Кіріспе
Ливерпульдегі адмирал Хорацио Нельсонға арналған ескерткіш – Англияның Ливерпуль қаласындағы Эксчейндж Флагс алаңында орналасқан адмирал Хорацио Нельсонға арналған монумент. Оны Мэтью Коутс Уайт жобалап, Ричард Уэстмакотт мүсіндемесімен безендірген. Ескерткіш қала әкімшілігі ғимаратының солтүстігінде тұрғызылған және 1813 жылы ашылған.
The Nelson Monument is a monument to Admiral Horatio Nelson, in Exchange Flags, Liverpool, England. It was designed by Matthew Cotes Wyatt and sculpted by Richard Westmacott. It stands to the north of the Town Hall and was unveiled in 1813.
Тарих
1805 жылы Ливерпуль қалалық кеңесі Нельсонның Трафалгар шайқасындағы жеңісін еске алу үшін ескерткіш орнатуды шешті және оның дизайны мен құрылысына 1000 фунт стерлинг жұмсауға дауыс берді. Азаматтардың жазылу қоры құрылып, екі айдың ішінде барлығы 8930 фунт стерлинг (1805 жылы 8930,0 фунт стерлинг қазіргі жылдарда шамамен <есептелген сомаға> тең) жиналды; оның ішінде Ллойд андеррайтерлерінен 750 фунт стерлинг және Батыс Үндістан қауымдастығынан 500 фунт стерлинг болды. Ескерткіштің Биржаға жақын, көрнекті жерде орналасуына келісілді. Оның дизайны бойынша конкурс өткізіліп, Джеймс Уайттың ұлы Мэтью Коутс Уайт жеңіске жетті, ал келісімшарт 1809 жылы қол қойылды. Мэтью Уайт салыстырмалы түрде тәжірибесіз болғандықтан, Ричард Уэстмакотт оған көмектесті. Ескерткіштің алғашқы тасы 1812 жылдың 15 шілдесінде қаланды, ал ескерткіш 1813 жылдың 21 қазанында, Нельсонның қайтыс болған күнінің сегізінші жылдығында ашылды. 1866 жылы Биржа ғимаратын кеңейту үшін ескерткіш Биржа алаңындағы қазіргі орнына көшірілді, Вестморланд тас негізі граниттен жасалған негізбен ауыстырылды. Exchange Flags астында Батыс бағыттары басқару орталығын орналастыру үшін бункер құрылысы кезінде ескерткіштің астында желдету шахтасы салынды, ол төмендегі бункерге ауа ағынын қамтамасыз етті. 2023 жылғы «Евровидение» ән байқауының мерекелік шаралары үшін ескерткіш «Ритмді қорғау» атты көркемдік инсталляцияның бөлігі ретінде 2500 құм қаппен қоршалды. Бұл ресейлік шабуыл кезінде зақымданудан қорғау үшін Украинадағы мүсіндерге жабылатын жағдайды бейнелеу мақсатында жасалды.
Сипаттама
Ескерткіш тас негізге орнатылған қола мүсіннен тұрады. Оның жалпы биіктігі 29 фут (9 метр), ал негізінің шеңбері 95 фут (29 метр). Негіздің құрамында 8 фут (2 метр) биіктіктегі Вестморланд мәрмәрінен жасалған барабан тәрізді тұғыр және оның астында 6 фут (2 метр) биіктіктегі гранитті қабырға бар. Тұғырдың айналасында қайышпен байланған, қайғылы күйде отырған төрт мүсін орналасқан; олар Нельсонның маңызды жеңістерін – Сент-Винсент мүйісі, Нил, Копенгаген және Трафальгар шайқастарын бейнелейді. Мүсіндердің арасындағы барабанға Нельсон қатысқан басқа да теңіз шайқастарын көрсететін төрт қола басрельеф орнатылған. Тұғырдың үстінде, мүсіндердің жоғарысында арыстан бастарынан төмен иілген лавр шоғырлары бар. Арыстан аузындағы сақиналарға тұтқындарды шекелеуге арналған тізбектер бекітілген. Тұғырдың жоғарғы бөлігінде металл әріптермен "ЕНГЕЛІСІК ӘРБІР АДАМДАН ӨЗ МІНДЕТІН ОРЫНДАУЫН КҮТЕДІ" деген жазуы бар кәрниз орналасқан және ол Англияның Ұлттық мұра тізімінде II дәрежелі ескерткіш ретінде тіркелген.