Кіріспе

Флетчер класының эсминшісі

USS Halligan (DD 584) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің эсминшісі, вице-адмирал Джон Халиган кішінің (1876–1934) құрметіне аталған. "Халиган" 1942 жылдың 9 қарашасында Бостон әскери-теңіз кемежайында (Бостон, Массачусетс штаты) салына бастады, 1943 жылдың 19 наурызында адмирал Халиганның жесірі, Джон Халиган әйелінің демеушілігімен суға түсірілді және 1943 жылдың 19 тамызында қолданысқа берілді.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Бермуда аймағында сынақтан өткен соң, қараша айының ортасында «Халиган» кемесі «Айова» кемесіне қосылып, президент Франклин Д. Рузвельт пен оның серіктерін тарихи Тегеран конференциясына жеткізді. Ол Касабланкаға сүйемелдеу тобының бір бөлігі ретінде қатысты, содан кейін бірнеше апта бойы Солтүстік Африка жағалауында суастына қарсы операциялар жүргізді. 11 желтоқсанда «Айова» кемесіне қайта қосылып, 17 желтоқсанда Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласына келді.

1944 жыл

Тынық мұхитына бекітілген "Халлиган" 21 желтоқсанда Чарльстоннан шығып, 1944 жылғы 4 қаңтарда Калифорния штатының Сан-Диего қаласына жетіп, 11 қаңтарда Перл-Харборға келді. 52-ші жедел топтың (TF 52) құрамында ол 22 қаңтарда Маршалл аралдарын басып алуға аттанды. 31 қаңтар мен 25 ақпан аралығында Кваджалейн операциялары кезінде ол қорғау және патрульдік кеме ретінде жұмыс істеді, ал 22 мамырда Перл-Харборға оралуға дейін алдыңғы шепте қорғау және патрульдік міндеттерді атқарды. Содан кейін "Халлиган" Саипан операциясын қолдау үшін әскери истребительдерді тасымалдаған "Натома Бэй" және "Манила Бэй" эскорт тасымалдаушыларының күзет тобына қосылды. 22 маусымда ұшақтарды ұшырғаннан кейін, келесі күні жұмыс тобы жапондық пикируші бомбалаушыларының шабуылына ұшырады. Перл-Харбордағы қысқа тоқталыстан кейін, "Халлиган" 15 қыркүйекте Әдмиралдықтың Эниветок және Манус аралдарына бағыт алды. 3 қазан күні Сиэдлер портына жетіп, Филиппинге шабуылға дайындалып жатқан жедел топқа қосылды. 14 қазан күні шығып, 20 қазанда Лейте шығанағына кірді, жапондық ұшақтары десанттық күштерді ығыстыруға тырысқанда дереу шайқастың ортасына ілікті. Көліктерді күзетіп жүргенде, ол үздіксіз әуе шабуылдарынан аман қалды; бір сәтте екі бомба тікенелерінің арасымен өтіп, жарылмай суға түсті. 25 қазанда ол кем дегенде екі шабуылдаушы ұшақты, оның бірі екі қозғалтқышты бомбалаушыны атып түсірді. Сол күні ол Лейтеден "Таффи 3" эскорт тасымалдаушыларының қираған тобын күзету үшін шықты, олар Самар аймағындағы жапондық күштерге қарсы батыл шайқасынан шығып жатқан еді. 26 қазанда ол тасымалдаушыларға қосылып, 1 қарашада Манус, Әдмиралдыққа жетті. Мануста болғанда, ол 10 қарашада "Маунт Худ" тауының жарылысынан кейін жүргізілген құтқару операцияларын қолдады. Екі күннен кейін ол Лейтеге қайта жүзіп өтті және жыл соңына дейін Лейте мен Әдмиралдық арасында эскорт тасымалдаушыларын күзетуді аяқтады.

