Кіріспе

Гондурастағы саяси партия

Гондурастың Ұлттық партиясы (PNH; lang es) – Гондураста 1902 жылдың 27 ақпанында Мануэль Бонилья Чиринос құрған консервативті саяси партия. Тарихи тұрғыдан алғанда, бұл елдегі ең ықпалды екі партияның бірі. Партияның бағдарламасы христиандық гуманистік доктринаға негізделген, оның бес негізгі принципі – ортақ мүлік, адамның қадір-қасиеті, теңдік, ынтымақтастық және қоғамдық көмек. Ұлттық партия құрылғаннан бері Гондурада 13 ПНХ президенті болды. Мануэль Бонилья бірінші президент болды (1903–1907), ал соңғысы – 2014 жылдан 2022 жылға дейін қызмет еткен Хуан Орландо Эрнандес. Партия 2009 жылдан 2022 жылға дейін Ұлттық Конгрестің басқарушы органы болып табылды және қазіргі уақытта елдің көптеген муниципалитеттерінің әкімшіліктеріне иелік етеді.

Тарих

Партияның идеологиясы ұлттық батыр Хосе Тринидад Кабанастың қағидалары мен ой-өрісіне бастау алады. Кабанас терең патриотизмге сенді және ұлттық мүдделерді кез келген басқа мүддеден жоғары қойды. Сонымен қатар, 1800 жылдардың соңында Понсиано Лейва және Луис Богран сияқты саяси қайраткерлер өз идеологияларын бейнелейтін институт құруға күш салды. Понсиано Лейва басқарған Прогрессивтік партия генерал Мануэль Бонилья басқарған қозғалыспен бірікті. 1902 жылдың 27 ақпанында Тегусигальпада екі партия 40 мың қол қоюмен қолдау көрсетілген Ұлттық конвенцияны құру үшін бірікті. Осы оқиға Гондурас Ұлттық партиясының құрылуына әкелді.

Мөр

Бауырластық, теңдік және әділдік ресми мөрде бейнеленген. Қолы байланысқан екі қол Гондурас азаматтарының бірлігін көрсетеді. Таразы ерлер мен әйелдер арасындағы теңдікті символдайды. Жалынды шам мұқтаждарды қорғауды білдіреді. Мөрде партияның ұраны жазылған: "Бостандық пен демократиямен бірге әлеуметтік әділдік".

Президент сайлауы

СайлауПартия кандидатыҮлгілер%Нәтиже1902Мануэль Бонилья28,55048.7%Шайланды 1916Франсиско Бертран77,832100%1923Тибурсио Кариас Андьино49,54147.1%1924Мигель Паз Барахона72,02199%1928Тибурсио Кариас Андьино47,74543.38%Жеңіліске ұшырады 193281,211Шайланды 1936Құрылтай жиналысымен сайланды 1939Конгресспен сайланды 1948Жуан Мануэль Гальвес254,80299.85%Шайланды 1954Тибурсио Кариас Андьино77,72630.85%Жеңіліске ұшырады 1971Рамон Эрнесто Круз Уклес299,80749.28%Шайланды 1981Рикардо Зюньига491,08940.43%Жеңіліске ұшырады 1985Рафаэль Леонардо Кальехас Ромеро701,40645.49%1989916,13152.29%Шайланды 1993Освальдо Рамос Сото735,12342.97%Жеңіліске ұшырады 1997Нора Гунера де Мельгар844,98542.76%2001Рикардо Мадуро1,135,56552.22%Шайланды 2005Порфирио Лобо Соса925,24342.15%Жеңіліске ұшырады 20091,212,84656.56%Шайланды 2013Хуан Орландо Эрнандес1,149,30236.89%20171,410,88842.95%2021Насри Асфура 1,240,260 36.93%Жеңіліске ұшырады

Ұлттық конгресс сайлауы

СайлауДауыс%Орын+/–Орын1923 15 2-орын1924 31 1-орын1926 101928 101930 31932 201934 121936 132,948 99.99% 41942 141948 254,802 99.85% 41954 77,726 30.85% 26 2-орын1956 2,003 30.48% 23 3-орын1957 98,088 29.57% 18 2-орын1965 334,646 55.15% 17 1-орын1971 299,807 52.62% 31980 423,623 44.15% 1 2-орын1981 491,089 41.6% 11985 701,406 45.49% 291989 916,131 52.29% 13 1-орын1993 735,123 42.97% 21 2-орын1997 844,985 42.76% 2001 967,733 46.46% 6 1-орын2005 40.42% 6 2-орын2009 53.37% 16 1-орын2013 33.64% 232017 1,410,888 47.66% 132021 30.18% 17 2-орын

Даулар

Ұлттық партия соңғы бірнеше жылда жемқорлыққа қатысты бірнеше мәселеге тартылды. 2015 жылы Ұлттық партияның Гондурас әлеуметтік қамсыздандыру қорынан ақшаны Президент Хуан Орландо Эрнандестің сайлау науқанын қаржыландыру үшін, әлеуметтік қамсыздандыру қаражатын партияға қайта бағыттаған компаниялардың күрделі схемасы арқылы пайдаланғаны анықталды. Схема ашылғаннан кейін Президент бұл ақшаны партия қайтаруы керек деді. 2017 жылдың наурызында бұрынғы президент Порфирио Лобо Нью-Йорк прокуратурасы тарапынан есірткі ұйымдарын қорғауға көмектескені үшін айыпталды. 2022 жылдың сәуірінде 2014 жылдан 2022 жылдың қаңтарына дейін екі мерзім бойы қызмет еткен Гондурастың бұрынғы президенті Хуан Орландо Эрнандес есірткі тасымалы мен ақша жылынуы бойынша айыптамаларға жауап беру үшін АҚШ-қа экстрадицияланды. Эрнандес бұл айыптауларды жоққа шығарды.