Түсті революциялар: КСРО және Балқан елдеріндегі өзгерістер толқыны
Colour revolution
Түсті революциялар: ТМД елдеріндегі сайлау әлеуетті бұрмалануынан туған бейбіт протесттер мен үкімет өзгерістері. Либералды демократияға ұмтылыс, интернет ролі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бұрынғы Кеңес Одағындағы зорлық-зомбылықсыз наразылық акциялары мен саяси науқандар, Солтүстік Македония Республикасындағы Түсті революция.
Series of non violent protests and political campaigns in the former Soviet Union
the Colorful Revolution in the Republic of Northern Macedonia
Түсті революциялар (кейде түсті төңкерістер) – 21-ші ғасырдың басында посткеңестік мемлекеттерде (әсіресе Беларусь, Грузия, Украина және Қырғызстан) және Югославия Федеративтік Республикасында болған, көбінесе зорлық-зомбылықсыз наразылық акциялары мен үкімет және қоғамдағы (сәтті немесе сәтсіз) өзгерістердің жиынтығы. Түсті революциялардың мақсаты – Батыс үлгісіндегі либералды демократия құру еді. Олардың негізгі себебі – жалпы халықтың пікірінше, бұрмаланған сайлау нәтижелері болды. Түсті революциялар интернетті коммуникация құралы ретінде пайдаланумен, сондай-ақ наразылықтардағы үкіметтік емес ұйымдардың күшті рөлімен еректелді. Бұл қозғалыстардың кейбіреулері үкіметті құлатуда сәтті болды, мысалы, Югославия Федеративтік Республикасының Бульдозер революциясы (2000), Грузияның Гүл революциясы (2003), Украинаның Портокал революциясы (2004) және Қырғызстанның Тюльпан революциясы (2005). Саяси ғалымдар Валери Джейн Бунс және Сева Гуницкий оларды 1989 жылғы революциялар мен 2010-2012 жылдардағы Араб көктемі арасындағы «демократия толқыны» деп сипаттады. Ресей мен Қытай АҚШ-ты осы революцияларды өз ықпалын кеңейту үшін ұйымдастырды деп айыптады.
The Colour revolutions (sometimes coloured revolutions) were a series of often non violent protests and accompanying (attempted or successful) changes of government and society that took place in post Soviet states (particularly Belarus, Georgia, Ukraine, and Kyrgyzstan) and the Federal Republic of Yugoslavia during the early 21st century. The aim of the colour revolutions was to establish Western style liberal democracies. They were primarily triggered by election results widely viewed as falsified. The colour revolutions were marked by the usage of the internet as a method of communication, as well as a strong role of non governmental organizations in the protests. Some of these movements have been successful in their goal of removing the government, such as the Federal Republic of Yugoslavia's Bulldozer Revolution (2000), Georgia's Rose Revolution (2003), Ukraine's Orange Revolution (2004) and Kyrgyzstan's Tulip Revolution (2005). They have been described by political scientists Valerie Jane Bunce and Seva Gunitsky as a "wave of democracy," between the Revolutions of 1989 and the 2010–2012 Arab Spring. Russia and China have accused the United States of orchestrating these revolutions to expand its influence.
Студенттік қозғалыстар
Біріншісі – "Отпор!" ("Қарсылық!") қозғалысы. Ол 1998 жылдың қазанында Белград университетінде құрылып, Косово соғысы кезінде Милошевичке қарсы наразылық білдіре бастады. Олардың көпшілігі Милошевичке қарсы 1996–97 жылдардағы және 1991 жылғы 9 наурыздағы наразылықтардың қатысушылары еді. Көптеген мүшелері полициямен тұтқындалды немесе ұрылды. Осыған қарамастан, 2000 жылдың қыркүйегіндегі президенттік сайлау кампаниясы барысында "Отпор!" "Готов је" ("Ол бітті") атты кампаниясын іске қосты, ол серб халқының Милошевичке деген наразылығын күшейтіп, оның жеңілісіне әкелді. "Отпор!" мүшелері Грузиядағы "Кмара", Украинадағы "ПОРА", Беларусьтегі "Зубр" және Албаниядағы "МЖАФТ!" сияқты ұқсас студенттік қозғалыстардың мүшелеріне шабыт берді және оларды оқытты. Бұл топтар Джин Шарптың еңбектерінде баяндалғандай, зорлықсыз қарсылықта ашық және ұқыпты болды.
