Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Голландиялық ұста және инженер Ян Адриаенсзуон Лигвотер (туған Jan Adriaenszoon; 1575 жылдың қарашасы – 1650 жылдың қаңтары) – голландиялық ұста және гидравликалық инженер.
Dutch millwright and engineer
Jan Adriaenszoon Leeghwater (born Jan Adriaenszoon; November 1575 – January 1650) was a Dutch millwright and hydraulic engineer.
Өмірбаян
Лигвотер Ян Адриаанссон ретінде дүниеге келді. Кейін ғана ол "Лигвотер" есімін қабылдады, ол "төмен су" немесе "жақсы су" деген мағынаны білдіреді. Лигвотердің атының қалай жазылғаны әлі күнге дейін нақты белгісіз. Лигвотер өзінің атын Лигвотер, Лигвотер, Лигвотер және Личвотер деп әртүрлі жазған. Сол кездегі ресми құжаттарда Лачвотер және Лаахвотер есімдері де кездеседі. Лигвотер гидроинженер ретінде Нидерландының су басқан жағалауындағы жерді қайта жарату бағдарламаларында шешуші рөл атқарды. Ол желді тірмендерді пайдаланып суды құрғату арқылы көлден құрылған әлемдегі алғашқы полидер – Бимстер полидерін қайта жаратуға қатысты. Бимстерді қайта жарату 1607 жылы басталды және Лигвотер тірмендердің жұмысын қадағалады. 1607 мен 1635 жылдар аралығында Пурмер, Шермер және Херхуговард полидерлері де оның қадағалауымен құрылды. Ол Амстердамдағы шіркеу мұнараларында қоңыраулар құю және сағат жасаумен де белгілі болды.
Leeghwater was born as Jan Adriaanszoon. Only later did he adopt the name Leeghwater, from laag water or low water. It is not clear exactly how the prevalent spelling of Leeghwater's name came about. Leeghwater himself spelt his name alternatively as Leegwater, Leegh water, Leeghwater and Leechwater. Official documents of the time also mention Laechwater and Laachwater. Leeghwater, as a hydraulic engineer, was pivotal to land reclamation programs along the flooded coast of the Netherlands. He was involved in the reclamation of the Beemster polder, the first polder in the world created from a lake by draining the water using wind mills. The reclamation of the Beemster was started in 1607 and Leeghwater supervised the milling. Between 1607 and 1635, the polders Purmer, Schermer and Heerhugowaard were also created under his supervision. He was also known for bell casting and clock making in the church towers in Amsterdam.
Лигвотер есімімен аталған бу сорғысы
Лигвотер алғашқылардың бірі болып Haarlemmermeer көлін құрғатуды жақтады, оның кеңеюі айналасындағы қалаларға қауіп төндірді (бірнеше ауылдар суға батып, тіпті Амстердам мен Лейденге де қауіп туды). Бұл 1852 жылы үш ірі бумен жұмыс істейтін сорғы станциялары арқылы іске асырылды: біреуі Лийденде, Каагта және Крукиус қалаларында. Каагтағы станция, 1845 жылы Кааг көліне су сору үшін бу машинасымен салынған, оның атымен аталады. Осылай құрметтелген тағы екі адам – 1821 жылы үш жолды бу сорғысымен көлді құрғату жоспарымен жазылған «Verhandeling over de droogmaking van het Haarlemmermeer» кітабының авторы Франс Годард барон ван Линден ван Хеммен және 1737 жылы жел диірмендерін пайдаланып, алғашқы «су қорғанысы» жоспарын жасаған Николаас Крюк.
Leeghwater was among the first to advocate reclamation of the Haarlemmermeer, a lake whose growth presented a danger to the surrounding towns (several villages were swallowed and even Amsterdam and Leiden were eventually threatened). When this was finally accomplished in 1852, it was with three large steam driven pumping installations; one at Lijnden, Kaag, and Cruquius. The installation at Kaag, the , built with a steam engine in 1845 to pump water into the Kaag lake, was named after him. The other two men honored in this way were Frans Godard baron van Lynden van Hemmen, who wrote the 1821 book 'Verhandeling over de droogmaking van het Haarlemmermeer' with the 3 way steam pump reclamation plan, and Nicolaas Kruik, who wrote an early "water defence" plan in 1737 using windmills.
Сын
Андре Лехрдің Лигвотердің сағаттар жасауы және қоңыраулар құюы туралы мақаласындағы сын-пікірлері, Лигвотердің кейінгі өмірінде айтылған көптеген шарапаттардың негіссіз екенін көрсетеді. Лигвотердің өмірбаянын жазған Дж. Г. де Ровер, Лигвотердің мақтанғақ және өзімшіл болғанын жазған. Бұл тұжырым мұрағаттық зерттеулерге негізделген. Оның қайта қалпына келтірілген жерлермен байланысы, бізді сендіргеннен әлдеқайда аз болған. 19 ғасырда қалпына келтірілген жерлер мен диірмен құрылысы тарихы романтикалық тұрғысынан жазылған, сол заманда адамдардың мұндай қажеттіліктері болған сияқты. Сонымен қатар, оның ешқашан қоңырау құймағаны, ал осы жұмысты басқа қоңырау құюшыларға тапсырғаны анық. Амстердамдағы Zuidertoren үшін ол, шамасы, Якоб Вагхевенс пен Адриан Стайлерттің бұрын Амстердамдағы Oudekerkstoren мұнарасында қолданылған ескі қоңырауларын пайдаланған. Ол оларды қайта қолданды, ал Вестерторен үшін қоңыраулар сол кезде Амстердамда жұмыс істеген қалалық қоңырау құюшы Асуер Костерде құйылған болуы мүмкін. Осы Костердің 1636 жылғы сағаттары Амстердам Вестерторенде бүгінге дейін сақталған. Мұрағаттарға сәйкес, ол осы мұнараларға жеткізген сағаттар мен қоңыраулардың сапасы жоғары болмаған, себебі отыз жыл өткен соң олар Франсуа және Питер Хемониймен бірге жұмыс істеген Юрриан Спраэкельмен ауыстырылды. Бүгінгі күні Лигвотер жасаған ескі сағат немесе карильон табылған жоқ.
André Lehr's criticism in the article about the building of clocks and casting bells by Leeghwater emerges that many of the allegations that have been made in later life by Leeghwater, can't be beat. The biographer of Leeghwater, mr. J. G. de Roever wrote that Leeghwaeter was vain and a braggart. This was written on the basis of archival research. He had much less to do with the reclaimed land than he wanted us to believe. The historiography of the reclaimed land and mill construction was proposed in the 19th century rather romanticized where men apparently was in need of that time. In addition, it is almost certain that he never has cast bells, but left this casting to other bell founders. For the Zuidertoren in Amsterdam, he has probably used the older bells by Jacob Waghevens and Adriaan Steylaert which did service before in earlier days in the Oudekerkstoren also in Amsterdam. He reused them and for the Westertoren the bells were possibly cast at the then in Amsterdam working city bell founder Assuerus Koster. By this Koster there are still the hour and half hour strike clocks from 1636 in Amsterdam Westertoren. The clocks and bells that he supplied according to the archives for these towers will not have been of good quality, for less than thirty years later they were replaced by Jurriaan Spraeckel who worked together with François and Pieter Hemony in many places. Today there is no old clock or carillon by Leeghwater recovered.