Кіріспе

chembox
| Verifiedfields = өзгертілген
| Watchedfields = өзгертілген
| verifiedrevid = 464386081
| Name = Safranin
| ImageFile = Safranin Cl.svg
| ImageSize = 200px
| ImageName = Сафранин
| ImageFile1 = Safranin 3D balls.png
| ImageSize1 = 200px
| ImageName1 = Сафранин
| ImageFileL2 = Sample of Safranin O.jpg
| ImageSizeL2 = 130
| ImageCaptionL2 = Қатты сафранин
| ImageFileR2 = Safranin O in aqueous solution.jpg
| ImageSizeR2 = 130
| ImageCaptionR2 = Сафранин сулы ерітіндіде
| PIN = 3,7 Диамино 2,8 диметил 5 фенилфеназин 5-иум хлориді
| Section1 =
| Section2 =
| Section3 = Chembox қауіптері
| GHSPictograms =
| GHSSignalWord = Қауіпті
Сафранин муцин және маст жасушаларының түйіршіктерімен байланысты. Сафраниннің химиялық құрылымы оң жақта көрсетілген (кейде диметил сафранин деп сипатталады). Триметилсафранин де бар, оның төменгі сақинасының орто-позициясында қосымша метил тобы бар (арен алмастыру үлгісін қараңыз). Екі қосылыс та биологиялық бояу қолдануда шамамен бірдей әрекет етеді, сондықтан сафранин өндірушілердің көпшілігі екеуінің арасында айырма жасамайды. Сафраниннің коммерциялық препараттары көбінесе екі түрінің қоспасын қамтиды. Сафранин аналитикалық химияда да тотығу-тотықсыздану индикаторы ретінде қолданылады.

Сафраниндер

Сафраниндер — симметриялық 2,8 диметил 3,7 диаминофеназиннің азоний қосылыстары. Олар парадиаминнің бір молекуласын біріншілік аминнің екі молекуласымен бірлесіп тотықтыру арқылы, парааминоазо қосылыстарын біріншілік аминдермен конденсациялау арқылы және паранитрозодиалкиланилиндерді дифенилметафенилендиамин сияқты екіншілік негіздермен әрекеттестіру арқылы алынады. Олар металл жасыл түсті жылтырмен көзге шалынатын кристалл тәрізді қатты заттар. Олар суда оңай ериді және қызыл немесе күлгін түс береді. Олар күшті негіздер және тұрақты монокислоталы тұздарды құрайды. Олардың спирттегі ерітіндісі сары-қызыл флуоресценцияны көрсетеді. Феносафран бос күйде өте тұрақсыз; оның хлориді жасыл пластиналар түзеді. Оны оңай диазотизациялауға болады, ал диазоний тұзы спиртпен қайнатылғанда апосафранин немесе бензол индулині, C18H12N3 шығарады. Фридрих Кехрманн апосафранинді суық, шоғырланған күкірт қышқылының қатысуымен диазотизациялауға болатынын көрсетті, ал диазоний тұзы спиртпен қайнатылғанда фенилфеназоний тұздарын береді. Апосафранон, C18H12N2O, апосафранинді тұз қышқылымен қыздыру арқылы түзіледі. Бұл үш қосылысты орто- немесе пара-хинон ретінде бейнелеуге болады. Саудадағы «сафранин» — орто-толусафранин. Өндірістік масштабта дайындалған алғашқы анилин бояуы — маувеин, оны сэр Уильям Генри Перкин шикі анилинді калий дихроматы мен күкірт қышқылымен қыздыру арқылы алған. Тағы бір белгілі сафранин — феносафран (C. I. 50200, 3,7 диамино 5 фенилфеназиний хлориді), ол гистологиялық бояу, фотосезіктендіргіш және тотығу-тотықсыздану зонды ретінде кеңінен қолданылады.