Натанiel Гордон: АҚШ-тың құл саудагері және өлім жазасы

Кіріспе

Американдық құл саудагері (1826–1862)

Натаниел Гордон (6 ақпан 1826 – 21 ақпан 1862) – 1820 жылғы Пираттық заң бойынша "құл саудасымен айналысқан" деп федералдық үкімет тарапынан сотталған, кінәлі деп танылған және өлім жазасына кесілген АҚШ-тың жалғыз азаматы.

Ерте өмір

Гордон Портленд, Мэн штатында дүниеге келген. Ол кеме жүргізумен айналысып, кейін өз кемесін сатып алды. Оның Елизавета есімді әйелі және Африкаға соңғы сапарындағы екі жасар Натаниел есімді ұлы болған. Гордон 12 жаста болғанда, оның әкесі АҚШ-қа құлдарды контрабандалық жолмен әкелуге тырысқаны үшін тұтқындалды. Заң бойынша, ол қарақшы деп танылып, міндетті түрде өлім жазасына кесілуі керек еді. Алайда, Гордонның әкесі өлім жазасына кесілмегені белгілі болғанымен, іс қалай аяқталғаны туралы мәліметтер жоқ. 1851 жылы «Камарго» кемесінің капитаны Гордон Бразилиядан Африкаға экспедиция жасады. Гордон 500 африкалықты алып, Бразилияға қайта жол тартты. Ол теңіз күзетінің кемелерінен қашу үшін көптеген шаралар қолданды. Бірақ Гордонды британдық әскери кемесі қуалай берді. Бразилияға жетіп, африкалықтарды түсіргеннен кейін, Гордон жазатайым оқиғаның куәлігін жою үшін кемесін өртеп жіберді. Африкалықтар тұтқындалды, ал Гордонның бірнеше серігі тұтқындалып, айыптама алды. Гордон өзі әйел киімін киіп қашып құтылды. Олардың арасында 172 ер адам және 162 ересек әйел болды. Гордон балаларды тасымалдауды ұнатқан, себебі олар өздерін босатуға қарсылық көрсетпейтін. «Эри» кемесі жүкті түсірген күні Конго өзенінен шығып, бірнеше сағаттан кейін «Мохикан» кемесімен ұсталды. Командир Сильван Уильям Годон «Эри» кемесіне бақылау тобын жіберіп, оларға босатылған құлдарды Либерияға, содан кейін Нью-Йоркке жеткізуді бұйырды. Либерия – АҚШ-тан келген бос қара нәсілділерді қоныстандыру үшін Американың колонизациялық қоғамы Батыс Африкада құрған американдық колония. Малиметтерге сәйкес, Либерияға 15 күндік сапар барысында кем дегенде 29 тұтқын қаза тауып, теңізге тасталды. Нью-Йоркте кеме аукционға қойылып, Натаниел Гордон, бірінші офицер Уильям Уоррен және екінші офицер Дэвид Холл сотталуға тиіс болды. Командир Годон Гордонның төрт серігін – Томас Нельсон, Сэмюэл Слипер, Томас Савидж және Джон Маккаффертиді «Марион» кемесіне орналастырды. «Марион» Портсмут қаласына (Нью-Гэмпшир штаты) кемемен барды. 1860 жылдың қараша айында төрт серік құл кемесінде ерікті түрде қызмет еткені үшін кінәлі деп танылып, құл саудасына қатысқаны туралы айыптамадан ақталды. Олардың әрқайсысына 1 доллар айыппұл салынды және он айға жуық түрмеге қамауға үкім шығарылды.