The first of these was Otpor! ('Resistance!') in the Federal Republic of Yugoslavia, founded at Belgrade University in October 1998 and began protesting against Miloševic during the Kosovo War. Most of them were already veterans of anti Milošević demonstrations such as the 1996–97 protests and the 9 March 1991 protest. Many of its members were arrested or beaten by the police. Despite this, during the presidential campaign in September 2000, Otpor! launched its Gotov je (He's finished) campaign that galvanized Serbian discontent with Milošević and resulted in his defeat. Members of Otpor! have inspired and trained members of related student movements, including Kmara in Georgia, PORA in Ukraine, Zubr in Belarus, and MJAFT! in Albania. These groups have been explicit and scrupulous in their non violent resistance, as advocated and explained in Gene Sharp's writings.
Сербия
2000 жылғы Югославиядағы жалпы сайлауда Слободан Милошевичтің үкіметіне қарсы шыққан белсенділер біріккен оппозиция құрып, дауыс беру науқаны арқылы азаматтық жұмылдыру жүргізді. Бұл тәсіл Болгарияда (1997), Словакияда (1998) және Хорватияда (2000) өткен парламент сайлауларында да қолданылған болатын. Дегенмен, сайлау қорытындысы даулы болды. Федералды сайлау комиссиясы оппозициялық кандидат Воислав Коштуницаның сайлаудың екінші турында қатысу үшін қажетті абсолютті көпшілік дауыс жинамағанын мәлімдеді, бірақ кейбір саяси дереккөздер оның 55%-ға жуық дауыс алғанын көрсетті. Дауыс санауындағы қателіктер мен билік тарапынан сайлау құжаттарының өртелуі оппозициялық альянсты сайлауда алаяқтық жасады деп айыптауға әкелді. Белградта наразылық акциялары басталды, нәтижесінде Слободан Милошевич биліктен құлатылды. Демонстрацияларды "Отпор!" жастар қозғалысы қолдады, оның кейбір мүшелері кейіннен басқа елдердегі төңкерістерге қатысты. Бұл демонстрациялар әдетте бұрынғы Кеңес мемлекеттерінде болған бейбіт төңкерістердің бірінші мысалы деп есептеледі. Наразылық білдірушілер елі бойынша бірыңғай түс немесе белгілі бір символ қабыланбағанына қарамастан, "Gotov je" слоганы кейіннен наразылықтың табысын білдіретін символға айналды. Оқиғалар Сербия радио-телевидениесінің ғимаратына қарсы дөңгелекті жүк тиегіш машинаны пайдаланғандықтан "Булдозер революциясы" деп аталды, бұл машина Милошевич үкіметінің бас медиа құралы болған.
In the 2000 Yugoslavian general election, activists that opposed the government of Slobodan Milošević created a unified opposition and engaged in civic mobilization through get out the vote campaigns. This approach had been used in other parliamentary elections in Bulgaria (1997), Slovakia (1998), and Croatia (2000). However, election results were contested with the Federal Election Commission announcing that opposition candidate Vojislav Koštunica had not received the absolute majority necessary to avoid a runoff election despite some political sources believing he had earned nearly 55% of the vote. Discrepencies in vote totals and the incineration of election documents by authorities lead the opposition alliance to accuse the government of electoral fraud. Protests erupted in Belgrade, culminating in the overthrow of Slobodan Milošević. The demonstrations were supported by the youth movement Otpor!, some of whose members were later involved in revolutions in other countries. These demonstrations are usually considered to be the first example of the peaceful revolutions that followed in other former Soviet states. Despite the nationwide protesters not adopting a colour or a specific symbol, the slogan "Gotov je" become a defining symbol in retrospect, celebrating the success of the protests. The protests have come to be known as the Bulldozer Revolution due to the use of a wheel loader that protesters drove into the building used by Radio Television of Serbia, which was the main broadcast arm of Milošević's government.
Грузия
Грузиядағы Роза төңкерісі, 2003 жылғы даулы сайлаудан кейін, Эдуард Шеварднадзенің құлауына және 2004 жылғы наурызда өткен жаңа сайлау нәтижесінде Михаил Саакашвилидің билікке келуіне әкеп соқты.