1945 жыл

Халлиганның келесі міндеті Лингаен шығанағындағы Лузонға шабуылды қолдау болды. Адмирал Джесси Б. Олдендорфтың қуатты қолдау күштерінің құрамында жұмыс істеп, ол 1 қаңтарда Палаудан шығып, 3 қаңтарда Суригао бұғазынан өтіп, Лузонның батыс жағалауына қарай Сулу теңізі арқылы жүзіп кетті. Жау территориясына терең еніп, флот камикадзе шабуылдарына ұшырады. 4 қаңтарда Оммани шығанағы ауыр зақым алды; аман қалғандар құтқарылғаннан кейін, өртенген кеме Бернс атқан торпедалармен батып кетті. Келесі күні жапондық ұшақтар шабуылдарын қайталады; қарсы әуе шабуылының күшіне қарамастан, көптеген шабуылшыларды атып түсірді, жанкешті ұшақтар түстен кейін бірнеше кемеге зақым келтірді. 5 қаңтарда Халлиган бір камикадзені атып түсірді, содан кейін зақымдалған «Стаффордқа» көмек көрсету үшін құтқару және жөндеу топтарын жіберді. 7 қаңтарда Лингаен шығанағына жетіп, 9 қаңтардағы маңызды Лингаен десанты кезінде эскорт тасымалдаушыларын күзетті және жаудың суасты қайықтарын іздеді. 17 қаңтарға дейін Лузон жағалауында болды, содан кейін алты эскорт тасымалдаушы үшін қорғаудың бөлігі ретінде Лейтеге бет бұрды. 22 қаңтарда Лейте шығанағына жетіп, келесі күні Улитиге жол тартты және 25 қаңтарда Иво Джимаға шабуылға дайындалу үшін келді. Өрттік қолдау және жағалауды атқылау міндетіне бекітілген Халлиган 10 ақпанда Улитиден шықты; және Тиниан, Мариан аралдарында жағалауды атқылауды имитациялағаннан кейін, 12 ақпанда Сайпаннан Иво Джимаға бет бұрды. 17 ақпанда Иво Джиманың солтүстігінде десант алдындағы әуе шабуылы кезінде құтқару кемесі ретінде қызмет етті. Таңда ол жапондық екі қозғалтқышты бомбалаушыны көріп, оған от ашты, ол кеменің сол жақ қанатынан шабуыл жасады. Дәл атыстан бірнеше рет зақымданғаннан кейін, шабуылдаушы үлкен бомба тастады, ол сол жақ қанаттың жанына түсіп, жарылмады. Кемеден өтіп бара жатқанда, жау ұшағы өртеніп, бір шақырымнан астам қашықтықта құлады. 19 ақпанда Халлиган Иво Джима жағалауына 2,5 км жақындады; және теңізшілердің бірінші толқыны жағаға бет алғанда, ол басқа кемелерге қосылып, ауыр қолдау оғын ашты. Оның қарулары жапондық жағалау батареясын жойды және D күні негізгі десантты қолдау үшін белгіленген нысандарды атқылаумен өткізді. Кейін сол күні ол басқа эсминецтерге қосылып, эскорт тасымалдаушыларын күзетті, ал Иво Джима маңындағы қызметінің қалған бөлігінде жағалау операциялары үшін күзетші және ұшақ күзетшісі ретінде қызмет етті. Иво Джима операциясынан соңғы эсминецтердің бірі – Халлиган наурыздың ортасында Улитиге келді. Ол көп ұзамай қайтадан жолға шықты, бұл жолы Task Force 54 (TF 54) құрамында, Окинаваға шабуылға дайындалды – Жапон империясының жүрегіне қақпа. Өрттік қолдау бөліміне бекітілген ол 25 наурызда Окинаваның оңтүстік-батыс бөлігіне жетіп, Окинава мен Керама Ретто арасында қарауылдай бастады. Сонымен қатар, ол миналарды жою кемелерін миналанған сулардағы операциялар кезінде қамтамасыз етті. Халлиган 26 наурызда да жағалаудағы қарауылдарын жалғастырды. Шамамен сағат 18:35-те кемеде қатты жарылыс болды, түтін мен қирандылар 61 метр биіктікке көтерілді. Эсминец минаға тікелей соқтығысып, алдыңғы бөлімдері жарылып, алдыңғы бөлігі, тіпті мұнарасымен бірге, ұшып кетті. ПК 1128 және USS LSM(R) 194 жарылыстан кейін көп ұзамай аман қалғандарға көмек көрсетуге келді. Аман қалған аға офицер, мичман Ричард Л. Гарднер құтқару топтарын ұйымдастырып, тірілерді құтқару кемелеріне эвакуациялауды басқарды. Соңында, ол кемені тастап кетуге бұйрық берді, өйткені өртенген корпус көмексіз қалды. USS PC 584 апатқа ұшыраған эсминецтен шамамен 80 адамды құтқарып қалған құтқару кемелерінің бірі болды. Кеме командирі Сесил Н. Смит құтқару жұмысына атсалысқаны үшін «Күміс жұлдыз» орденімен марапатталды. Халлиган апатта 300 адамнан тұратын экипаждың жартысын жоғалтты, 21 офицердің тек 2-сі ғана аман қалды. Тастап кетілген эсминец келесі күні Окинаваның батысындағы Токашики аралына жағаға шықты. Сол жерде корпус жағалаудағы толқындар мен жаудың жағалау батареяларынан әрі зақым көрді. Оның аты 1945 жылдың 28 сәуірінде Әскери-теңіз тізімінен алынып тасталды, ал 1957 жылы оның корпусы Рюкю аралдары үкіметіне сыйға тартылды. Халлиган екінші дүниежүзілік соғыстағы қызметі үшін алты шайқас жұлдызына ие болды.