Gordon was born in Portland, Maine. He went into shipping and eventually owned his own ship. He had a wife named Elizabeth and a two year old son named Nathaniel at the time of his final voyage to Africa. When Gordon was 12, his father was arrested for attempting to smuggle slaves into the United States. The law stated that he should be deemed a pirate and given a mandatory death sentence. However, there are no records of how the case was resolved, albeit it is known that Gordon's father was not executed. In 1851, Gordon, captaining the Camargo, went on another expedition from Brazil to Africa. Gordon took on 500 Africans and set sail for Brazil. He had to take numerous measures to avoid naval patrol ships. Gordon was nevertheless chased by a British man of war. After arriving in Brazil and dropping off the Africans, Gordon burned his ship to destroy evidence. The Africans were seized and some of Gordon's men were arrested and charged. Gordon himself escaped by dressing into women's clothes. of whom only 172 were men and 162 grown women. Gordon apparently preferred to carry children because they would not rise up to free themselves. The day after loading, Erie sailed from the Congo River, only to be captured by the USS Mohican within hours. Commander Sylvanus William Godon had a prize crew take command of Erie and ordered them to first transport the freed slaves to Liberia, and then return to New York. Liberia was the American colony established in West Africa by the American Colonization Society for the settlement of free blacks from the United States. According to reports, during the 15 day passage to Liberia at least 29 captives died and were thrown overboard. In New York, the ship was to be auctioned off, and Nathaniel Gordon, first mate William Warren, and second mate David Hall would stand trial. Commander Godon had four other of Gordon's crewmen placed on the USS Marion: Thomas Nelson, Samuel Sleeper, Thomas Savage, and John McCafferty. Marion sailed to Portsmouth, New Hampshire, where they were put on trial. In November 1860, the four crewmen were convicted of voluntarily serving on a slave ship but acquitted of engaging in the slave trade. Each of them was fined $1 and sentenced to about ten months in prison.

Сынақтар

Нью-Йорк штатының оңтүстік округінің прокуроры Джеймс Рузвельт Гордонға қаржылық демеушілері туралы ақпарат бергені үшін 2000 доллар айыппұл және екі жылға бас бостандығынан айыруды ұсынды. Бірақ Гордон, қандай да бір ауыр салдарға ұшырамайтынына сенімді болғандықтан, ұсынылған келісімнің жеңіл емес екенін айтып, одан бас тартты. Азамат соғысының басталуына байланысты сот процесі бірнеше рет кешіктірілді. Гордонның ісі сотта қаралған кезде жаңа округ прокуроры Эдвард Делафилд Смит тағайындалды. Смит Гордон ісін өзінің атағын арттыруға және болашақ құл саудагерлеріне үлгі көрсетуге мүмкіндік ретінде қарастырды. Ол Гордонның өлім жазасына кесілуін қалаған. Федералдық үкімет Гордонды соттауға құқылы емес еді, себебі «Эри» кемесі американдық кеме емес еді, ол шетелдіктерге сатылған болатын. Гордонның өзі де американдық азамат болмауы мүмкін, өйткені оның анасы кейде әкесімен бірге саяхатқа шығып, теңізде бала туған болуы мүмкін еді. Гордон Конго өзеніне дейін жүзіп, португалиялық суларға жеткендіктен, федералдық үкіметтің қарауына кірмейтін. «Эри» кемесіне екі испандық келгеннен кейін Гордон енді капитан емес, жолаушы ғана болды. Судья алғашқы үш аргументті қабылдамады, ал төртінші аргументті куәгерлердің көрсетуімен жоққа шығарды. Іс бойынша қудалауды АҚШ округтік прокурорының көмекшісі Джордж Пирс Эндрюс жүргізді. Гордонға заңмен көзделген өлім жазасы берілді, оның орындалу күні 1862 жылдың 7 ақпанына белгіленді. 1862 жылдың ақпан айында Смит Уильям Уоррен мен Дэвид Холлға 1800 жылғы Құл саудасы заңы бойынша жеңіл қылмыстарға кінәлі екендерін мойындауға рұқсат берді. Өзі американдық азамат емес екенін мәлімдеген Уоррен 8 айға бас бостандығынан айырылды, ал Холл 9 айға бас бостандығынан айырылды. Екеуі де мүсіз болғандықтан, әрқайсысына бір доллардан ғана айыппұл салынды. Сотта судья Шипман Холлға өте мейірімділікпен қаралып отырғанын айтты және оны "егер тағы да осы іске қатысса, жазасы ауыр болады" деп ескертті.