The Rose Revolution in Georgia, following the disputed 2003 election, led to the overthrow of Eduard Shevardnadze and replacing him with Mikhail Saakashvili after new elections were held in March 2004.
Аджария
Роза революциясынан кейін 2004 жылғы Аджария дағдарысы ("Екінші Роза революциясы" немесе "Шағын Роза революциясы" деп те аталады) Грузияның Аджария Автономиялық Республикасы Үкіметінің төрағасы Аслан Абашидзенің лауазымынан кетуіне себеп болды.
Following the Rose Revolution, the 2004 Adjara crisis (sometimes called "Second Rose Revolution" or "Mini Rose Revolution") led to the exit of Chairman of the Government of Georgia's Adjaran Autonomous Republic Aslan Abashidze from office.
Украина
Украинадағы "сары революция" 2004 жылғы Украина президенттік сайлауының даулы екінші айналымынан кейін болды, нәтиже жойылды және айналым қайта өтті. Оппозиция жетекшісі Виктор Ющенко Виктор Януковичті жеңіп, президент деп жарияланды.
The Orange Revolution in Ukraine followed the disputed second round of the 2004 Ukrainian presidential election, leading to the annulment of the result and the repeat of the round—Leader of the Opposition Viktor Yushchenko was declared President, defeating Viktor Yanukovych.
Қырғызстан (2005)
Қырғызстандағы Тюльпан төңкерісі (кейде "қызғылт төңкеріс" деп аталады) бұрынғы төңкерістерге қарағанда зорлыққа толырақ болды және 2005 жылғы даулы Қырғызстан парламенті сайлауынан кейін болды. Сонымен бірге, ол бұрынғы "түсті төңкерістерге" қарағанда көбірек шашыраңқы болды. Наразылық білдіргендер әртүрлі аймақтарда өз наразылықтарын қызғылт және сары түстер арқылы көрсетті.
The Tulip Revolution (sometimes called the "Pink Revolution") in Kyrgyzstan was more violent than its predecessors and followed the disputed 2005 Kyrgyz parliamentary election. At the same time, it was more fragmented than previous "colour revolutions". The protesters in different areas adopted the colours pink and yellow for their protests.
Молдова
Азаматтық тәртіпсіздіктер болды, кейбіреулер оны революция деп сипаттады. Еуропалық сайлау бақылаушылары сайлауда "әкімшілік ықпалдың артық екенін" анықтады. Президент Владимир Воронинге де наразылық болды, ол конституцияда белгіленген мерзім толуына байланысты орнынан түсуге келісті, бірақ кейін саясатта маңызды рөлде қалатынын мәлімдеді, бұл билікте нақты өзгеріс болмайды деген қауіп тудырды. Үкімет Румынияның араласуына байланысты наразылықты жоққа шығаруға тырысты, бірақ мұны растайтын айғақтар аз болды. Наразылық білдірушілердің айқайлаған сөздерінің арасында "Біз Еуропаны қалаймыз", "Біз румындармыз" және "Коммунизмге қарсымыз!" болды. Amnesty International және BBC наразылық білдірушілерге жасалған көптеген азаптаулар, қатыгездік және зорлық-зомбылық туралы хабарлады. Ресей Молдованың үкіметтік коммунистік партиясын қолдады. Сарапшылар наразылықтардың спонтанды түрде болғанын және олардың бір бөлігі үкіметтің Ресейге мойынбұйрық болуына наразылық білдіргендерден туындағанын байқады. Наразылықтардың басты талаптарының бірі – сайлаудағы дауыстарды қайта санау президент Воронин тарапынан қабылданды және бұйрық берілді. Содан кейін 2009 жылдың шілде айында жаңа сайлау өтті, онда оппозициялық партиялар дауыстардың шамалы көпшілігін жеңіп алды, бұл батысқа және Еуропаға бағытталған төрт партияның маңызды жеңісі деп есептелді. Оппозицияның жеңісіне себеп болған факторлардың бірі – коммунистік үкіметтің сәуір айындағы наразылықтарды басқару тәсіліне деген ашу-ыза болды.
