Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Жәндік тәрізді сүңгірек түрлері
Species of cricket like animal
Парктаундық шырша, африкалық патша сүңгірек немесе тісті патша сүңгірек (Libanasidus vittatus) – Оңтүстік Африкаға ендемік патша сүңгірек түрі. Бұл креветкаларға қатысы жоқ, Libanasidus – тікқанатылылар отрядына жататын жәндіктер, яғни сүңгіректер, шаян және осыған ұқсас жәндіктер. Патша сүңгіректері де нағыз сүңгіректер емес: олар Anostostomatidae тұқымдасына жатады, ал нағыз сүңгіректер Gryllidae тұқымдасына жатады. Бұл жәндіктің ағылшын тіліндегі атауы Оңтүстік Африканың Йоханнесбург қаласындағы Парктаун ауданынан шыққан, онда олар көптеп кездеседі. Ол Намибияның барлық аймақтарында, сондай-ақ Анголаның оңтүстік саванналары мен жартылай шөлейтті аймақтарында таралған. Парктаундық шырша Жаңа Зеландияның ағаш wētā-сына жақын туыс, ол да Anostostomatidae тұқымдасына жатады. Көптеген үй иелері Парктаундық шыршаға көп мән бермейді, бірақ бағбандар оларды бақшадағы бақақтардың көбеюін бақылау және хадеда ибисін тарту үшін бағалайды. Бұл жануардың тамақтануына бақақтар, басқа омыртқасыздар және өсімдіктер кіреді. Қалалық ортада олар қала тұрғындары ұсынған тамақты, соның ішінде мысық пен иттің жемі, тіпті олардың қалдықтарын да жейді.
The Parktown prawn, African king cricket or tusked king cricket (Libanasidus vittatus) is a species of king cricket endemic to Southern Africa. It is unrelated to prawns, Libanasidus being insects in the order Orthoptera – crickets, locusts and similar insects. The king crickets are not true crickets either: they belong to the family Anostostomatidae, whereas true crickets are in the Gryllidae. The insect gets its English name from the suburb of Parktown in Johannesburg, South Africa, where they are common. It is found throughout Namibia, and in the southern savanna and semi arid regions of Angola. The Parktown prawn is related to the New Zealand tree wētā, which is also in the family Anostostomatidae. The Parktown prawn is held in low regard by many householders, but gardeners value them for controlling garden snail populations and attracting the hadeda ibis. The animal is omnivorous, with a diet that includes snails, other invertebrates, and vegetable matter. In urban environments, they will readily take food made available by suburban dwellers, including cat food and dog food and their droppings.
Тарих және ашылу
Либанисидус виттатус 1960 жылға дейін Йоханнесбургте белгісіз болды; алғашқы белгілі нұсқасы 1899 жылы Барбертоннан Уильям Форселл Кирби тапты. Көзге түсетін белгілері, әдетте, қорғаныш ретінде танылады. Ірі данасы бір метрден аса биіктікке секіре алады. Еркек жәндіктің жамбасында күшті, тісқайнау сияқты өскіндер бар, бірақ олардың қажеттілігі толыққанды түсіндірілмеген. Олардың еркектер арасындағы жыныстық бәсекелестікте қолданылуы мүмкін деген болжам бар. Олар көбінесе жазда жаңбырдан кейін сыртқа шығады, сонымен қатар оларды үй ішінде табу ықтималдығы жоғары. Әдетте, олар түнде белсенді болады. Оларды "тозақтан келген шырылдақтар" деп те атайды. Жоханнесбург газеті "The Star"-да жарияланған "Апрель әзілі" мақалалары арқылы таралған кең таралған қалалық аңыз бойынша, Парктаун креветкасы 1960 жылдары Витвотерсранд университетінің студенттері жүргізген генетикалық эксперименттің нәтижесі болған (осылайша жәндіктердің Йоханнесбургке кенеттен келгенін түсіндіреді). Бұл идеяны растау үшін жәндіктің ерекше мөлшері, күші және жарқын қызғылт түсі келтіріледі. Парктаун креветкасы Оңтүстік Африка халық мәдениетіне енген. Эндрю Баклендтің 1988 жылғы "Жыртқыш Ну Ну" пьесасында Парктаун креветкалары сол кездегі Оңтүстік Африка саясатының пародиязының бір бөлігі ретінде қолданылған. "9-аудан" фильміндегі шетелдіктер антропоморфты Парктаун креветкаларына ұқсайды және адам кейіпкерлері оларды "Креветкалар" деп атайды. Олар 2018 жылдың 23 ақпанында Оңтүстік Африканың Йоханнесбург қаласында Аманда Палмер жазған және орындаған әннің тақырыбы болды.
Libanasidus vittatus was unknown within Johannesburg before the 1960s; the first known specimen was found in Barberton in 1899 by William Forsell Kirby. The conspicuous markings probably are aposematic in effect. A large specimen can jump more than a metre high. The male insect sports a strong set of tusk like projections on its mandibles, although the need for them is not fully explained. It is suggested that they may be used in sexual competition between males. They most often emerge into the open after rain during summer, which also is when they are likeliest to be found indoors. Commonly they are most active at night. They have also been called "crickets from hell". A popular urban legend, propagated by April Fools' Day articles published by the Johannesburg newspaper The Star, claims that the Parktown prawn was the result of a genetic experiment by students from the University of the Witwatersrand in the 1960s (thus explaining the insects' sudden arrival in Johannesburg at that time). The insect's unusual size, strength and vivid orange colouring are presented as confirmation of the idea. The Parktown prawn has found its way into South African popular culture. Andrew Buckland's 1988 play The Ugly Noo Noo used Parktown prawns as part of an extended parody of South African politics of the time. The aliens in the film District 9 resemble anthropomorphic Parktown prawns, and are called "Prawns" by the human characters. They are the subject of a song that was crowd sourced, written and performed on 23 February 2018 by Amanda Palmer in Johannesburg, South Africa.