The United States Attorney for the Southern District of New York, James I. Roosevelt, offered Gordon a $2,000 fine and two year sentence in exchange for information about his financial backers. However, Gordon, confident that he wouldn't face any severe consequences, rejected the deal, believing it was not lenient enough. The case was repeatedly delayed due to the onset of the Civil War. By the time of Gordon's trial, a new district attorney, Edward Delafield Smith, had been appointed. Smith saw the Gordon case as a chance to become prominent and an opportunity to set an example for all future slave traders. He wanted Gordon executed. The federal government did not have the authority to try Gordon, on the ground that Erie was not an American ship, because it had been sold to foreigners. Gordon himself may not be an American, since his mother sometimes accompanied his father on his voyages, which meant he might've been born at sea. Gordon had sailed so far into the Congo that he was in Portuguese waters and thus not under the jurisdiction of the federal government. Gordon was just a passenger and ceased to be the captain of the Erie after two Spaniards came aboard. The first three arguments were dismissed by the judge, while the fourth argument was contradicted by witnesses' testimony. The prosecution was led by Assistant United States District Attorney George Pierce Andrews. Gordon received the death sentence mandated under the law, with the execution date set for February 7, 1862. </blockquote>In February 1862, Smith allowed William Warren and David Hall to plead guilty to lesser charges under the Slave Trade Act of 1800. Warren, who claimed he was not an American citizen, was sentenced to 8 months in prison, while Hall was sentenced to 9 months in prison. Because both men were broke, they were each fined only one dollar. During sentencing, Judge Shipman told Hall that he was being treated extremely leniently and warned him "if caught engaged in it again, the punishment would be severe."

Кешірім мен жазалау туралы өтініш

Гордонның айыптылығынан кейін оның жақтастары президент Абрахам Линкольнге кешірім сұрап үндеді. Линкольн замандастары арасында мейірімділігімен және президенттік кезеңінде көптеген кешірімдер бергенімен белгілі болғанымен, Гордонға кешірім беруден бас тартты, тіпті Гордонның жақтастарымен кездесуден де бас тартты. Линкольн сол кезде былай деді: "Мен өзімнің жарасымды екенімді және адам санасы ұғына алатын немесе адам қолы орындай алатын ең қорқынышты қылмысты жасаған адамды аяуға, кешіруге дайынмын; бірақ егер біреу, мардымсыз пайда үшін және жалғаз ашкөздікпен жетелеу арқылы, Африканы оның балаларынан айырып, оларды мәңгілік құлдыққа сата алса, мен оны ешқашан кешірмеймін". Линкольн оған өлім жазасын екі аптаға тоқтатты, Гордон өлім жазасынан құтылатынына сеніп жаңылып кеткенін айтты. Жазаны орындауға бір күн бұрын Гордон стрихнин уымен өзіне-өзі қол жұмсауға тырысты, бірақ сәтсіз аяқталды. Үш дәрігер төрт сағат бойы оның асқазанын шайып, катетер қойып, күшпен арақ пен виски ікіді. Есін жиған соң ол "Мен сені алдадым! Мен сені алдадым!" деп айғайлады. Содан кейін Гордон дәрігерлерден өзіне-өзі қол жұмсауға көмектесуді өтінді, өлім жазасының ұяттылығын бастан өткеруден гөрі жалғыз өлгенді артық көретінін айтты. Ол "ондаған өлімнің азабын" тартқанын мәлімдеді. Ол өлім жазасын орындауға жететіндей жағдайға келтірілді. Гордонның өлім жазасын орындаушыға айтқан соңғы сөзі: "Білл, енді тезірек бітір. Мен дайынмын".