There was civil unrest, described by some as a revolution, European electoral observers had concluded that there was "undue administrative influence" in the election. There had also been anger at president Vladimir Voronin, who had agreed to step down as term limits in the constitution required but who then said he would retain a key role in politics, leading to fears that there would be no real change in power. The government attempted to discredit the protests by claiming foreign involvement of Romania, but little evidence existed which suggested this was the case. Some of the chants protesters were heard to say were "We want Europe", "We are Romanians" and "Down with Communism". Amnesty International and the BBC reported on numerous cases of torture and ill treatment and brutality towards protesters. Russia backed and supported the ruling Moldovan communist government. Analysists observed that the protests appeared to be spontaneous and that they partly originated from protesters dislike of the government's increasing compliance with Russia. One of the key demands of the protests was achieved when a recount of votes in the election was accepted and ordered by president Voronin. Then, in July 2009 a new election was held in which opposition parties won a slight majority of the vote, which was seen as a decisive success for the four pro Western, pro European parties. One of the factors believed to have led to the opposition victory was the anger at the way the communist government had handled the April protests.
Армения
2018 жылы парламент мүшесі Никол Пашинян бастаған бейбіт төңкеріс болды. Бұл Серж Саргсянның Армения премьер-министрі лауазымына ұсынылуына қарсы болды, ол бұрын Армения президенті және премьер-министрі қызметтерін атқарған, сондай-ақ оның 2018 жылғы ұсынылуына кедерлес болар мерзім шектеулерін жойған еді. Армения үкіметіндегі ең ықпалды саясаткер ретінде Саргсянның үшінші тікелей мерзімі оған тым көп саяси ықпал береді деп алаңдағандықтан, ел бойынша, әсіресе Ереванда наразылық акциялары өтті. Бірақ армян диаспорасы тұратын басқа елдерде де наразылық білдірушілерге қолдау көрсетілді. Наразылықтар барысында Пашинян 22 сәуірде тұтқындалып, қамауға алынды, бірақ келесі күні босатылды. Саргсян премьер-министр лауазымынан қалып, оның Республикалық партиясы кандидатты ұсынбауға шешім қабылдады. Сайлаулар өткізілгенге дейін Саргсянның партиясынан уақытша премьер-министр тағайындалды, наразылықтар бір айдан астам жалғасты. Төңкеріс кезінде Еревандағы наразылықтарға 115 000-нан 250 000-ға дейін адам қатысты, жүздеген наразылар тұтқындалды. Пашинян бұл оқиғаны "Барқыт төңкерісі" деп атады. Парламентте дауыс беру өтіп, Пашинян Армения премьер-министрі болды.
In 2018, a peaceful revolution was led by a member of parliament, Nikol Pashinyan in opposition to the nomination of Serzh Sargsyan as Prime Minister of Armenia, who had previously served as both President of Armenia and prime minister, eliminating term limits that would have otherwise prevented his 2018 nomination. Concerned that Sargsyan's third consecutive term as the most powerful politician in the government of Armenia gave him too much political influence, protests occurred throughout the country, particularly in Yerevan. However, demonstrations in solidarity with the protesters also occurred in other countries where the Armenian diaspora live. During the protests, Pashinyan was arrested and detained on 22 April, but he was released the following day. Sargsyan stepped down from the position of Prime Minister, and his Republican Party decided not to put forward a candidate. An interim Prime Minister was selected from Sargsyan's party until elections were held, and protests continued for over one month. Crowd sizes in Yerevan consisted of 115,000 to 250,000 people throughout the revolution, and hundreds of protesters were arrested. Pashinyan referred to the event as a Velvet Revolution. A vote was held in parliament, and Pashinyan became the Prime Minister of Armenia.
