қажет етті. Сонымен қатар, бұл схема CMF қатарларын толтыру үшін пайдаланылмай, негізінен Регулярлы армияны кеңейту үшін пайдаланылды. Қызмет көрсету шарттары бойынша, ұлттық әскери қызметшілер Регулярлы армия бөлімдерінде екі жыл толық уақыт қызмет етуі керек еді, содан кейін олар тағы үш жыл CMF-те қызмет етуі керек еді. Алайда, бұған қарамастан, әлеуетті әскери қызметшілерге олардың туған күні жарияланбай-ақ, өз еркімен CMF-ға кіру мүмкіндігі берілді, осылайша оларды шетелдегі қызметке шақырудан босатты. Көптеген адамдардың шетелге жіберілуден аулақ болуына байланысты, бұл нұсқаның нәтижесінде 1968 жылға қарай CMF-тің 35 000 ерінің жартысы әскери қызметке шақырудан аулақ болу үшін қосылған деп есептелді. Бұл CMF "дресс-кодтан қашушылар" үшін баспана болды деген кеңінен таралған қоғамдық түсінікке және оның мүшелерінің көпшілігі өздерінің оқыту міндеттемелерін орындауға аз немесе мүлдем ынтасы жоқ ұйым құруға әкелді. Бұл жалпыға бірдей тәжірибе болмаса да, жалпы алғанда, ол CMF-тің моральына әсер етті және үкіметтің Вьетнамда қызмет ету үшін CMF бірліктерін белсендіру туралы шешімімен бірге, шынайы еріктілікке қатысудың төмендеуіне әкелді.

Вьетнам соғысынан кейінгі жаңа мыңжылдық

1972 жылдың соңында Уитлэм үкіметі билікке келген кезде, CMF өте жағдайы нашар болды. Жаңа үкімет әскери міндеттемені тоқтатуға жылдам әрекет етті, бұл CMF қатарын 1973 жылдың маусымына қарай шамамен 5000-ға азайтып, 23 119-ға жеткізді. 1973 жылы доктор Т.Б. Миллер төрағалығымен CMF-ті зерттеу комитеті құрылды, ал осы зерттеуден кейін дайындалған есеп Миллер есебі деп аталды. Кейбір қарсыластар болжағандай, тұрақты армияның CMF-ті кемсіту құралы болмай, керісінше, сол кездегі CMF-тің көптеген тұжырымдамалық және құрылымдық проблемаларын көрсетуге көмектесті. Алайда, үкіметтің ұсыныстарды іске асыру жолы және кейбіреулеріне күшін жоюға рұқсат беруі, CMF-тің кейбір айналымдарындағы есепке қатысты цинизмді, кем дегенде, ішінара ақтады. Комитет CMF-тің бұрынғыдай күшінің әлсіреген қалдығы екенін, саны мен жабдықтары жеткіліксіз екенін және міндеттерін тиісінше орындай алмайтынын анықтады. Бұл – азаматтық және тұрақты әскердің артықшылықтарын бір-бірін толықтыру үшін пайдаланатын «жалпы күш» тұжырымдамасын қалыптастырудағы алғашқы қадам болды. Осы тұрғыдан Миллер есебі CMF атауын Австралия армиясының резервіне өзгертуді ұсынды. Сонымен қатар, Армия резервінің рөлі енді жұмылдыру кезінде толықтырылатын қаңқа күш ретінде емес, тұрақты армияны қажет болған жағдайда күшейту үшін жеке бөлімшелерді ұсынатын күш ретінде болғандықтан, ескі CMF бөлімдерін тарату туралы шешім қабылданды. Оқуды орталықтандыру да Миллер есебінің нәтижесі болды; бұрын жаңадан келгендерді оқыту негізінен бөлімшелердің өзі басқаратын тәжірибесіз процесс болған. Осыдан кейін қорғаныс жоспарлаушылары алдыңғы үш онжылдықтағы дипломатиялық соғыстардан кейін стратегиялық мәселелерді шешуге тырысқанда қосымша шолулар жасалды. Пол Диббтің 1986 жылғы Австралияның қорғаныс қабілетін қарауынан кейін Австралия қорғанысы доктринасы Австралияның қорғаныс саясатының негізі ретінде қалыптасып, резервтерге нақты рөл берді. 1991 жылы бұл мәселені түзету үшін «Дайын резерв» жүйесі құрылды. Бұл жүйе бойынша сол кезде Брисбенде орналасқан 6-бригада, Регламенттік бригада, Дайын резервтік құралымға айналдырылды. Қызметкерлердің көп бөлігі резервте болды, олар төрт жылға қалыпты резервтік мәртебеге оралғанға дейін он екі айлық толық уақытты қызметтен өтті. Бұл жоба үлкен перспективаға ие болды. Дегенмен, шығындарды қысқартқандықтан, 1996 жылы жаңадан сайланған Говард үкіметі оны таратып жіберді. Шығыс Тимордан кейін армияның жоғары қарқыны Армия резервінің қабілетін дамыту қажеттігін одан әрі көрсетті. Содан бері резервтегілердің саны артып, Иракқа, Ауғанстанға, Шығыс Тиморға және Соломон аралдарына орналасқан тұрақты бөлімшелердегі мүмкіндіктерді сақтау үшін әр түрлі міндеттермен шетелге жіберілді, сондай-ақ Австралияда толық уақытты қызмет кезеңдерін өтті. Шығыс Тимор және Соломон аралдары сияқты төмен қарқынды аймақтарда көптеген бөлімшелерден алынған персоналдан құрылған резервтік бөлімшелер тұрақты армияға тигізетін қысымды азайту үшін бейбітшілік сақтау міндеттеріне жіберілді, бұл оларға Ирак пен Ауғанстандағы жоғары қарқынды жауынгерлік аймақтарға назар аударуға мүмкіндік берді. Бұдан басқа, Австралия армиясының резервтік бөлімшелері «Релекс» операциясының бөлігі ретінде Корольдік Австралия теңіз күштерімен бірге шекаралық қауіпсіздік міндеттерін орындады, сондай-ақ Rifle Company Butterworth сияқты көпұлттық жаттығуларға үнемі қатысты. Осылайша, Армия резервінің рөлі қазір «3R» – күшейту, толықтыру және ауыстыруды қамтиды. 2006 жылдың қыркүйегінен бастап, резервтегілердің сақталу деңгейін жақсарту мақсатында резервтегілердің жалақысы тұрақты күштермен теңестірілді, бұл жалпы білім беру деңгейінің жоғары екенін көрсетеді. Бұл бастама соңғы онжылдықтарда резервтегілер мен тұрақты әскер мүшелері арасында оқыту айырмашылығы жоқ көптеген лауазымдар бар екенін көрсетеді. 2008–2009 жылдары жалпы штатта 17 064 белсенді қызметкер болды. Сонымен қатар, күту резервіне тағы 12 496 адам кірді. 2008 жылдың соңында 1-ші коммандос полкінің ротасы Екінші дүниежүзілік соғыстан бері Ауғанстанға Австралияның арнайы операциялар тобының құрамында жіберілген алғашқы Армия резервтік бөлім болды. Бірақ бастапқы іске асыру қиындықтарға толы болды, кейіннен жүргізілген тексеру ротаның тұрақты бөлімдерге қарағанда алдын ала дайындыққа аз қолдау көрсетілгенін және оқытудың жеткіліксіз болғанын анықтады. 2004 жылдан 2017 жылға дейін Армия резервінің шамамен 2400 қызметкері операцияларға жіберілді.