Кіріспе

Anostostomatidae – Orthoptera отрядына жататын жәндіктер туысы, Оңтүстік жарты шарда кеңінен таралған. Кейбір таксономияларда оны Mimnermidae немесе Henicidae деп атайды, ал оған Австралия мен Оңтүстік Африкада «патша сверчоктары», ал Жаңа Зеландияда «wētā» деген жалпы атаулар берілген (бірақ барлық wētā-лар Anostostomatidae туысына жатпайды). Оның ең танымал өкілдері – Оңтүстік Африканың Парктаундық шәрбағасы және Жаңа Зеландияның алып wētā-сы.

Жалпы сипаттамалары

Бұл отбасының кейбір мүшелері өте ірі болуы мүмкін: Парктаундық шәрбағасы 6 см-ден асып, ал ағаш ветасы 8 см-ден асып кетуі мүмкін. Кейбір австралиялық және азиялық аностостоматидтерде қанаттар бар (мысалы, Exogryllacris, Gryllotaurus, Transaevum), ал көпшілігінде қанаттар жоқ (мысалы, Anostostoma, Hemiandrus, Hypocophoides, Penalva). Кейбір түрлердің еркектерінде бас бөлігі айқын өзгерген, оны еркектер арасындағы қақтығыстарда пайдаланады. Anostostomatidae отбасы альпілік таулар, тропикалық ормандар, далалар, бұталы жерлер және қалалық бақтар сияқты әртүрлі ортада кездеседі. Отбасы Оңтүстік Америка, Австралия, Оңтүстік Африка және Жаңа Зеландияны қоса алғанда, оңтүстік жарты шардың көптеген елдерінде кеңінен таралған. Сонымен қатар, Солтүстік Африка, Арабия, Үндістан, Қытай, Жаңа Гвинея, Орталық Америка және Солтүстік Американың кейбір бөліктерінде де кеңінен таралған.

Диета

Жаңа Зеландияның веталары, мысалы, Hemideina, көбінесе шөппен қоректенеді, жапырақтар, жемістер және гүлдерді жейді, бірақ сонымен қатар жақында өлген жәндіктердің денелерін де жеуі мүмкін.

Мінез-құлық

Аностоматидтер түнгі өмір салған түрлер. Олар көбінесе күн батқаннан кейін ғана белсенділік көрсетеді. Төмендегілер тізімделген:

Оңтүстік Африканың патша сүңгілері

Ең танымал түрі – Парктаундық креветка, оны Anostostomatidae туысына жатпайтын, белгілі Koringkrieke немесе қарулы жер шаяндарымен шатастыруға болмайды. Henicus monstrosus түнгі өмір салған аностоматидтерге жатады. Еркектердің анатомиясы ерекше: олардың бастары пропорциясыз үлкен болып келеді және алға қарай бағытталған тікенекті ұшы бар. Оларда өте ұзын, иілген мандибулалар (жақ сүйектері) бар, олар функционалды, бірақ тамақтану процесінде ешқандай қатысы жоқ сияқты.