Жанс революциясы
2006 жылдың наурызына қарай Беларусьті он екі жыл бойы билік еткен авторитарлық және Ресейге жақтас президент Александр Лукашенко 2004 жылы халықаралық деңгейде еркін және әділ емес деп бағаланған күмәнді референдумда мерзім шектері жойылғаннан кейін үшінші мерзімге үміткер болды. Лукашенкоға қарсылық білдіргендерді басып, адам құқықтарын елемегені және азаматтық қоғамды шектеуі үшін халықаралық сын көп болды. Лукашенконың сайлаудағы басты қарсыласы либералды демократиялық құндылықтарды жақтаған және негізгі оппозициялық партиялардың коалициясы қолдаған Александр Милинкевич болды. Режим тәуелсіз және шетелдік журналистердің бостандықтарын одан әрі шектеді, сарапшылар Лукашенко Грузия мен Украинадағы түсті төңкерістерде авторитарлық үкіметтерді құлатқан халықтық көтерілістердің қайталануына жол бермеуге тырысып жатқанын атап өтті. Бұрынғыдай Ресей Беларусьтің авторитарлық билігін қолдады, кейбір жоғары деңгейдегі ресейлік шенеуніктер Лукашенконың жеңісіне тілектерін ашық білдірді. Лукашенко сайлаудың жеңімпазы деп жарияланды, ресми нәтижелер оған 83% дауыс берді. Халықаралық бақылаушылар сайлаудың заңдылығын қатты сынға алды. Ресми нәтижелер жарияланғаннан кейін бірден 30 мың адам елордада, Минскіде наразылық акциясына шықты. Мыңдаған наразылар бірнеше күн бойы Қазан алаңында шатыр лагерін құрды, бірақ полиция оларды таратуға тырыспады, бұл оппозицияның нығая түскенін көрсетті. Оппозиция 1995 жылға дейін Беларусьтің ақ-қызыл-ақ туын символ ретінде қолданды; қозғалыстың көрші Украинадағымен маңызды байланыстары болды. Қызғылт революция кезінде Киевте ақ-қызыл-ақ жалаулар желбіреген көрінді. 2006 жылғы наразылық кезінде кейбір адамдар оны "Джинс революциясы" немесе "Деним революциясы" деп атады, көк джинсы еркіндіктің символы болып саналды. Кейбір наразылар джинсыдан ленталар жасап, қоғамдық орындарға іліп қойды. Лукашенко бұрын кез келген сайлауға қарсы наразылық акциясын басуды жоспарлап отырғанын айтып: "Біздің елде қызғылт немесе қызғылт сары төңкеріс болмайды, тіпті банан төңкерісі де болмайды" деген болатын. Жақында ол былай деді: "Олар [Батыс] Беларусьті "қызғылт" немесе, одан да қорқыныштырақ, "көк" немесе "көк жүгері" революциясына дайын деп санайды. Мұндай "көк" төңкерістер бізге қажет емес". 2005 жылдың 19 сәуірінде ол: "Бұл түрлі-түсті төңкерістердің бәрі таза және қарапайым қарақшылық" деп түсіндірді. Лукашенко кейінірек 2006 жылғы сайлаудың бұрмаланғанын мойындаған көрінеді, оның белорус БАҚ-ында былай деп жазылған: "Соңғы президенттік сайлау бұрмаланды; Мен мұны батысқа айттым. [ ] 93,5% дауыс президент Лукашенкоға берілді [sic]. Олар бұл еуропалық сан емес дейді. Біз оны 86-ға жеткіздік. Бұл шынымен де болды. Егер дауыс санауды қайта бастасақ, олармен не істеу керектігін білмеймін. Сайлау алдында олар бізге егер біз еуропалық сандарды көрсетсек, біздің сайлауымыз қабылданады деп айтты. Біз еуропалық сандарды жасауды жоспарлап отырдық. Бірақ, өздеріңіз көріп тұрғандай, бұл да көмектеспеді".
