Кіріспе

Марко Аурелио Сото Мартинес (13 қараша 1846 – 25 ақпан 1908) – 1876 жылдан 1883 жылға дейін Гондурас президенті болды. Ол либералдық көзқарастас ретінде белгілі болды. Ол реформатор президент болды және өз заманында Гондурасқа зор әсер етті, соның ішінде 1880 жылы Гондурас Ұлттық кітапханасын құрды.

Өмірбаян

Доктор Марко Аурелио Сото Гондурас астанасы Тегусигальпада дүниеге келді. Оның ата-анасы доктор Максимо Сото мен Фрэнсиска Мартинес болды. Тоғыз жасында ол әкесі доктор Дон Максимо Сотомен бірге Гватемалаға көшіп, онда үлкен жетістіктерге жетіп, заңгерлік мансабын аяқтады. Жастығынан-ақ ол әдеби және саяси мақалаларымен көзге түсе бастады, соңғылары 1871 жылғы революцияның қағидаларымен шабыттандырылып, оны қолдады. Генерал Юсто Руфино Барриос Сотоны Мемлекеттік хатшының орынбасары етіп тағайындады, онда ол өте қабілетті екенін көрсетті. Министр қызметтен алынғаннан кейін көп ұзамай Сото Ішкі істер, Әділет және Діни істер министрлігін басқарды, және жақын арада осы лауазымға бекітілді. Кейін ол Сыртқы істер және Білім министрліктерінің міндеттерін де атқарды. Осы соңғы қызметінде ол қазіргі заманғы принциптерге негізделген алғашқы мемлекеттік бастауыш, орта және кәсіптік білім беру жүйесін ұйымдастырды. 1876 жылы Сото Гватемала мен Сальвадор арасындағы бейбітшілікті қамтамасыз ету үшін Гватемалаға Толық өкілетті министр болып тағайындалды, бұл миссияны сәтті аяқтады және 8 мамырда Санта-Анада Сото-Ульоа шартын жасады. Марко Аурелио Сото Гондурасты әртүрлі кезеңдерде басқарды. 1876 жылы ол уақытша президент болды, ал 1877 жылы конституциялық президент болып сайланды, бұл кезең қайта сайланғаннан кейін 1883 жылға дейін жалғасты. Өкіметтік қызметінің кезінде және туысы Рамон Розаның көмегімен Сото либералдық реформаларды бастады. Бұл реформалар Гондурастың қиын жағдайын жеңілдетуге бағытталған әкімшілік, саяси, экономикалық және әлеуметтік шараларды қамтыды. Президент Сото байланыс жолдарын және почта қызметін жақсартуға ұмтылды, соның ішінде бірнеше теміржолдар салды, телеграф жүйесін құрды және елде бұрын-соңды болмаған білім беру бағдарламасын іске қосты. Одан әрі ол астананы Тегусигальпаға көшірді. Сото басқарған кезеңде үлкен жетістіктерге қол жеткізілгеніне қарамастан, Гондурас кофе сияқты экспорттық тауарлардың жетіспеуіне байланысты инфрақұрылымды жақсартуға қажетті инвестицияларды қаржылай алмағандықтан, дамымаған күйде қалды. Сотоның президенттік лауазымына Гватемаланың Юсто Руфино Барриос үкіметінен қауіп төнді, сондықтан ол елден қашып, үкіметті министрлер кеңесіне тапсырды. Кейін ол Францияның Париж қаласында 61 жасында қайтыс болды.