Кіріспе
Сианьдағы ғибадатхана, Қытай. Жабайы қаз пагодасы немесе Үлкен жабайы қаз пагодасы (大雁塔, 大雁塔) – Қытайдың Шэньси провинциясының оңтүстік Сиань қаласында орналасқан монументальді буддалық пагода. Ол шамамен 648-649 жылдары Тан әулеті тұсында салынды және бастапқыда бес қабаты болған. 704 жылы императрица У Цзэтянь тұсында қайта салынды, ал сыртқы кірпіш қасбеті Мин әулеті кезінде жаңартылды. Пагоданың көптеген қызметтерінің бірі – 7 ғасырдағы буддалық монах, ғалым, саяхатшы және аудармашы Сюаньцзан Үндістаннан Қытайға әкелген Гаутама Будданың сутралары мен мүсіндерін сақтау еді. Бүгінде пагоданың ішкі қабырғаларында 7 ғасырдағы белгілі суретші Ян Либен салған Будда мүсіндері бейнеленген. Бұл пагода 2014 жылы "Жібек жолдары: Чанъань-Тяньшань дәлізінің жол желісі" нысанының құрамында, Жібек жолы бойындағы көптеген басқа да нысандармен бірге ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілді.
Giant Wild Goose Pagoda or Big Wild Goose Pagoda (, ), is a monumental Buddhist pagoda located in southern Xi'an, Shaanxi, China. It was built in c. 648 – c. 649 during the Tang dynasty and originally had five stories. It was rebuilt in 704 during the reign of Empress Wu Zetian and its exterior brick façade was renovated during the Ming dynasty. One of the pagoda's many functions was to hold sutras and figurines of Gautama Buddha that were brought to China from India by the seventh century Buddhist monk, scholar, traveller, and translator Xuanzang. Today, the interior walls of the pagoda feature engraved statues of Buddha by the renowned 7th century artist Yan Liben. This pagoda was added to the World Heritage List, along with many other sites along the Silk Road, as part of the "Silk Roads: the Routes Network of Chang'an Tianshan Corridor" site in 2014.
Қоршаған орта және тарих
Бастапқы пагода Тан императоры Гаоцзонгтың (б.з. 649-683 жж.) тұсында салынған, ол кезде биіктігі белгілі болмаған. Бұл тас сыртқы қасбеті бар жермен қапталған құрылыс бес он жыл өткен соң құлады. 704 жылы император Ву Цзетянь пагоданы қайта тұрғызып, оған бес қабат қосты. 1556 жылы болған күшті жер сілкінісі пагоданы қатты зақымдап, оны үш қабатқа дейін төмендетті, қазіргі биіктігі жеті қабатқа дейін. Құрылыс батысқа қарай өте айқын (бірнеше градус) еңкейген. Оның 8 ғасырдағы Сианьдағы Кіші жабайы қаз пагодасы 1556 жылғы жер сілкінісінде аздаған зақымдар алған (күні бүгінге дейін жөнделмеген). Үлкен жабайы қаз пагодасы Мин династиясы (1368 - 1644) кезінде кең ауқымды жөндеуден өтіп, 1964 жылы қайтадан жаңартылды. Пагода қазіргі уақытта биіктігі белгілі бір шамада және оның басынан Сиань қаласының көрінісі ашылады. Мұнара Дациэн ғибадатханасының кешенінде ("мәрмірек пен мейірімділік") орналасқан. Дациэн ғибадатханасы 648 жылы император Чжансунды құрметтеу үшін салынған. Ғибадатхана кешені жұртшылыққа ашық және жыл сайын миллиондаған туристерді қабылдайды. Оған Сиань метросының 3-жолының Дайанта станциясынан баруға болады. Бір кіреберіс солтүстік алаңның солтүстік-шығыс бұрышында орналасқан. 2017 жылдың соңында жаңа кіреберіс ашылды.