By March 2006, authoritarian and pro Russian president Alexander Lukashenko had ruled Belarus for twelve years, and was aiming for a third term after term limits were cancelled by a dubious referendum in 2004 that was judged to not be free and fair internationally. Lukashenko had faced widespread international criticism for crushing dissent, neglecting human rights and restricting civil society. The main challenger to Lukashenko in the election was Alexander Milinkevich, who advocated liberal democratic values and who was supported by a coalition of the major opposition parties. The regime also further limited the freedoms of independent and foreign journalists, with it being noted by analysists that Lukashenko was attempting to prevent a repeat of the popular uprisings which had ousted authoritarian governments in the Georgian and Ukrainian colour revolutions. As had previously been the case, Russia generally supported the authoritarian Belarus authorities, with some top level Russian officials openly declaring their wish for a Lukashenko victory. Lukashenko was contentiously declared the winner of the election, with official results granting him 83% of the vote. International monitors severely criticised the legitimacy of the poll. Immediately after the official results were announced, 30,000 protested in the capital of Minsk. Thousands of protestors then maintained a tent protest camp on October Square for several days and nights, which failed to be broken up by police and indicated that the opposition had gained a foothold. The opposition originally used as a symbol the white red white flag of Belarus prior to 1995; the movement has had significant connections with that in neighbouring Ukraine. During the Orange Revolution, some white red white flags were seen being waved in Kyiv. During the 2006 protests, some called it the "Jeans Revolution" or "Denim Revolution," blue jeans being considered a symbol for freedom. Some protesters cut up jeans into ribbons and hung them in public places. Lukashenko had previously indicated his plans to crush any potential election protests, saying: "In our country, there will be no pink or orange, or even banana revolution." More recently, he's said, "They [the West] think that Belarus is ready for some 'orange' or, what is a rather frightening option, 'blue' or 'cornflower blue' revolution. Such 'blue' revolutions are the last thing we need". On 19 April 2005, he further commented: "All these coloured revolutions are pure and simple banditry." Lukashenko later himself apparently admitted that the 2006 election was rigged, being quoted in Belarusian media as saying: "last presidential elections were rigged; I already told this to the Westerners. [ ] 93.5% voted for the President Lukashenko [sic]. They said it's not a European number. We made it 86. This really happened. And if [one is to] start recounting the votes, I don't know what to do with them. Before the elections they told us that if we showed the European numbers, our elections would be accepted. We were planning to make the European numbers. But, as you can see, this didn't help either."
2020 жылғы Беларусь президенттік сайлауы
2020 жылғы Беларусь президенттік сайлаудан кейін Лукашенконың билігіне наразылық білдіру үшін тағы бір жаппай наразылық толқыны болды. Наразылықтар қазіргі президент Александр Лукашенко қайта сайланғаннан кейін әңгімеленіп, сайлаудың нәтижесінде жасалған бұрмашылықтарды талап етті. Басты оппозициялық кандидат Свиятлана Цихановская өзін үлкен артықшылықпен жеңіске жеткенін мәлімдеп, жеңімпаз деп жариялады. Ол "Координациялық кеңес" құрды, оны Еуропалық Парламент заңды уақытша үкімет деп мойындады. 2020 жылдың желтоқсанына қарай, кейбір бұқаралық ақпарат құралдары революция сәтсіз аяқталғанын және Лукашенконың Еуромайданның қайталануын болдырмауға қол жеткізгенін хабарлады. Польшалық жазушы және публицист Томаш Григуч Лукашенконы "түсті блицкригті жеңген әлемдегі алғашқы саясаткер" деп атады.
After the 2020 Belarusian presidential election, there were another wave of mass protests to challenge Lukashenko's authority. The protests started claiming fraud after incumbent president Alexander Lukashenko was re elected. The main opposition candidate Sviatlana Tsikhanouskaya declared herself the winner, saying that she won by a large margin. She then set up the “Coordination Council,” which was recognized as the legitimate interim government by the European Parliament. As of December 2020, some of the media states that the revolution failed and that Lukashenko managed to prevent a repeat of the Euromaidan. Polish writer and publicist Tomasz Gryguć said that Lukashenko was "the world's first politician to defeat a color blitzkrieg".
