Кіріспе

Дакин пагодасы — Қытайдың Шанси провинциясындағы Сианьның (бұрынғы Чанъань) Чжоуцзи ауданында орналасқан буддалық пагода, Лугуантай ғибадатханасынан шамамен екі километр батысқа қарай орналасқан. Пагода Таң дәуіріндегі Шығыс шіркеуі болған деген мәлімдеме бар.

Этимология

Дакин – Рим империясының немесе, контекстке қарай, Таяу Шығыс, әсіресе Сирияның ежелгі қытайша атауы.

Тарих

Дакин пагодасы алғаш рет 1065 жылы қытай ақыны Су Донгпо оны көріп, оған арнап "Дакин ғибадатханасы" атты белгілі өлең жазғанда айтылды. Оның кіші інісі Су Чже де ғибадатханадағы монахтар туралы "қайталама" өлең жазды. 1556 жылы болған жер сілкінісі пагоданы қиратып, соңында ол қолданудан шығарылды. Жер сілкінісі салдарынан кешеннің көптеген жер асты бөлмелеріне қазір жетіп болмайды.

Ерекшеліктері

Жеті қабатты сегіз бұрышты кірпіш пагоданың биіктігі шамамен 34 метрді құрайды (бұрын 32 метр деп есептелген). Бірінші қабаттың әр жағы 4,3 метрге тең. 2001 жылы Мартин Палмер, синология саласындағы бірнеше танымал кітаптарды, соның ішінде «Чжуанцзи» және «И Цзин» кітаптарын аударған, өзінің «Иисус сутралары» атты даулы еңбегінде бұл пагоданы Тан дәуірінен қалған христиандық нысан деп мәлімдеді. Палмердің сөзіне сүйенсек, шіркеу мен монастырь 640 жылы Шығыс шіркеуінің алғашқы миссионерлерімен салынған. «Дакин» – бірінші және екінші ғасырлардағы ерте қытай тіліндегі құжаттарда Рим империясының атауы болған; ал 9-шы ғасырдың ортасында бұл атау сириялық христиандардың миссионерлік шіркеулеріне де қолданылатын. Палмердің бұл мәлімдемесі ауданның туризмін дамытуға ықпал етуі мүмкін болғандықтан, жергілікті билік тарапынан кеңінен жарияланды және қытай ғалымдары тарапынан қолдау тапты. Пагоданың сыртқы көрінісі мен айналасы 2009 жылғы BBC бағдарламасының бірінші бөлімінде көрсетілді. Бағдарламада жүргізуші профессор Диармейд МакКаллоктың Палмермен сұхбаты да орын алды. Алған жариялылықтарына қарамастан, Палмердің мәлімдемелері күмәнді болып қалуда және оларды «Стеланың тарихы» кітабының авторы Майкл Кивак пен «Шейіт шіркеу: Шығыс шіркеуінің тарихы» кітабының авторы Дэвид Вилмшурст жоққа шығарды. Сент-Эндрюс университетінің профессоры Джеймс Моррис пагода туралы: «Осы орынды толыққанды археологиялық зерттеулер жүргізілмейінше, Тан дәуірінде христиан дінінің болғанын дәлелдейтін нақты археологиялық деректер жоқ деп санауға мәжбүрміз» деген пікір білдірді.