Ресей
2011 жылдың қыркүйегінде өзінің бұрынғы президенті Владимир Путинге қарағанда төрт жыл бойы либералды бағытта билік жүргізген Ресей президенті Дмитрий Медведев Путиннің алдағы президент сайлауына қайта қатысатынын мәлімдеді. Бұрын Путин 2008 жылы президенттік мерзімдердің шектеуіне байланысты Медведевке президенттікке жол ашқан болатын. Бірақ, оның қайта оралу жоспары енді жарияланды. Қараша айында Путин 20 мың адам жиналған көпшілік алдындағы төбелес кешіне қатысып, сөз сөйлеген кезде, оған қарсы шу көтеріліп, ыңыршық естілді. Бұл оның президенттікке қайта оралуына қарсылық бар екенін көрсетті. 2011 жылдың 4 желтоқсанында Ресей астанасы Мәскеуде сайлау қорытындысымен келіспеуден туған наразылық акциялары басталды, оның салдарынан 500-ден астам адам қамауға алынды. 10 желтоқсанда елдің ондаған қаласында наразылықтар өршиді, ал бірнеше айдан кейін олар ел ішінде де, шетелде де жүздеген қалаға тарады. Бұл наразылықтар "Қар төңкерісі" деп аталды, себебі революция желтоқсан айында басталды және наразылық білдірушілер ақ ленталар тақты. Наразылықтардың басты нысаны биліктегі "Бірыңғай Ресей" партиясы және Путин болды. 2012 жылғы Ресей президент сайлауында Путин күмәнді түрде үлкен үлеспен жеңіске жеткеннен кейін наразылықтар күшейді. Дауыс беру процесінде заңбұзушылықтың видеожазбалары табылды, мысалы, біреудің бюллетеньдерді жасырын түрде және қайталап дауыс беру машинасына салуы. Наразылық қозғалысының көшбасшыларының бірі Борис Немцов 2015 жылы Ресей қауіпсіздік қызметтерінің қатысуымен (немесе мүмкін Путиннің өзінің қатысуымен) өлтірілді. Наразылықтардың тағы бір маңызды тұлғасы Владимир Кара-Мурза 2015 және 2017 жылдары уланудан аман қалды, ал 2022 жылы саяси мотивациямен айыпталып, 25 жылға бас бостандығынан айырылды. Ресейдің 2022 жылы Украинаға басып кіргенінен кейін саяси мотивациямен айыпталған тағы бір көшбасшы – Илья Яшин. Наразылықтардың белгілі бір тұлғасы Дмитрий Быков та 2019 жылы уланды, оны 2020 жылы Навальныйды улаған ФСБ агенттері іздеп жүрген.
In September 2011, Russian president Dmitry Medvedev, who had ruled for four years in a more liberal direction than his predecessor Vladimir Putin, declared that Putin would run again in the upcoming presidential election. Putin had previously had to step down and make way for Medvedev to become president in 2008 due to limits on consecutive presidential terms, but the plans for his return were now made public. In November, Putin suffered a notable humiliation when he was loudly booed by the 20,000 strong crowd when attending and speaking at a public and televised fight bout, which indicated that there was opposition to him again returning to the presidency. The protests began on 4 December 2011 in the Russian capital of Moscow against the election results, leading to the arrests of over 500 people. On 10 December, protests erupted in tens of cities across the country; a few months later, they spread to hundreds both inside the country and abroad. The protests were described as "Snow Revolution". It derives from December—the month when the revolution had started—and from the white ribbons that the protesters wore. The focus of the protests were the ruling party, United Russia, and Putin. Protests intensified after Putin dubiously won the 2012 Russian presidential election by a preposterous margin. Video footage was discovered showing examples of vote rigging, such as an individual secretly and repeatedly feeding ballot papers into a voting machine. Boris Nemtsov, one of the leaders of the protest movement, was later assassinated with the apparent involvement of the Russian security services (and the possible involvement of Putin himself) in 2015. Vladimir Kara Murza, another key figure in the protests, later survived suspected poisonings in 2015 and 2017 before being imprisoned for 25 years on charges widely considered politically motivated in 2022. Ilya Yashin, another key leader of the protests, was likewise another figure convicted on politically motivated charges after Russia's 2022 invasion of Ukraine. Protest figure Dmitry Bykov was also poisoned in 2019, having been trailed by the same FSB agents who poisoned Navalny in 2020.
Қарсылық
Халықаралық геосаясат зерттеушілері Пол Дж. Болт пен Шарил Н. Крос "Мәскеу мен Пекин түсті төңкерістердің ішкі және халықаралық қауіпсіздікке келтіретін ықтимал қатерлері туралы дерлік ешқандай айырмашылығы жоқ көзқарастарды бөліседі, және екі ел де осы төңкерістік қозғалыстарды АҚШ және оның батыс демократиялық әріптестері геосаяси мақсаттарды ілгерілету үшін ұйымдастырған деп санайды" дестіреді.
International geopolitics scholars Paul J. Bolt and Sharyl N. Cross state that "Moscow and Beijing share almost indistinguishable views on the potential domestic and international security threats posed by colored revolutions, and both nations view these revolutionary movements as being orchestrated by the United States and its Western democratic partners to advance geopolitical ambitions."